Jańa zań: psıholog pen psıhıatrdyń qyzmeti qalaı ajyratylady
ASTANA. KAZINFORM – Elimizde psıhologtardyń qyzmetine jańa talaptar engiziledi. Senat maquldaǵan jańa zań azamattardy biliksiz psıhologııalyq kómekten qorǵap, mamandardyń qyzmet aıasyn naqtylaıdy. Osyǵan baılanysty psıhıatr Margarıta Veremskaıa psıholog pen psıhıatrdyń aıyrmashylyǵyn jáne qaı kezde qaı mamanǵa júginý qajet ekenin túsindirdi.
Mamannyń aıtýynsha, psıholog pen psıhıatrdyń negizgi aıyrmashylyǵy olardyń bilimi men jumys tásilinde.
– Psıhıatr – joǵary medıtsınalyq bilimi bar dáriger. Ol adamnyń jaǵdaıyn mıdaǵy bıologııalyq jáne hımııalyq úderister turǵysynan baǵalaıdy. Psıhıatr klınıkalyq depressııa, shızofrenııa, bıpolıarlyq affektıvti buzylys sekildi dıagnozdardy qoıa alady jáne dári-dármekpen em taǵaıyndaýǵa quqyly, – dedi Margarıta Veremskaıa.
Al psıholog dáriger emes. Ol psıhologııa salasynda bilim alǵan maman jáne ómirdegi túrli qıyndyqtardy eńserýge kómektesedi.
– Psıholog psıhıkalyq turǵydan deni saý adamdarmen jumys isteıdi. Ol qarym-qatynastaǵy qıyndyqtar, emotsıonaldyq kúızelis, sharshaý nemese stress kezinde keńes beredi. Onyń negizgi quraldary – áńgimelesý, minez-qulyqty taldaý jáne psıhologııalyq keńes. Psıholog dıagnoz qoımaıdy jáne dári jazyp bere almaıdy. Biraq qandaı da bir psıhıkalyq buzylysty baıqaǵan jaǵdaıda adamǵa dárigerge qaralýǵa keńes bere alady, – dep túsindirdi dáriger.
Mamannyń aıtýynsha, ajyrasý, jaqyn adamynan aıyrylý, jumystan shyǵý, qarym-qatynastaǵy qıyndyqtar, ózine degen senimsizdik nemese ómirlik maqsatyn anyqtaı almaý sekildi jaǵdaılarda psıhologtyń kómegine júgingen durys.
Al adamnyń psıhıkalyq jaı-kúıi kúndelikti ómirine áser ete bastaǵanda psıhıatrdyń kómegi qajet bolady.
Dáriger mundaı belgilerge uıqy men tábettiń buzylýyn, uzaqqa sozylǵan enjarlyqty, mazasyzdyqty, eriksiz mazalaıtyn oılardy, kóńil kúıdiń kúrt ózgerýin, sondaı-aq sýıtsıdtik oılardyń paıda bolýyn, ózine zııan keltirý áreketterin, gallıýtsınatsııa men sandyraq belgilerin jatqyzdy.
Jańa zań neni ózgertedi?
Margarıta Veremskaıanyń aıtýynsha, psıhıatrlardyń qyzmeti buǵan deıin de Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń talaptarymen jáne «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodekspen rettelip kelgen. Al psıhologııalyq kómek kórsetý salasynda mundaı naqty talaptar bolmaǵan.
– Osy ýaqytqa deıin eki aptalyq onlaın kýrs oqyp alyp nemese ózin «naǵyz mamanymyn» dep tanystyrǵan kez kelgen adam kabınet ashyp, jarnama berip, adamdardy qabyldaı alatyn. Memleket mundaı qyzmettiń sapasyn baqylaı almady, al azamattar ǵylymı negizi joq ádisterden jáne qupııa aqparattyń jarııa bolyp ketýinen qorǵalmady, – dedi psıhıatr.
Onyń aıtýynsha, jańa zań psıhologııalyq kómekti quqyqtyq turǵydan naqty retteıdi.
– Eń aldymen, bul biliktiligi joq mamandardan qorǵaıdy. Biryńǵaı memlekettik tizilim engiziledi. Endi psıholog retinde tek osy sala boıynsha joǵary bilimi bar adamdar ǵana jumys isteı alady. Sonymen qatar mamandardyń ókilettigi men jaýapkershiligi aıqyndalady. Eger medıtsınalyq bilimi joq psıholog klıentten psıhıkalyq buzylystyń belgilerin baıqasa, ony mindetti túrde psıhıatrǵa jiberýi kerek, – dep túsindirdi Margarıta Veremskaıa.
Sondaı-aq zańda psıhologtardyń kásibı jáne etıkalyq talaptary da bekitiledi.
– Endi «bir seansta tolyq aıyqtyramyn» degen sııaqty negizsiz ýádeler berýge jáne áleýmettik jelilerde agressıvti jarnama jasaýǵa tyıym salynady. Sonymen qatar qupııalylyqty saqtaý, sessııalardyń aýdıo nemese beınejazbasyn júrgizý tártibi, klıenttiń jazbasha kelisiminsiz onyń oqıǵasyn jarııalamaý sııaqty talaptar zańmen bekitiledi. Olardy buzǵandar jaýapkershilikke tartylady, – dedi psıhıatr.
Mamannyń pikirinshe, jańa zań azamattardyń quqyǵyn qorǵaýǵa, psıhologııalyq kómektiń sapasyn arttyrýǵa jáne kúmándi uıymdardyń sertıfıkatymen jumys isteıtin adamdardy bul saladan shettetýge múmkindik beredi.
Eske sala keteıik, buǵan deıin, Senat «Psıhologııalyq qyzmet týraly» zańdy maquldaǵan bolatyn.
