Jańa Jibek Jolynyń júregi
2020 jylǵa deıin Qazaqstanmen shekaralas memleketterdiń saýda operatsııalar kólemi 1,5 esege ulǵaıyp, 1 trıllıon dollarǵa jetedi dep kútilýde. Qytaı ekonomıkasynyń ósimine baılanysty 2020 jyly QHR men Eýropa arasyndaǵy syrtqy saýdanyń jyldyq kólemi 800 mıllıard dollardy quraıdy.
Elbasy josparlaryn oryndaý nátıjesinde 2020 jyly Qazaqstan arqyly ótetin tranzıttik júk tasymalynyń kólemi 2 esege jýyq ósip, bul kórsetkish keminde 50 mıllıon tonnaǵa jetedi.
«Jańa Jibek Joly» jobasynyń básekelestik basymdyǵy jyldamdyq, servıs, baǵa, saqtaý senimdiligi jáne turaqtylyq qaǵıdattaryna negizdeledi. Olardyń aýmaqtyq jáne qyzmettik ózara úılesimdiligi nátıjesinde sınergııalyq effekt paıda bolýy tıis. Dál osy fakt Dýbaı nemese Sıngapýr úlgisimen «Jańa Jibek Jolynyń» basty básekelestik basymdyǵynyń qaınar kózi bolýy qajet», - dedi Nursultan Nazarbaev.
Astana qalasynyń geografııalyq ornalasýy, elimizdiń óńirleri men kórshiles memleketterdi avtomobıl jáne temir joldar jelisimen baılanystyratyn iri kóliktik torap retindegi qalanyń qalyptasýy onyń aýmaqtyq damýynyń básekelesitk basymdyqtaryn quraıdy.
Osy qasıetterdiń toǵysýy Astanaǵa shektesip jatqan oblystardyń ekonomıkalyq belsendiligin ózinde shoǵyrlandyratyn bolashaqta kóshbasshy qala atanyp, elimizdiń qalǵan aýmaqtary úshin lokomotıv bolýyna múmkindik beredi.
Start-ap alańy
Búginde Astana elimizdiń barlyq qalalaryna damý úlgisin kórsetip otyr. Elordamyzda eń alǵash bolyp «aqyldy qala» elementteri engizile bastady, Qazaqstannyń jańa ónerkásibi de osynan bastaý alady.
Elorda ınvestorlarǵa bolashaq qalasyn birge salý úshin barlyq múmkindik qarastyryp otyr. Jeke bızneske berilgen jalpyrespýblıkalyq preferentsııalardan ózge, Astana tıimdi ınvestıtsııa tartýdy qamtamasyz etýge arnalǵan qolaıly jaǵdaı týǵyzýda.
Atap aıtqanda, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasy boıynsha qurylǵan «Astana - Jańa qala» Arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy (AEA) ınvestıtsııa tartý jónindegi máselelerdi sheshedi.
Munda jeńildikti quqyqtyq tártip jumys isteıdi. Investorlar korporatıvtik tabys salyǵyn, múlik salyǵyn, jer ýchaskeleriniń ıeleri úshin jer salyǵyn tóleýden jáne jalǵa alynǵan jer ýchaskelerin paıdalaný úshin tólem tóleýden 10 jylǵa deıin bosatylǵan. Sondaı-aq, «Astana - Jańa qala» AEA jańa ákimshilik-iskerlik ortalyǵy aýmaǵynda nysandardyń qurylysy kezinde qoldanylatyn taýardy jetkizýshilerge QQS qaıtarylady.
Ónerkásip jobalary Indýstrıaldyq park aýmaǵynda iske asyrylady. Búgingi kúni ınvestıtsııalar kólemi 170 mlrd. teńge bolatyn barlyǵy 46 joba júzege asyrylǵan jáne júzege asyrylýy josparlanýda, olardyń ishinde 11 kásiporyn iske qosylǵan, olardyń arasynda: «General Electric» lokomotıv shyǵarý zaýyty, «Talgo» jolaýshylar vagondaryn shyǵarý, «Alstom» elektrovozdaryn shyǵarý, «Eýrokopter Qazaqstan Injınırıng» JShS tikushaqtaryn óndirý jobalary bar.
Sondaı-aq, AEA aýmaǵy erkin kedendik aımaq tártibi jumys isteıtin alań retinde qarastyrylady. Osylaısha, ınvestorlar taýarlardy, materıaldardy jáne jabdyqtardy ımporttaý kezinde keden salyǵyn tóleýden bosatylady.
Qala ákimdigi memlekettik-jekemenshik seriktestik baǵytyna úlken mán berip otyr. Qazirgi tańda elordanyń kommýnaldyq jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan birneshe joba jasalyp jatyr. Olarǵa jaqyn ýaqytta bıýdjettik emes qarajat tartylatyn bolady. Olardyń arasynda jańa eki avtovokzal qurylysy jobasy bar. Bul joba qaladan shyǵý yńǵaılylyǵyn arttyryp, elorda joldaryndaǵy júktemeni azaıtýy tıis. Elorda kóshelerindegi júktemeni azaıtý turǵysynan jedel avtobýs qatynastaryn qurý jobasy úlken qyzyǵýshylyq týdyrady. Avtobýstar arnaıy jolaqpen júretin bolady, bul óz kezeginde jolǵa ketetin ýaqytty qysqartýǵa múmkindik beredi. Jobany júzege asyrǵan jaǵdaıda kúnine tasymaldanatyn jolaýshylar sany 370 myńǵa jetedi dep josparlanýda. Taǵy bir jańalyq - qoljetimdilikti baqylaýdyń jáne qyzmetke aqy tóleýdiń avtomattandyrylǵan júıesimen jabdyqtalǵan jańa 10 avtoparkıng qurylysy. Qala halqynyń udaıy ósýine baılanysty (sonyń ishinde tabıǵı ósimniń esebinen de) mektepke deıingi jeti mekeme salý josparlanǵan. Osy jobalarǵa jeke sektordy qatystyrý arqyly saladaǵy básekelestik pen qyzmet kórsetý sapasyn arttyrý kózdelýde. Temirjol kentinde dárigerlik ambýlatorııa qurylysy jobasy ózekti bolyp otyr.
Atalmysh jobalardy memlekettik-jekemenshik seriktestik boıynsha ınvestorlar tartý arqyly júzege asyrý 64 mlrd. teńge kóleminde jergilikti bıýdjet qarajatyn únemdeýge múmkindik beredi.
Qazirgi tańda memlekettik-jekemenshik seriktestik shemasy boıynsha iske asyrylatyn jobalar jóninde ınvestorlardy aqparattandyrý týraly belsendi jumys júrgizilýde. Bul baǵytta jetistikter de joq emes. Frantsııanyń Vinci kompanııasy qalanyń sol jaǵalaýynda úsh parkıng qurylysyna qyzyǵýshylyq bildirýde.
Qazaqstandaǵy bıznes júrgizýge jasalǵan qolaıly jaǵdaılar jyl saıyn jańa ınvestorlar sanyn kóbeıtip otyrary sózsiz. Sonyń ishinde shıkizattyq emes salalardaǵy jańa bastamalardyń kópshiligi Astanada bastalǵany qýantady.