Jasandy ıntellekt páni, smartfonǵa tyıym, aqyldy kameralar: Mektepterde ne ózgeredi
ASTANA. KAZINFORM – 1 qyrkúıekten bastap eldegi 500 mekteptiń oqý baǵdarlamasyna jasandy ıntellekt engiziledi. Bul týraly Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova Jibek Joly telearnasyna bergen eksklıýzıv suhbatynda aıtty.
JI shalǵaı aýyldarǵa sapaly bilim jetkizedi
12 mamyrda Memleket basshysy orta bilim berý júıesine jasandy ıntellektini engizý týraly Jarlyqqa qol qoıǵan edi. Mınıstrdiń aıtýynsha, bul bastama aýyl men qala mektepteri arasyndaǵy bilim sapasy alshaqtyǵyn azaıtýǵa baǵyttalǵan.
– Búginde elimizde 8 myńnan astam mektep bar. Onyń 2600-i – shalǵaı aýyldardaǵy shaǵyn jınaqty mektepter. Bul – kóbine shekara mańyndaǵy jáne alys aımaqtardaǵy bilim oshaqtary. Biz olardy jappaımyz, óıtkeni olar áleýmettik ınfraqurylymnyń mańyzdy bóligi. Alaıda mundaı mektepterge muǵalimder bara bermeıdi. Qazir jaratylystaný-ǵylymı baǵyttaǵy myńnan astam pedagog jetispeıdi. Sebebi keı pánder boıynsha saǵat sany az. Sondyqtan aýyl balalary fızıka, hımııa, bıologııa pánderin sapaly meńgerýi úshin jasandy ıntellekt tehnologııalarynyń múmkindigin paıdalanýymyz qajet, – dedi mınıstr.
Pılottyq joba 1 qyrkúıekte bastalady. Alǵashqy kezeńde 500 shaǵyn mektep qamtylady. Bir jyldan keıin qalǵan bilim berý uıymdaryn kezeń-kezeńimen qosý kózdelip otyr.
Sondaı-aq shalǵaı aýyldardaǵy oqýshylar úshin elimizdiń úzdik pedagogteriniń onlaın vıdeosabaqtary qoljetimdi bolady. Jasandy ıntellekt oqýshynyń sabaqty kórgen-kórmegenin jáne tapsyrmany oryndaý deńgeıin taldaı alady.
Balanyń kóńil-kúıin anyqtaıtyn JI-kameralar
Sońǵy eki jylda mınıstrlik bilim berý salasyn tsıfrlandyrý baǵytynda aýqymdy jumys júrgizgen. Qazir vedomstvo usynatyn 64 memlekettik qyzmettiń 41-i eGov platformasy arqyly onlaın qoljetimdi. Byltyr mıllıonnan astam oqýshy attestatyn óz betinshe júktep alǵan. Sondaı-aq balabaqshaǵa kezekke turý, 1-synypqa qabyldaý jáne mektep aýystyrý qyzmetteri de onlaın formatqa kóshirilgen.
Mınıstrdiń sózinshe, jańadan ashylǵan «Keleshek mektepterine» jasandy ıntellektisi bar kameralar ornatyla bastaǵan. Olar oqýshylardyń kóńil-kúıin, býllıng pen álimjettik belgilerin anyqtaı alady. Bul aqparat mektep muǵalimderi men psıhologtaryna qoljetimdi bolady.
– Negizgi maqsat – bilim sapasyn arttyrý úshin jasandy ıntellektini paıdalaný. Biz barlyq mektepti, 3,9 mln oqýshy men 460 myń muǵalimniń deregin tsıfrlandyrýymyz qajet. Ár oqýshynyń tsıfrlyq profıli qalyptasady. Onda qandaı pánderdi qalaı oqyǵany, qandaı qosymsha bilim alǵany kórsetiledi. Bolashaqta joǵary oqý oryndary grant bólý kezinde osy profılderdi eskeretin deńgeıge jetýimiz kerek, – dedi J. Súlemenova.
Bıyldan bastap mektepterde jasandy ıntellekt týraly elektıvti kýrs engiziledi. Sonymen qatar 1-synyptan bastap «JI jáne aqparattyq saýat» páni kezeń-kezeńimen oqytylady.
– Basty mindet – balaǵa ChatGPT adam emestigin, tek algorıtmder jıyntyǵy ekenin túsindirý. Qazir mınıstrlik janyndaǵy Ulttyq bilim akademııasy jasandy ıntellektini qoldaný etıkasyn, akademııalyq adaldyq pen antıplagıat júıesin ázirlep jatyr, – dedi ol.
JI muǵalimdi almastyra ala ma?
Mınıstr ustazdardyń da tsıfrlyq profıli jasalatynyn aıtty. Qazirgi ýaqytta muǵalimder portfolıo jınaý artyq júkteme ekenin aıtyp júr.
– Sondyqtan pedagogtiń saǵaty, oqýshylarynyń olımpıada nátıjeleri men jetistikteri avtomatty túrde kórinetin tsıfrlyq júıe quramyz. Sonymen birge, jasandy ıntellekt ár pán boıynsha oqýshynyń qaı taqyrypty túsinbeı qalǵanyn da bile alady. Kelesi taqyrypqa ótkizbeı, qosymsha tapsyrmalar berip, taqyrypty túsinýin jiti qadaǵalaıdy, – dedi mınıstr.
Mınıstrlik qazirdiń ózinde OpenAI kompanııasymen birlesip, 200 myńǵa jýyq muǵalimdi oqytyp jatqanyn habarlady. Pedagogterge arnalǵan eki aılyq kýrsta JI quraldaryn paıdalaný, prompt engineering negizderi jáne jańa tehnologııalardyń múmkindikteri úıretiledi. Qyrkúıekten keıin taǵy 200 myń muǵalimdi oqytý josparlanǵan.
Mınıstrdiń aıtýynsha, jasandy ıntellekt eshqashan muǵalimniń ornyn baspaıdy.
– Jasandy ıntellekt – tek qural. Ol sabaq josparyn qurý, úı tapsyrmasyn tekserý, emtıhan materıaldaryn daıyndaý sııaqty jumystardy jeńildetedi. Bul muǵalimderdi birneshe saǵatqa sozylatyn artyq júktemeden bosatyp, shyǵarmashylyqpen kóbirek aınalysýǵa múmkindik beredi, – dep túıindedi mınıstr.
Synypta smartfon ustaýdyń ortaq erejesi jasalady
Mınıstrlik smartfon qoldanýǵa qatysty standarttardy da qaıta qarastyryp jatyr. Atap aıtqanda, barlyq tildik pánderde dıktant, mazmundama jáne shyǵarma jazý qaıta engiziledi.
– Qazir oqýshy mátindi ózi jazdy ma, álde jasandy ıntellekt kómegimen oryndady ma, anyqtaý qıyn. Al dıktant pen mazmundama balanyń grammatıkalyq saýatyn damytý úshin qajet. Sonymen birge, 1-5 synyp oqýshylaryna smartfon qoldanýdy shekteý máselesin qarastyryp jatyrmyz, – dedi mınıstr.
Buǵan deıin smartfon ustaýǵa qatysty ár mektep óz ishki tártibin bekitse, endi Oqý-aǵartý mınıstrligi biryńǵaı ereje qabyldaıdy.
Qazir Májiliste 14-16 jasqa deıin áleýmettik jelide akkaýnt júrgizýge shekteý engizý máselesi talqylanyp jatyr. Mınıstr qoǵammen jáne ata-analar qaýymymen 7-synypqa deıin smartfondy sabaqta paıdalanýǵa shekteý qoıý máselesi talqylanatynyn aıtty.
Eske sala ketsek, Úkimet 1 shildege deıin Orta bilim berý júıesine jasandy ıntellektini engizýdiń 2029 jylǵa deıingi keshendi is-sharalar josparyn bekitý kerek. 1 tamyzǵa deıin mektepter tehnıka turǵysynan jaraqtandyrylyp, jyldamdyǵy joǵary ınternetpen qamtylady.
