Jastarmen jumystyń kóbi esep berý úshin ótkiziledi - Saparbaev
AQTÓBE. QazAqparat - Aqtóbedegi joǵary jáne arnaýly oqý oryndarynyń basshylary búgin synǵa ilikti. Oblys ákimi Berdibek Saparbaevtyń aıtýynsha, jastarmen jumystyń kóbi esep berý úshin ǵana júrgiziledi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbe oblysyndaǵy arnaýly jáne joǵary oqý oryndarynyń rektorlary men dırektorlary búgin stýdenttermen jumys jóninde baıandady. Bilim men ǵylym jolyndaǵy jumystyń kóbi mardymsyz. Oqý oryndary dıplom berýmen shektelip jatyr. Al jas mamandar naryq suranysyna saı emes mamandyqty tańdaýyn áli toqtatar emes. Suranys bolǵan kúnniń ózinde túlekterdiń biliktiligi talapqa saı bolmaı jatady.
«Jastar bilimi jaǵynan óz qurdastarynan, zamandastarynan kem bolmaýy kerek. Olar óz Otanyn súıip, tarıhty bilýge mindetti. Otan úshin eńbek etýi tıis. Joǵary oqý oryndarynyń mindeti - bilim sapasyn arttyryp, jastarǵa zaman talabyna saı bilim berý. Biraq bizdegi joǵary oqý oryndary úzdikter qatarynda joq. Bilim jáne ǵylymı mınıstrligi joǵary oqý oryndary arasynda reıtıng jasaǵan kezde Aqtóbeden eshbir joǵary oqý orny ol tizimge ilikpedi. Marat Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik medıtsınalyq ýnıversıteti de úzdikter qatarynda joq. Sonymen qatar, joǵary oqý oryndaryn bitirgen túlekterdiń jumysqa ornalasýy tómen. Medıtsınalyq ýnıversıtet túlekteri ǵana 90-95 paıyz jumysqa ornalasady, ózgesi 70 paıyzdan aspaıdy. Jumys berýshiler, kásiporyndar bizdiń túlekterdi almaıdy, sebebi - bilim sapasy nashar»,- dedi Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev. Jıyn kezde jastar arasynda ótkizilgen sharalardyń kóbi tek esep úshin uıymdastyrylatyny ashyq aıtyldy. Óńir basshysy jyldary ózgertilip, jastar arasynda ótkizilgen jıyndar men sharalardyń sol kúıi qalatynyn basa aıtty. Mánsiz, paıdasyz basqosýdan arylýdy tapsyrdy. «Jastar arasynda ótkizilip jatqan is-sharalar óte az. Kóbi mınıstrlik, ákimdik aldynda esep berý úshin ótkiziledi. Ásirese, mádenıet, óner, sport salasyna qatysty sharalar syn kótermeıdi. Buryn joǵary, arnaýly oqý oryndary arasynda túrli jarys bolatyn. Oǵan kóp qarjy kerek emes. Mundaı shara jastardyń basyn biriktiredi, tájirıbe almasady. Jastar tańǵy saǵat 9-dan keshki saǵat 9-ǵa deıin is-sharamen aınalysý kerek. Sol kezde jastar arasynda óz-ózine qol jumsaý, nashaqorlyqqa, ishimdikke barý, tártip buzý, qylmys jasaý bolmaıdy. Málimetterge qarasaq, kúnine kem degende eki adam óz-ózine qol jumsaıdy. Kózi jastar, stýdentter. Qylmys jasaıtyn da jastar, stýdentter»,- dedi óńir basshysy B.Saparbaev.
Qazir Aqtóbede joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri ǵana emes, basshylary da bir-birimen aralaspaıdy. Tájirıbe almasý joq, bir-birimen baılanys ornatylmaǵan. «Bizdegi joǵary, arnaýly oqý oryndary arasynda baılanys joq. Bir-birimen qatyspaıdy. Bir rektor ekinshi rektormen qolynyń ushymen amandasady. Olar eger bir-birimen aralassa, biriniń jasap júrgen jumysyn biri kórse, bári basqasha bolar edi. Abaı atamyz «úıren de jıren» deıdi. Adam ómir boıy úırenýden sharshamaýy kerek. Bul ómir. Bárin bilemin dep aıta almaısyń»,- dedi B. Saparbaev.
Aıta keteıik, Aqtóbede 6 joǵary oqý orny bar. Sonymen qatar, 40-dan astam arnaýly oqý orny bilim beredi. Aqtóbe oblysynda 260 myńnan astam jas tursa, onyń árbir besinshisi oqý oryndarynda bilim alady. ıAǵnı, óńirde 50 myńnan astam stýdent bar. Jastar saıasatyn júrgizý úshin bıyl bıýdjetten 54 mıllıon teńge qarjy bólindi. Qazirgi kezde 15-28 jas aralyǵyndaǵy jumyssyz jastar sany 700-den asty.
