Jastardy jumyspen qamtý: qandaı memlekettik kómek túrleri kórsetiledi

- Jumyssyz jastardy jumyspen qamtýǵa járdemdesý sharalaryna tartý maqsatynda QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip, mynadaı jumystar júrgizdi. Jastardy qaıta daıarlaý jáne biliktiligin arttyrý úshin oqyǵan adamdardy jumysqa alýǵa kepildik beretin jumys berýshilerdiń suranystary boıynsha kásiptik oqytý kýrstary uıymdastyryldy. 2025 jyly kásiptik oqytýdyń qysqa merzimdi kýrstaryna jastardyń qatarynan 3,4 myń adam jiberildi, onyń ishinde 2,3 myńy – oqý oryndaryna, 1,1 myńy – jumys berýshilerge oqýǵa jiberildi, - delingen vedomstvonyń Kazinform agenttigine bergen jaýabynda.

Qazirgi ýaqytta mansap ortalyqtary oqýyn aıaqtap, jumysqa ornalaspaǵan jastardy jumyspen qamtamasyz etý boıynsha sharalardy atqaryp jatyr. Sonymen birge, eńbek naryǵynda suranysy bar kásipter boıynsha onlaın oqýmen 18,4 myńnan astam adam qamtyldy, onyń ishinde 15,7 myń adam oqýdy aıaqtap, sertıfıkattar aldy. Oqý onlaın rejımde qysqa merzimdi kýrstardy uıymdastyrý marketpleısi skills.enbek.kz portalynda júzege asyrylady. Onlaın kýrstar suranysqa ıe mamandyqtardy oqyǵysy keletin nemese biliktiligin arttyrǵysy keletin Qazaqstan Respýblıkasynyń kez kelgen azamatyna qoljetimdi.

Budan basqa, skills.enbek.kz portalynda jastardy kásipkerlik baǵytyna, onyń ishinde aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterin qalyptastyrýdy oqytýǵa baǵyttalǵan «Bastaý Bıznes» jobasy boıynsha kásipkerlik negizderine oqytý kýrstary uıymdastyrylady. 

2025 jyldyń basynan «Bastaý Bıznes» jobasy aıasynda kásipkerlik negizderine oqytýmen jastar arasynan 18,9 myń adam qamtyldy, sonyń arasynda 10,8 myń adam oqýdy aıaqtap, sertıfıkattar aldy. Halyqtyń áleýmettik osal toptary qataryndaǵy «Bastaý Bıznes» jobasy aıasynda oqýdy aıaqtaǵany týraly sertıfıkattar alǵan jastar keıinnen 400 aılyq eseptik kórsetkishke deıingi mólsherdegi jańa bıznes-ıdeıalardy iske asyrýǵa óteýsiz granttar alýǵa úmitker bola alady.

Osy jyly halyqtyń áleýmettik osal toptaryna granttar berýdiń 3 legi iske asyryldy, olardyń qorytyndylary boıynsha jastarǵa 3,2 myń grant berildi.

- Sondaı-aq, jumyssyz jastardy ýaqytsha jumyspen qamtamasyz etý maqsatynda mansap ortalyqtary jumys berýshilermen kelisimniń negizinde sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryn uıymdastyrdy. Arnaýly-orta jáne joǵary oqý oryndaryn bitirgen jastardy jumysqa ornalastyrýdaǵy problemalardyń biri - jumys tájirıbesiniń joqtyǵy. Osy problemany sheshý úshin búginde eńbek mobıldiligi ortalyqtary (mansap ortalyqtary) jastar praktıkasy, «Alǵashqy jumys orny» jáne «Urpaqtar kelisimsharty» jobalary sııaqty sýbsıdııalanatyn jumys oryndarynyń arnaıy túrlerin iske asyrady. Atalǵan sýbsıdııalanatyn jumys oryndarynyń maqsaty - eńbek naryǵynda jastardyń básekege qabilettiligin arttyrý jáne olarǵa qajet eńbek quzyretin berý jáne alǵashqy jumys ornyna beıimdeý, - dep atalyp ótken mınıstrlik aqparatynda.

2025 jyldyń basynan bastap jastar praktıkasy, «Alǵashqy jumys orny» jáne «Urpaqtar kelisimsharty» jobalary boıynsha sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna jalpy 38 myń adam jumysqa ornalasty. Onyń ishinde: 30,5 myńy jastar praktıkasyna jiberildi, 7 myń adam «Alǵashqy jumys orny» jobasy aıasynda jumysqa ornalasty, 335 adam «Urpaqtar kelisimsharty» jobasymen qamtyldy. Sonymen qatar, 36,9 myń adam áleýmettik jumys oryndary men qoǵamdyq jumystar túrindegi sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna jumysqa ornalastyryldy.

- Jalpy, 2025 jyly halyqty jumyspen qamtý salasynda kórsetiletin memlekettik qyzmetterdi alý úshin 458,8 myń jas mansap ortalyqtaryna júgindi, onyń ishinde 187,2 myńy jumyspen qamtýǵa járdemdesý sharalarymen qamtyldy. Esepti kezeńde óńirlik jumyspen qamtý kartalary aıasynda 400 myńǵa jýyq jas jumysqa ornalasty. Onyń ishinde 22 myńy iske asyrylyp jatqan ulttyq jobalar, tujyrymdamalar jáne óńirlerdi damytý josparlary sheńberinde, 78,2 myńy jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalary aıasynda, 106,7 myńy bos jumys oryndaryna, 193 myńy Memleket basshysynyń «10 myń turǵynǵa 100 jumys orny» bastamasy sheńberinde jumysqa ornalasty, - dep naqtylady Eńbek mınıstrligi.

Qazaqstan Respýblıkasy Áleýmettik kodeksiniń aıasynda iske asyrylyp jatqan memlekettik qoldaý sharalarymen qatar, Aqtóbe, Qaraǵandy oblystarynyń, Almaty, Shymkent jáne Astana qalalarynyń eńbek mobıldiligi ortalyqtary «JUMYSTAP (JOLTAP)» jobasyn iske asyryp jatyr. Onyń basty nysanaly aýdıtorııasy - baǵdarsyz NEET sanatyndaǵy jastar.

Atalǵan joba jastarǵa jańa kásip meńgerýge, jeke is ashýǵa, jumys tabýǵa jáne memlekettik qoldaý sharalary boıynsha keńes alýǵa múmkindik beredi. Sonymen birge, 2024 jylǵy qyrkúıekte kásipti durys tańdaýǵa járdemdesý jáne mansaptyq traektorııany basqarý úshin «Mansap kompasy» platformasy iske qosyldy. Jasandy ıntellektiniń arqasynda platforma ashyq derekqorlardaǵy vakansııalardy anyqtap, olardyń mańyzdy mamandyqtarmen araqatynasyn belgileıdi. Qazirgi ýaqytta platformada 16 baǵyt (aýyl sharýashylyǵy, bilim berý, bıznes, medıtsına, týrızm, ǵylym, óner, IT, ónerkásip, qurylys, kólik jáne t.b.) boıynsha barynsha keń taralǵan 745 kásiptiń tizimi qalyptastyrylǵan.

Munymen qosa, «Mansap kompasy» platformasynda jyl saıyn 100 myń oqýshyny qamtı otyryp, kásiptik baǵdar berý jumysy uıymdastyrylady. Búginginde 100 683 mektep oqýshysy kásibı baǵdarlaýdan ótti. Sondaı-aq, Elektrondyq eńbek bırjasynda (Portal) orta arnaýly jáne joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri úshin óndiristik praktıka fýnktsıonaly iske qosyldy. Fýnktsıonaldylyq stýdentterge óndiristik praktıkanyń qajetti ornyn tabýǵa ǵana emes, sonymen qatar naqty baǵyttardy alýǵa, básekege qabilettilikti arttyrýǵa jáne keıinnen turaqty jumysqa ornalasýǵa kómektesedi.

Portalda «Ulttyq bilim berý derekter bazasy» aqparattyq júıesi men «Joǵarǵy bilim berýdiń biryńǵaı platformasy» júıesinen alynǵan málimetter negizinde stýdent-praktıkanttyń túıindemesiniń jobasy avtomatty túrde qalyptastyrylady. Odan ári stýdenttiń baılanys nómirine Enbek.kz portalyna shaqyrýmen SMS-habarlama joldanady, onda stýdentter túıindemesin tolyqtyryp, óndiristik tájirıbeden ótý orny boıynsha izdeýge jarııalaı alady.

Mınıstrlik portaldy ilgeriletý maqsatynda:

• aı saıyn jumys berýshilerdiń jeke kabınetterine Portal arqyly onyń bazasynda óndiristik praktıkany uıymdastyrý múmkindigi týraly keminde 10 myń habarlama jiberiledi.
• aı saıyn Portalda jumys izdep tirkelgen stýdentterdiń jeke kabınetterine óndiristik praktıkadan ótýge ótinim berý múmkindikteri týraly keminde 5 myń habarlama jiberiledi.

Aıta keteıik, 2025 jyly oqýshylarǵa kásibı baǵyt beretin «Mansap kompasy» tsıfrlyq platforma ázirlenip jatqanyn jazǵan edik.