JANSEIІT KÚMBEZІ
Janseıit kúmbezi - tórt buryshty záýlim kúmbez. HІІІ ǵasyrda Qypshaq memlekettik birlestigi kezeńinde turǵyzylǵan. Qazirgi Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdanyndaǵy Qarakeńgir aýylynyń ortalyǵyna taıaý jerde, Qarakeńgir ózeniniń oń jaq jaǵalaýynda ornalasqan.
Janseıit kүmbeziniң irgesin құmaıt қalyң taspen қalap, үstiңgi jaғyn kүıdirgen kirpishten өrgen. Kiretin esigi sol kezdegi dәstүr boıynsha oңtүstik-batysқa қaratylғan. Kүmbezdiң maңdaı aldy қırap bitken. Jaқsy saқtalғany - үsh қabyrғasy. Soltүstik pen oңtүstik қabyrғasynyң ұzyndyғy 8,35 metr. Қalғan қabyrғalardyң bıiktigi 2,5 metrden 3,5 metrge deıin saқtalғan. Maңdaı jaқ қalaýynyң қalyңdyғy 3,5 metr, қalғany 2,7 metr. Mazardyң kүmbezi құlap, ortasyna tүsken. Kүmbeziniң tүri қandaı bolғany belgisiz. Onyң irgesinde shashylyp jatқan kөk shyny bederler ғana bar.
Janseıit kүmbeziniң teriskeıinen on metr jerde ejelgi dәýirde kirpish kүıdirgen eki peshtiң orny tabyldy. Ony қazyp kөrgende ishinen kүıdirilgen kirpish, ғanyshtyң jәne betin kөk shynymen kөmkergen jұқa kirpishterdiң synyқtary tabylғan.
Derek kөzi:
Қazaқstan ұlttyқ entsıklopedııasy, 3 tom.
