Jasóspirimder qylmysyna fılmder kináli me – psıholog pikiri
ASTANA. KAZINFORM – Jasóspirimder arasyndaǵy quqyqbuzýshylyqtyń artýyna fılmder men kompıýterlik oıyndardyń áseri jıi talqylanady. Alaıda mamandar ekrandaǵy kontenttiń yqpaly balanyń psıhologııalyq jaǵdaıyna, otbasyndaǵy tárbıesine jáne qorshaǵan ortasyna tikeleı baılanysty ekenin aıtady.
Psıholog Jansaıa Oralbekqyzynyń pikirinshe, jasóspirimder qylmysynyń kóbeıýi týraly túsinik kóbine mundaı oqıǵalardyń aqparat quraldarynda jıi jarııalana bastaýymen baılanysty.
– Buǵan deıin de jasóspirimder arasyndaǵy quqyqbuzýshylyqtar bolǵan. Qazir aqparat ashyq taralatyndyqtan, qoǵam bul máselelerdi kóbirek baıqap otyr, – deıdi maman Jibek Joly telearnasynyń «Búgin.LIVE» baǵdarlamasynda.
Onyń aıtýynsha, fılmder men oıyndardyń adam psıhıkasyna áseri jóninde ǵylymı ortada áli de pikirtalas júrip jatyr. Keıbir zertteýler olardyń jaǵymdy áserin kórsetse, endi bireýleri keri yqpalyn joqqa shyǵarmaıdy.
Máselen belgili bir oıyndar adamnyń jyldam oılaýyna, tez sheshim qabyldaýyna jáne komandalyq áreketke beıimdelýine kómektesedi. Sonymen qatar úshólshemdi ortada jumys isteý mı belsendiligin arttyryp, kognıtıvtik qabiletterdi damytýy múmkin.
Alaıda psıhologtyń sózinshe, barlyq kontent birdeı paıdaly emes. Ásirese jasóspirimder jaqsy men jamandy ajyrata almaıtyn kezeńde kúmándi oıyndar men agressıvti mazmundaǵy ónimderdiń yqpalyna tez túsedi.
Maman tanymal fılmderdegi keıipkerlerge elikteý qubylysyna da toqtaldy. Onyń aıtýynsha, bir fılmdi ár bala ártúrli qabyldaıdy.
– Mysaly býllıng kórgen nemese ata-anasynyń meıirimin jetkilikti sezinbegen jasóspirim ekrandaǵy agressıvti keıipkerdi ózine jaqyn qabyldap, úlgi tutýy múmkin. Al psıhologııalyq jaǵdaıy turaqty bala sol týyndyny jaı ǵana kórkem shyǵarma retinde qabyldaıdy. «Slovo patsana», «Reketır» nemese «Djoker» sekildi fılmderdiń áseri de dál osyndaı faktorlarǵa táýeldi. Sondyqtan fılm kórgennen keıin bala mindetti túrde agressorǵa aınalady deý qate, – deıdi Jansaıa Oralbekqyzy.
Ol balanyń otbasyndaǵy tárbıesi, ómirlik tájirıbesi jáne psıhologııalyq jaǵdaıy mańyzdy ról atqaratynyn aıtady. Osyǵan baılanysty maman ata-analarǵa balalardyń qandaı fılm kórip, qandaı oıyn oınaıtynyna qyzyǵýshylyq tanytýǵa keńes beredi.
– Qatań baqylaýdan góri ashyq áńgime men senimdi qarym-qatynas áldeqaıda tıimdi. Sondaı-aq jas ereksheligine qoıylǵan shekteýlerdi saqtaý kerek. Sebebi bala sanasy tolyq qalyptaspaǵan kezeńde ekrandaǵy keıipkerlerdi shynaıy ómirdegi úlgi retinde qabyldaý qaýpi joǵary bolady. Eń bastysy balalarǵa aqparatty synı turǵydan baǵalaýdy úıretý qajet. Sonda olar kez kelgen fılm men oıynnyń astaryndaǵy oıdy durys túsinip, vırtýaldy álem men shynaıy ómirdiń arasyndaǵy shekarany ajyrata alady, – dep eskertedi maman.
Eske sala keteıik, Almatyda 12 jastaǵy balany 13 jastaǵy tanysy pyshaqtap óltirgen bolatyn.
