Jarkent óńirinde júgeri alqabyn qaıta jańǵyrtý kerek - Q. Sultanov

«Qazaqstannyń Qytaımen shekarasyndaǵy ońtústik-shyǵys qaqpasy sanalatyn Uly Jibek Jolynyń tarıhı shejireli qoınaýy, Almaty oblysy Jarkent óńiriniń jeri shuraıly, egistik, kókónis, baý-baqshasyn sýarýǵa sýy jetkilikti, qysy jumsaq, janǵa azyq, malǵa jaıly. Osyndaı turmysqa qolaıly ólke ótken ǵasyrdyń 20-30 jyldarynda Qazaqstanda bolǵan alapat asharshylyq tusynda elimizdiń ortalyq, soltústik, batys óńirlerinen jan saýǵalap kelgen myńdaǵan baýyrlarymyzdy asharshylyq aranynan saqtap qaldy. Sondyqtan da, bul aýdanda qazaq jeriniń tórt buryshynan kelgen ultymyzdyń urpaǵy, tolyp jatqan etnostardyń ókilderi turady. Jarkent jerine kórshiles Qytaı sharýalary da ejelden beri kóz tigip, qyzyǵýmen keledi. Al óńirdiń birden bir ereksheligi - Qazaqstannyń basqa oblystarynda óse bermeıtin, ósse de ashyq kún men sýǵa baılanysty osy jerdegideı ónim bere almaıtyn adamǵa da, malǵa da azyqtyq qýaty bar, dárýmendik quramy san alýan, dúnıe júzinde strategııalyq daqyl sanalatyn júgerige qolaıly», - dedi depýtat. Onyń aıtýynsha, ótken ǵasyrda Panfılov aýdany júgeri tuqymyn Qazaqstannyń barlyq soltústik oblystaryna, Reseıge, Shyǵys Eýropa elderine eksportqa shyǵaryp, mal azyǵynyń sapasyn kóterip turǵan. Osyǵan oraı, Q. Sultanov Úkimettiń mal basyn asyldandyrý, eksportqa et shyǵarý baǵytynda baǵdarlama jarııalap jatqanyn tilge tıek etip, bul rette eń aldymen azyq tapshylyǵyn eńserý qajettiligin atap ótti. «Ótken qysta qanshama mal azyq tapshylyǵynan qyryldy. Turaqty, qorekti mal azyǵynyń bazasyn jasamaı eshqandaı mal bordaqylaý júzege aspaıtyny túsinikti bolsa kerek. Elimizdiń barlyq kınoteatrlary men demalys oryndarynda balalarymyz Qytaıdan, Túrkııadan, basqa alys shetelderden kelgen «pop-korn» sekildi júgeri ónimderin jegenine máz. Osyǵan baılanysty, Almaty oblysy, Panfılov aýdanyndaǵy júgeri sharýashylyǵyn qaıta qalpyna keltirý, aýdandaǵy sýarmaly jerlerdi tolyq ıgerý týraly bastamany qoldaýdy suraımyz», - dedi Úkimet basshysynyń atyna joldaǵan saýalynda depýtat Q. Sultanov.

Bul rette depýtat júgeri alqabyn, onyń ónimin, tuqymdyq dándi sýbsıdııalaýdyń kólemin qaıta qarap, júgerishilerdi yntylandyrýdy jolǵa qoıý qajettigin alǵa tartty. «Jarkent qalasyndaǵy jańa tehnologııamen iske qosylǵan krahmal-sirne zaýyty qazirdiń ózinde júgeri dáninen 26 túrli ónim shyǵaryp, 400-den astam adamǵa jumys berip tur. Sondyqtan zaýytqa qoldaý kórsetip 50 myń tonna júgeri satyp alýǵa kvota berip, tuqymdyq qor jasaýdy uıymdastyrý qajet. Sonymen qatar, júgeri jınaý kezinde janar-jaǵar maı alýǵa qoldaý kórsetilse ıgi. Aýdandardaǵy sýarmaly arnalardy, qyrmandardy júgeri dánin saqtaıtyn arnaıy orynardy jóndeýden ótkizip, qalpyna keltirý qajet. Júgeri alqaptaryn mıneraldy tyńaıtqyshtarmen, qajetti júgeri jınaý tehnıkasymen qamtamasyz etý sharalaryna kómek kórsetilýi kerek. Mundaı sharalardy Almaty oblysynyń Eńbekshiqazaq, Uıǵyr aýdandarynda da júgeri jáne soıa alqaptaryn qalpyna keltirip, elimizdiń mal azyqtyq bazasyn nyǵaıtylǵany abzal», - dedi depýtat Q. Sultanov.