Japonııalyq kásiporyndar Qytaıdan ketip jatyr
ASTANA.KAZINFORM — Qytaıdaǵy japon kompanııalarynyń sany azaıyp keledi. Ásirese shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń óndiris kólemin qysqartýǵa, qyzmet aıasyn ózge elderge jyljytýǵa nemese Qytaı naryǵynan tolyqtaı ketýge sheshim qabyldaýy jıileı túsken. Bul týraly sıngapýrlyq Lianhe Zaobao basylymy habarlady.
Basylymnyń málimetinshe, japonııalyq Teikoku Databank kompanııasynyń derekterine sáıkes, 2024 jyly Qytaıda jumys júrgizip turǵan japon kásiporyndarynyń sany shamamen 13 myńdaı bolǵan. Bul kórsetkish 2012 jylǵy rekordtyq deńgeımen salystyrǵanda 10 paıyz az. Sarapshylardyń deni japon kásiporyndarynyń Qytaı naryǵyna belsendi túrde irge keńeıtýi aıaqtaldy dep sanaıdy.
Basylymnyń jazýynsha, Japonııanyń «JETRO» ınvestıtsııalyq agenttigi 2025 jyly Qytaıdaǵy japon kompanııalary arasynda aldaǵy bir-eki jylǵa arnalǵan bıznes-josparlar týrasynda saýalnama júrgizgen.
Saýalnamaǵa qatysqan 784 kásiporynnyń tek 21,3 paıyzy ǵana Qytaıdaǵy qyzmetin keńeıtýdi josparlap otyrǵanyn aıtqan. Bul 2007 jyldan bergi eń tómen kórsetkish. Al 14,4 paıyzy bıznes kólemin qysqartýdy, óndiristi ózge elge kóshirýdi nemese Qytaı naryǵynan birjola bas tartýdy josparlap otyrǵanyn málimdegen. Zertteý boıynsha, japon kompanııalarynyń 64,3 paıyzy qazirgi qyzmet kólemin saqtap qalýdy kózdeıdi.
Qytaıdaǵy japon kompanııalary óz qyzmetine kedergi keltirgen negizgi faktorlar retinde jalaqy shyǵynynyń ósýin jáne naryqtaǵy básekelestiktiń kúsheıýin ataǵan. Ásirese shaǵyn jáne orta kásiporyndar úshin jańa klıent tartý qıyndaı túsken. Japon kompanııalarynyń kópshiligi uzaqmerzimdi perspektıvada Qytaıdy mańyzdy naryq retinde qarastyrǵanmen, jergilikti kásiporyndardyń nyǵaıýy saldarynan syn-qaterdiń kúsheıe túskenin de jasyrmaıdy.
2003 jyly Shanhaıda bólimshesin ashqan japonııalyq Quick konsaltıng kompanııasy Qytaıdaǵy japon kásipkerlerine eńbek zańnamasy boıynsha keńes berýmen aınalysyp kelgen. Kompanııanyń málimetinshe, 2003 jyldan keıin Qytaı naryǵyna aıaq basqan japon kásiporyndarynyń sany kúrt ósip, konsaltıng qyzmetine suranys artqan. Alaıda 2020 jyldan keıin Qytaı naryǵyna baǵyttalǵan japon kompanııalarynyń sany azaıa bastaǵan.
Basylymnyń málimetinshe, COVID-19 pandemııasynan keıin Qytaı ekonomıkasynyń ósimi baıaýlap, AQSh pen Qytaı arasyndaǵy tarıftik teketirestiń ýshyǵýy iskerlik ortaǵa aıtarlyqtaı áser etken. Budan bólek, birneshe japon azamatynyń Qytaıdyń tyńshylyqqa qarsy zańy boıynsha aıyptalýy da keı kompanııalardyń ınvestıtsııalyq táýekelderdi qaıta baǵalaýyna yqpal etken.
2024 jyly Quick kompanııasynyń kirisi sáıkes mezgildegiden 35 paıyzǵa tómendep, shamamen 470 myń ıýan kóleminde shyǵynǵa ushyraǵan.
Kompanııa 2025 jyldyń sońynda Qytaıdaǵy qyzmetin toqtatty.
Kompanııa tóraǵasy Kavagýtı Itıronyń aıtýynsha, bul sheshimdi qabyldaýǵa táýekelderdiń kúsheıýi negiz bolǵan.
— Táýekelder aıqyndala tústi. Sondyqtan bul durys sheshim boldy dep esepteımin, — deıdi ol.
Buǵan deıin jazǵanymyzdaı, Qytaı 2030 jylǵa qaraı ortasha ómir súrý uzaqtyǵyn 80 jasqa deıin arttyrýdy josparlap otyr.
