Janýar tasymaldaý, tamaqtaný, mýzyka qosý: Taksı jolaýshysynyń quqyǵy men mindeti qandaı
ASTANA. KAZINFORM – Kúndelikti taksımen júrý kezinde júrgizýshiler men jolaýshylar arasynda jıi daý-damaı týyndaıdy. Kólikti hımııalyq tazalaýǵa kim tóleýi kerek? Óz pleılıstińizdi qosýǵa quqyǵyńyz bar ma? Úı janýaryn tasymaldaý máselesi zańmen qalaı retteledi? Jolaýshylar jaıly sapar kútedi, al júrgizýshiler ózderine, kóligine jáne servıs erejelerine qurmetpen qaralǵanyn qalaıdy. Kazinform agenttigi eń jıi kezdesetin janjaldardy taldap, jolaýshynyń tilegi qaı jerde aıaqtalatynyn jáne júrgizýshiniń zańdy múddeleri qaı jerden bastalatynyn túsindiredi.
Úı janýaryn alyp júrý
Siz súıikti ıtińizben jańbyr astynda tursyz. Taksı kelip toqtaıdy, júrgizýshi ıtti kórgen boıda ún-túnsiz esikterdi buǵattap, ketip qalady. Árıne, mundaı jaǵdaı kóńilge tıedi. Biraq basty suraq onyń zańdy buzǵan-buzbaǵanynda.
Mundaı jaǵdaılar jelide qyzý talqylanady, al pikir jazýshylar júrgizýshiniń bulaı isteýge quqyǵy joq ekenin aıtyp, zań normalaryna silteıdi. Alaıda bul jerde qoǵamdyq kólik pen taksıdi ajyrata bilý mańyzdy. Erejeler janýarlardy tasymaldaýǵa ruqsat beredi, biraq onyń belgili bir sharttary bar.
Usaq janýarlar men qustar tek jabyq torda, sebetterde nemese arnaıy tasymaldaý sómkelerinde bolýy qajet. Al ıtter qarǵybaýmen jáne tumyldyryqpen tasymaldanýy kerek. Biraq taksıde bul máseleniń óz ereksheligi bar: janýardy alyp júrý úshin taksı júrgizýshisiniń kelisimi qajet. Eger áńgime ortaq sapar (bir kólikte birneshe jolaýshy) týraly bolsa, onda basqa jolaýshylardyń pikiri de eskerilýi qajet.
Sondyqtan janýary bar jolaýshy ádettegi tarıfpen jumys isteıtin júrgizýshige súıkimdi tosynsyı emes, tapsyrystan bas tartýǵa negiz bolýy múmkin. Ásirese, jolaýshy jalǵyz emestigin, qasynda tórt aıaqty serigi bar ekenin aldyn ala eskertpegen jaǵdaıda. Mundaı jaǵdaılar úshin taksı agregatorlarynyń óz ishki erejesi bar. Mysaly, ıAndeks Go qosymshasynda janýardy tasymaldaýǵa arnalǵan arnaıy qyzmet qarastyrylǵan, al inDrive servısinde úı janýary týraly aqparatty tapsyrys berý kezinde nemese túsiniktemede birden kórsetken jón.
Taksıde tamaqtaný
Tańerteń jumysqa keshigip bara jatyrsyz delik. Bir qolyńyzda telefon, ekinshisinde ystyq kofe, al paketińizde bálish bar. Bul kópshilikke tanys kórinis. Biraq taksı júrgizýshisi úshin bul kólik salonynyń lastanýyna, daqtardyń paıda bolýyna jáne qosymsha tazalaý shyǵyndaryna ákelýi múmkin.
Jolaýshylardy tasymaldaý erejelerinde taksıde tamaq jeýge nemese sýsyn ishýge tikeleı tyıym salynbaǵan. Alaıda bul kólik ishinde qalaǵanyńyzdy erkin jeýge bolady degendi bildirmeıdi. Mysaly, tuzdyǵy tógilýi múmkin shaýrmany nemese qaqpaǵy joq tátti kofeni abaısyz paıdalaný salonǵa zııan keltirýi yqtımal.
Mundaı jaǵdaıda azamattyq zańnamanyń jalpy qaǵıdasy qoldanylady: eger jolaýshy ózgeniń múlkine zııan keltirse, keltirilgen shyǵynnyń ornyn óteýge mindetti. Bul talap QR Azamattyq kodeksiniń 917-babynda bekitilgen.
Jolaýshylar úshin bir qaraǵanda bolmashy kórinetin úgindi, daq nemese ıis júrgizýshige qosymsha qıyndyq týdyrýy múmkin. Óıtkeni kólikti ýaqytsha jumystan shyǵaryp, jýýǵa nemese hımııalyq tazalaýǵa aparýǵa týra keledi. Bul ýaqyt pen tabys joǵaltý degen sóz. Sondyqtan salonǵa naqty zııan keltirilgeni anyqtalsa, júrgizýshi shyǵyndy óteýdi talap etýge quqyly.
Mýzyka jáne klımatty baqylaý
Keıde taksıdegi qatty mýzyka búkil kóshege estilip jatady. Al júrgizýshiniń tańdaǵan áýeni sizge unamaıdy nemese dál qazir ózińizdiń pleılıstińizden súıikti ándi tyńdaǵyńyz keledi. Keıde kerisinshe, kondıtsıonerdiń salqyndatýynan jazdyń ózinde tońyp qalatyndaı kúıge túsesiz. Mundaıda mýzykany báseńdetýdi nemese temperatýrany retteýdi suraýǵa bola ma? Iá, bolady. Biraq júrgizýshi kólikti sizdiń jeke demalys aımaǵyńyzǵa aınaldyrýǵa mindetti me? Joq.
Bul jaǵdaıǵa qatysty taksıde mýzyka nemese klımatty baqylaý týraly bólek zań baptary joq. Munda qyzmet kórsetýdiń sapasy men qaýipsizdigine qatysty jalpy normalar qoldanylady. «Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly» zańǵa sáıkes, tutynýshy qaýipsiz ári sapaly qyzmet alýǵa quqyly.
Sondyqtan sapar qolaısyz nemese jaısyz bolsa, jolaýshy qatty shyqqan mýzykany báseńdetýdi, terezeni jabýdy nemese kondıtsıonerdi retteýdi suraı alady. Biraq zań jolaýshyǵa bóten kóliktegi barlyq jaǵdaıdy óz qalaýynsha basqarý quqyǵyn bermeıtinin de túsiný mańyzdy.
Ádette júrgizýshi birinshi ótinishten-aq mýzykany báseńdetip, radıostantsııany aýystyryp nemese salondaǵy temperatýrany rettep beredi. Bul – qyzmet kórsetýdiń qalypty bóligi ári qarapaıym mádenı qarym-qatynas. Biraq júrgizýshiden óz telefonyńyzdy Bluetooth arqyly qosyp berýdi, AUX kabelin taýyp, jeke pleılısińizdi qosýdy talap etýge bolmaıdy. Kólik – onyń jumys orny, suranys boıynsha jumys isteıtin karaoke emes. Taksıde jolaýshy A núktesinen B núktesine deıin jetý qyzmetin alady, biraq salondy tolyq basqarý quqyǵyn satyp almaıdy.
Sonymen birge, agregatordyń óz ishki erejeleri de mańyzdy. Taksıde qandaı mýzyka qosylýy kerektigi nemese kondıtsıoner qansha gradýsqa qoıylýy tıistigi zańda naqty kórsetilmese de, ár servıs sapany óz standarttary boıynsha baǵalaıdy. Sondyqtan júrgizýshi dórekilik tanytsa, mýzyka báseńdetý týraly oryndy ótinishti elemese, terezeni jabýdan bas tartsa, jaısyzdyq týdyrsa nemese sonyń kesirinen sapar kóńilsiz ótse, qosymshadaǵy qoldaý qyzmetine shaǵymdanǵan durys. Eger shaǵymyńyz dáleldense, júrgizýshige tıisti shara qoldanylady, al sizge alynǵan aqshany qaıtarý nemese ózge de ótemaqy usynylýy múmkin.
Marshrýt tańdaý jáne jol boıynda aıaldaý
Siz taksıge otyrǵan sátte «Navıgator durys kórsetpepti, garajdar arqyly júreıik, ol jaq tezirek» dep marshrýtty ózińiz basqara bastaısyz nemese jol ústinde «dúkenge bir mınýtqa ǵana toqtaı salaıyq» dep ótinesiz. Syrttaı qaraǵanda bul qarapaıym ótinish sııaqty, biraq júrgizýshi úshin bul qosymsha ýaqyt, sapar qunynyń ózgerýi jáne búlingen jolda dóńgelektiń jarylyp ketý qaýpin bildiredi.
Jolaýshylardy tasymaldaý erejelerine sáıkes (217-tarmaq), jolaýshy jol baǵytyn aıqyndaýǵa quqyly. Eger adam naqty qalaı barý durys ekenin bilmeı, tek baratyn jerin aıtsa, júrgizýshi ony eń qysqa jolmen jetkizýge tıis. Alaıda bul jolaýshy kez kelgen manevrdi talap ete alady degendi bildirmeıdi. Marshrýt jol erejesin buzbaýy kerek, tyıym salynǵan belgiler arqyly ótpeýi tıis, jabyq jolǵa kirmeý, kólikke qaýip tóndiretin jerlerden júrmeýi qajet. Júrgizýshi sapar qaýipsizdigine jaýap beredi, sondyqtan «men bul jermen únemi júremin» degen sóz árqashan ýáj bola bermeıdi.
Agregator qyzmetterinde jaǵdaı odan da kúrdelirek. Kádimgi saparda júrgizýshi jolaýshynyń ótinishine ǵana emes, qosymsha usynǵan marshrýtqa da súıenedi. Eger jol boıynda bankke, dúkenge kirip shyǵý nemese bireýdi alyp ketý qajet bolsa, muny qosymshada aralyq aıaldama retinde engizgen durys. Kóptegen servısterde birneshe aıaldama kórsetý múmkindigi bar, al eger sapar kezinde marshrýt ózgerse, sońǵy baǵa bastapqydan ózgeshe bolýy múmkin.
Jol ústinde «bir mınýtqa toqtaı salý» da árqashan tegin qyzmet emes. Qosymshalarda júrgizýshide kútý rejımi qarastyrylǵan jáne eger jolaýshy aıaldaýdy surasa, ol rejım iske qosylýy múmkin. Birneshe mınýttan keıin bul aqyly qyzmetke aınalyp, qosymsha soma sapar qunyna avtomatty túrde qosylady.
Qaýipsizdik beldigi
«Oı, bar bolǵany bes mınýt jol ǵoı, beldik taqpaı-aq qoıamyn» degen jaǵdaı da kórshilikke jaqsy tanys. Biraq taksıde bul ýáj júrmeıdi. Qysqa qashyqtyq, artqy oryndyq nemese tanys jol – bulardyń eshqaısysy mańyzdy erejeni joqqa shyǵarmaıdy. Qazaqstannyń jol qozǵalysy erejeleri qaýipsizdik beldigi ornatylǵan kólikte jolaýshynyń ony taǵýyn mindetteıdi.
Kóp adam qatelesip, beldikti tek aldyńǵy oryndyqta ǵana taǵý kerek dep oılaıdy. Al júrgizýshiniń ózine de bólek mindet júktelgen – ózi beldik taǵyp otyrýy qajet jáne beldik taqpaǵan jolaýshyny tasymaldamaýy kerek (QR JQE 2-taraý, 9-tarmaq, 5-tarmaqsha).
Bul talapty buzǵany úshin ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. QR ÁQBtK 593-babyna sáıkes, qaýipsizdik beldigin qoldanbaý 5 AEK mólsherinde aıyppulǵa ákep soǵady (2026 jyly bul shamamen 21 625 teńge). Sondyqtan taksı júrgizýshisiniń «ótinemin, beldigińizdi taǵyńyz» deýi – jaı ǵana tártipke shaqyrý emes, ózine de, jolaýshyǵa da aıyppul men qaýiptiń aldyn alý.
Eger jolaýshy beldik taǵýdan qasaqana bas tartsa, júrgizýshi sapardy jalǵastyrmaýǵa quqyly. Tipti bul – eń qaýipsiz sheshim, sebebi jol kameralary nemese polıtsııa buzýshylyqty tirkese, jaýapkershilik kólikti basqarǵan adamǵa júkteledi. Al «bes mınýttyq jol» degen ýáj keıin eshkimdi aqtamaıdy. Sondyqtan taksıde qaýipsizdik beldigine qarsy daýlasý orynsyz: jaılylyq qaýipsizdik pen jaýapkershilik bastalatyn jerde toqtaıdy.
Buǵan deıin Qazaqstanda múgedektigi bar adamdarǵa kórsetiletin ınvataksı jáne sanatorıı-kýrorttyq emdeý qyzmetteriniń shyǵynyn óteý qaǵıdalary jańartylǵany habarlanǵan edi.
Sondaı-aq elimizdiń úsh qalasynda pılotsyz taksı iske qosylady.
