Jas ǵalymdar Prezıdent tabystaǵan páterlerge qonystandy
ASTANA. KAZINFORM — Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ǵylymdy damytý jáne jas zertteýshilerdi qoldaý jónindegi memlekettik saıasat aıasynda Ǵylym qyzmetkerleri kúnine oraı 10 jas ǵalymǵa páter kiltin tabystady.
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, turǵyn úıler Almaty jáne Astana qalalarynan óteýsiz negizde berildi.
Búginde Almaty qalasynda baspana alǵan jas ǵalymdar tolyq jabdyqtalǵan páterlerge qonystanyp úlgerdi. Qonys ıeleri jasalǵan qolaıly jaǵdaılardyń ǵylymı jáne kásibı qyzmetke alańsyz kóńil bólýge múmkindik beretinin atap ótti. Jas zertteýshiler ózderiniń shynaıy qýanyshtary men memleketke degen rızashylyqtaryn bildirdi.
Ǵalymdardy marapattaý rásiminde Memleket basshysy ǵylymnyń áleýeti eldiń básekege qabilettiligin arttyrýdyń jáne halyqaralyq arenadaǵy bedelin nyǵaıtýdyń negizgi faktoryna aınalyp otyrǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, ǵylym men bilimge ınvestıtsııa salǵan memleketter álemde aldyńǵy qatardan kórinedi. Sonymen qatar Prezıdent otandyq ǵylymnyń bolashaǵy jańa ıdeıalar usynyp, el damýyna serpin beretin daryndy, maqsatshyl ári zııatker jas býynnyń qolynda ekenine toqtaldy.
Qazirgi tańda 600-den astam jas ǵalym baspanamen qamtyldy. Budan bólek, olar úshin arnaıy granttar qarastyrylǵan, sondaı-aq biliktilikti arttyrý jáne tájirıbe almasý maqsatynda álemniń jetekshi ǵylymı ortalyqtarynda taǵylymdamadan ótý múmkindikteri bar.
Jańa páter ıeleriniń qatarynda elimizdiń jetekshi ǵylymı uıymdarynyń ókilderi bar.
Ǵ.Dáýkeev atyndaǵy Almaty energetıka jáne baılanys ýnıversıteti Jylýenergetıka jáne fızıka kafedrasynyń aǵa oqytýshysy, PhD Madına Qumarǵazına Scopus halyqaralyq bazasynda jarııalanǵan ǵylymı eńbekterdiń avtory, sondaı-aq Qazaqstannyń 10-nan astam jáne bir Eýrazııalyq patenttiń teń avtory. Onyń zertteýleri energııa tıimdiligi tehnologııalaryn damytýǵa jáne jańartylatyn energııa kózderin paıdalanýǵa baǵyttalǵan.
— Memleket basshysynyń ǵylymǵa jáne jas ǵalymdarǵa kórsetip otyrǵan mundaı erekshe kóńili úshin shynaıy alǵysymdy bildiremin. Bul men úshin kútpegen syılyq boldy. Áli kúnge deıin sene alar emespin. Men uzaq ýaqyt boıy páterge óz kúshimmen qarajat jınaýǵa tyrystym, sondyqtan bul men úshin orasan zor qoldaý ári alǵa qaraı eńbek etip, memleketke paıda keltirýge motıvatsııa beredi. Taǵy bir aıta ketetini, endi meniń tolyqtaı jabdyqtalǵan páterim bar. Bul maǵan bar kúsh-jigerimdi ǵylymǵa arnaýǵa múmkindik beredi. Osyndaı bastamalar bolashaqqa degen senimdi arttyryp, ǵylymı qyzmetke, jańa tehnologııalardy ázirleýge jáne bilikti mamandar daıarlaýǵa tolyqtaı nazar aýdarýǵa jol ashady, — dedi Madına Baqytjanqyzy.
Q.I.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnıversıteti Fızıka-tehnıkalyq ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, Elektrohımııa jáne vanadııli aǵyndy batareıalar zerthanasy meńgerýshisiniń mindetin atqarýshy Arman Ómirzaqovtyń ǵylymı eńbek ótili 15 jyldy quraıdy.
— Aqordada men Prezıdenttiń qolynan óteýsiz negizde berilgen páterdiń sertıfıkatyn aldym. Al búgin Almaty qalasynda sol páterge qonys aýdaryp otyrmyn. Memleket ǵylymdy damytýǵa jáne granttyq jobalardy qoldaýǵa úlken kóńil bólip otyr, bul ǵylymı qyzmetkerler men jas ǵalymdarǵa aldaǵy jumysqa jáne kásibı ósýge qýatty serpin beredi, — dep bólisti ǵalym.
Ol halyqaralyq retsenzııalanatyn jýrnaldarda jarııalanǵan 20-dan astam ǵylymı eńbektiń avtory, sondaı-aq Qazaqstannyń 8 patentiniń teń avtory. Ǵalymnyń zertteýleri energetıka salasyndaǵy perspektıvaly baǵyttardy, sonyń ishinde otyn elementteri, mıkrobatareıalar jáne fotokatalıtıkalyq materıaldardy qamtıdy.
Negizgi ǵylymı baǵyttardyń qatarynda juqa qabyqshaly qatty oksıdti otyn elementterin zertteý, sondaı-aq Nazarbayev University bazasynda lıtıı-kúkirtti mıkrobatareıalardy ázirleý bar. Sonymen qatar ǵalym vanadııli aǵyndy batareıalardyń elektrolıtterin jáne sýdy tazartý men sýtegi óndirýge arnalǵan fotokatalıtıkalyq materıaldardy zertteýmen aınalysady.
Zertteýshi Erasmus+ baǵdarlamasy aıasynda Portýgalııadaǵy Aveırý ýnıversıtetinde taǵylymdamadan ótip, halyqaralyq ǵylymı jobalardy iske asyrýǵa belsendi qatysady.
Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýtynyń Áleýmettaný ortalyǵynyń jetekshisi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, PhD Shyryn Tilenshıeva memlekettik qoldaý ǵylymı qyzmetke jańa múmkindikter ashatynyn atap ótti.
— Jeke baspanaǵa qol jetkizý bul tek mańyzdy áleýmettik qoldaý ǵana emes, sonymen qatar ǵylymı zertteýlerdi jalǵastyryp, otandyq ǵylymnyń damýyna úles qosýǵa úlken motıvatsııa beredi. Ásirese páterde barlyǵy daıyn ekeni erekshe qýantady. Páter tolyq jabdyqtalǵan, barlyq qajetti zattar bar, qosymsha eshteńe satyp alýdyń qajeti joq. Bul birden jumysqa jáne ǵylymı qyzmetke tolyq kóńil bólýge múmkindik beredi, — dedi ol.
Shyryn Muratqyzynyń ǵylymı eńbek ótili 13 jyl, ol Scopus jáne Web of Science bazalaryna engen jarııalanymdardy qosa alǵanda 9 ǵylymı maqalanyń avtory, oqý quralynyń teń avtory jáne avtorlyq quqyq ıegeri. Ǵalym halyqaralyq jáne ulttyq ǵylymı jobalarǵa, sonyń ishinde «Jas ǵalym» baǵdarlamasy aıasynda qatysqan. Sonymen qatar ol International Society for Quality-of-Life Studies uıymynyń bilim berý grantynyń ıegeri jáne 2021-2025 jyldary osy uıymnyń múshesi boldy.
Prezıdent bastamasymen júrgizilip otyrǵan jas ǵalymdardy qoldaý memlekettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri bolyp qala beredi jáne eldiń ǵylymı áleýetin turaqty damytýdyń mańyzdy faktory sanalady.
Osydan buryn Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bir top ǵalymdy marapattap, orden men qurmetti ataq berý týraly jarlyqqa qol qoıǵanyn jazǵanbyz.