Jarty ǵasyrǵa jýyq jol salasynda ter tókken maman: Burynǵy men qazirgi múmkindik jer men kókteı
ÓSKEMEN. QazAqparat – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jol jóndeý jumystaryn kúsheıtý qajettigi jaıly málimdegeni belgili. Búginde óńirlerde jol sapasyn jaqtartý maqsatynda birqatar sharalar atqarylyp jatyr. Osy oraıda QazAqparat tilshisi 50 jylǵa jýyq bul salada ter tókken Baqyt Qalymovpen áńgime órbitken bolatyn. Shyǵys Qazaqstan oblysy Tarbaǵataı aýdanynda dúnıege kelgen ol joldardyń búgingi sapasyna baǵa berip, negizgi qıyndyqtardyń qandaı ekendigin aıtyp berdi.
- Áńgimemizdi osy salaǵa qalaı kelgenińizden bastasaq...
- 1968 jyly mektep bitirgen soń, Óskemen qurylys-jol ınstıtýtynyń avtokólik joldary fakýltetine oqýǵa tústim. 5 jyl bilim nárimen sýsyndaǵan soń Úsharalǵa áskerge kettim. 1975 jyly Otan aldyndaǵy boryshymdy aman-esen ótep keldim de jumysqa kiristim. Eńbek ótilimdi «Kazdorproekt» jobalaý ınstıtýtynda ınjener bolyp bastadym. 1981 jyly oblystyq jol basqarmasyna óndiristik tehnıkalyq bólimniń bastyǵy bolyp aýystym. 3 jyldyń soń basqarmanyń bas ınjeneri bolyp taǵaıyndaldym. 1988-1996 jyldary aralyǵynda jol paıdalaný ýchastogy mekemesinde bas ınjener laýazymyn atqardym. Al 2001 jyly burynǵy jol departamenti, qazirgi «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasy» AQ-da basshynyń orynbasary bolyp taǵaıyndaldym. Osy qyzmette 17 jylym ótti. Sóıtip, zeınetkerlikke de shyqtyq.
- Keńes úkimeti kezindegi men qazirgi jaǵdaıdy salystyrar bolsaq, jol salasynda qandaı ózgeshelikter bar?
- Negizinen jol salasy Keńes zamanynda 1960 jyldarda damyǵan. Qazaqstanda Dinmuhamed Qonaevtyń kezinde negizgi jol magıstraldary salyndy. Ásirese 1970 jyldarda aýqymdy jol qurylystary bastalǵan-tuǵyn. Álbette, sol ýaqytta qazirgideı múmkindikter bolǵan joq. Tehnıka jetispedi, ári qolda bardyń sapasy da kóńildi kónshitpedi. Al búgin tehnıkanyń túr-túri tolyp tur. Tek qarajat bolsa bolǵany. Budan bólek, zamanaýı jabdyqtardyń, jańa materıaldardyń paıda bolýy da jolshylardyń jumysyn birshama jeńildetti.
Alaıda KSRO tusynda da artyqshylyqtar boldy. Máselen, qys kezinde jol salýǵa qajetti materıaldardyń 60 paıyzy daıyndalyp qoıatyn. Kóktem kelip, jerdiń tońy jibigen tusta jumys qyzyp jatatyn edi. Al qazir konkýrs oınatylyp, jeńimpaz anyqtalǵansha biraz ýaqyt ketedi. Jumys jaıyraq bastalǵan soń, kún sýyta bastaǵanda tapsyrys berýshiler «qarajat ıgerilýi kerek» dep asyqtyra bastaıdy.
- Qazir oblystaǵy joldardyń sapasyna kóńilińiz tola ma?
- Ýaqyt ótken saıyn óńir joldary jaqsaryp kele jatyr deýge bolady. Bul qýantarlyq jaıt. Degenmen áli alda talaı jumys atqarylýy kerek. Jol salasynda qıyndyqtar da joq emes. Oblys boıynsha maman tapshylyǵy baıqalyp otyr. Sondyqtan jastardy osy salaǵa qyzyqtyryp, oqý granttaryn kóbirek bólse nur ústine nur bolar edi.
Endigi bir másele – aýyr júk kólikteri. Tonnalap júk tasıtyn olar joldy buzyp jatyr. Zań boıynsha júrýge bolmaıtyn ýchaskelermen qatynaı beredi. Sol úshin quqyq qorǵaý organdary baqylaýdy kúsheıtkenderi abzal. Taǵy bir aıta keterligi, belgili bir joldy jóndeýge jarııalanǵan konkýrsty osy salaǵa múlde qatysy joq kompanııalardyń utyp ketetindigi. Olarda jumys tájirıbesi de, qajetti tehnıka da joq. Memlekettik tapsyrysty alǵan soń arzanǵa qosalqy merdigerlerdi tartady. Osydan keıin jol sapasynyń da syn kótermeıtindigi anyq.
- Búgingi tańda nemen aınalysyp júrsiz?
- Zeınet jasynda bolsam da jumysty tastaı almadym. Qazir «Zaısan qurylys kompanııasy» JShS-da dırektordyń orynbasarymyn. Jastarǵa kórgen-bilgenimdi úıretip, jol nusqap júrmin. Tehnıkalyq jumystarǵa da aralasyp, qujattardy daıyndaýǵa kómektesemin.
- Otbasyńyz jaıly aıtyp ótseńiz...
- Áıelim, 4 balam bar. 2 ulym jolymdy qýyp jolshy boldy. Olardy osy mamandyqty tańdańdar dep qolqalaǵan joqpyn. Óz erikterimen, kóńil qalaýlarymen keldi. Qazir Allaǵa shúkir, adal eńbekterimen nápaqalaryn taýyp júr. Osy rette bir aıta ketkim keletini, kóbisi jol salasynda jumys isteıtinderdiń barlyǵyn jemqorlar dep oılaıdy. Bul qate pikir. Kópke topyraq shashpaǵan jón. Jarty ǵasyrdaı jumys istegen myna men bireýden kem, bireýden ilgeri degendeı el qatarly ómir súrip jatyrmyn.
- Áńgimeńizge kóp rahmet!
