Japonııa qazaqstandyq munaıǵa kóshýdi kózdep otyr
ASTANA. KAZINFORM — Japondyq INPEX munaı-gaz kompanııasy Qazaqstan men Ázerbaıjan munaıynyń bir bóligin ishki naryqqa qaıta baǵyttaý múmkindigin qarastyryp otyr, dep habarlaıdy Yomiuri.
Japondyq munaı ımportynyń 90%-dan astamy Taıaý Shyǵystan kelip otyr. Alaıda aımaqtaǵy qaqtyǵys saldarynan Ormýz buǵazy is júzinde jabylýy aıasynda jetkizilim turaqtylyǵyna qatysty alańdaýshylyq artyp keledi. Sondyqtan Japonııa óz kózderin ártaraptandyrýdy kózdep otyr.
INPEX-tiń Kaspııdegi iri ken oryndarynda, mysaly, Qazaqstanda ónimdiligi táýligine 430 myń barreldi quraıtyn Qashaǵan ken ornynda jáne Ázerbaıjanda táýligine 350 myń barrel óndiretin ACG ken ornynda úlesi bar. Ken oryndarynyń ekeýi de qasıetteri Taıaý Shyǵysta óndiriletinge uqsas dep aıtylatyn ortasha jáne jeńil shıki munaı óndiredi.
Baǵyttar Afrıkadaǵy Úmit múıisin aınalyp Qyzyl jáne Jerorta teńizderi arqyly ótýi múmkin. Qazaqstan men Ázerbaıjannan jetkizý 25-ten 55 kúnge deıin sozylady dep kútilip otyr. Bul jetkizilim merzimi shamamen 20 kúnge sozylatyn Ormýz buǵazy arqyly ótetin joldan eki eseden astam kóp. Bul óz kezeginde kólik shyǵyndarynyń artýyna ákelýi múmkin.
Budan basqa, Japonııa úkimeti men munaı kompanııalary Ońtústik Amerıkadan munaı satyp alý múmkindigin zerttep jatyr. Sonymen qatar, el Japonııanyń Taıaý Shyǵystan tys jerlerdegi eń iri ımport kózi bolyp tabylatyn AQSh-tan jetkizilimderdi arttyrýdy kózdep otyr. 2025 jyly Japonııanyń shıki munaı ımportynyń 3,8%-y AQSh-qa tıesili bolǵan.
Eske salaıyq, Japonııa 16 naýryzdan bastap Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵys saldarynan benzın men ózge munaı ónimderi baǵasynyń kúrt ósý qaýpine baılanysty munaı qoryn qysqartýdy bastaǵan.
Bul — Japonııanyń 1978 jyldan beri alǵash ret halyqaralyq úılestirýsiz, óz betinshe memlekettik munaı qoryn bosatýy bolyp otyr.
