Jasandy ıntellekt munaı óndirý kólemin qanshalyqty arttyrady

- QazMunaıGaz Memleket basshysynyń tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellektini engizý jónindegi tapsyrmasy aıasynda geologııa jáne munaı óndirýden bastap, ony tasymaldaý, óńdeý jáne munaı ónimderin satýǵa deıin munaı-gaz óndirisiniń búkil tizbegin qamtydy. Kompanııada jasandy ıntellekt qoldanylyp, 50 tsıfrlyq joba iske asyrylyp jatyr. Engizýden jalpy ekonomıkalyq áser 2030 jylǵa deıin 390 mlrd teńgeni quraıdy. Tsıfrlyq sheshimderdiń basym bóligin enshiles uıym KMG Digital engizip jatqanyn aıta ketkim keledi. «Ken ornynyń tsıfrlyq telnusqasy» – jasandy ıntellekt qoldanylatyn negizgi tsıfrlyq jobalardyń biri. «Ken ornynyń tsıfrlyq telnusqasy» jerasty bólikti, ıaǵnı qabatty, uńǵymany jerústi ınfraqurylymmen biryńǵaı júıege biriktiredi. Bul ken ornynyń jumysyn modeldeýge, ıgerýdiń ońtaıly rejımderi men tehnologııalaryn tańdaýǵa jáne óndiristik sheshimderge jedel túzetýler engizýge múmkindik beredi, - dedi A.Hasenov. 

Onyń aıtýynsha, alǵashqy joba «Embimunaıgaz» kompanııasynyń Shyǵys Moldabek ken ornynda iske asyrylyp jatyr. Munaı qory shamamen 14,8 mln tonna bolǵanymen, búginde onyń nebári 36,7%-y ıgerýge tartylǵan. Jasandy ıntellekt algorıtmderi engizilgen qabattyń tsıfrlyq modeli qaldyq qorlary bar ýchaskelerdi anyqtap, olardy ıgerýge alý boıynsha úshin ońtaıly sheshimderdi aıqyndaıdy.

- Bir praktıkalyq mysalǵa toqtala keteıin. Tsıfrlyq qabat sheńberinde jasandy ıntellekt ıgerýdiń 600-den astam stsenarııin eseptep shyqty. Buryn mundaı esepteýge bir aıdan astam ýaqyt ketetin bolsa, qazir ol 6 kún ishinde oryndalady. Stsenarıı uńǵymalardyń ornalasýyn jáne ony burǵylaý túrlerin, ekonomıkalyq tıimdiligin, uńǵymalardyń jáne qabat qysymyn ustap turý júıesiniń ońtaıly jumys rejımin tańdaýdy qamtıdy. Máselen, tsıfrlyq modeldeý bastapqyda kózdelgen 6 tik uńǵymanyń ornyna neǵurlym tıimdi nusqa – 2 kóldeneń uńǵyma burǵylaýdy anyqtaýǵa múmkindik berdi. Tek osy bir sheshimdi ońtaılandyrýdan ekonomıkalyq tıimdilik 640 mln teńgeni qurady. Sonymen qatar osy sheshim bul ken ornynda munaı óndirýdi 45%-ǵa arttyrýǵa múmkindik beredi, - dedi QMG basshysy.

Onyń sózine qaraǵanda, «Ken oryndarynyń tsıfrlyq telnusqasy» óndirýdiń shamamen 90%-yn qamtamasyz etetin QMG-nyń TOP-12 ken ornynda engiziletin bolady. Jobany engizýden 2030 jylǵa deıin qosymsha 2,9 mln tonna munaı óndirý josparlanǵan.

Aıta keteıik, Úkimet basshysy Oljas Bektenov Energetıka mınıstrligine «Samuryq-Qazyna» qorymen jáne «QazMunaıGaz» kompanııasymen birlesip, osy sheshimderdiń barlyq óndiristik aktıvterde keńinen qoldanylýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy. 2028 jyldyń sońyna deıin 12 negizgi ken ornynda tsıfrlyq telnusqalardy tolyq iske qosý qajet.