Jańa ulttyq kompanııa bıýrokratııaǵa tótep bere ala ma

Árıne, barlyq shendi-shekpendilerdiń ortaq iske degen janashyrlyǵyn birden oıatý qıynnyń qıyny. Árbir sheneýniktiń kózqarasyn ózgertýge de biraz ýaqyt qajet. Al biz EKSPO-dan keıin Halyqaralyq qarjy ortalyǵyn ashaıyn dep jatyrmyz. «Samuryq-Qazyna» sııaqty iri qordyń aktıvterin jekeshenlendirý arqyly shetel ınvestıtsııasyn kóptep tartatyn oıymyz bar. Demek, dál qazir syrttan keletin qarjynyń qamyn oılap, onyń qaýipsizdigi men turaqtylyǵyna kepildik beretin júıe kerek. Úkimet ol júıeni tapqan sııaqty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.

Byltyr Indýstrııalandyrý kúni aıasynda ótken saltanatty sharada Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev saýda, ınvestıtsııa men eksport máselesin bir memlekettik organǵa tapsyrý qajettigin jetkizgen edi. Tipti, qazirgi syrtqy ister mınıstrligin shet elderde sııaqty syrtqy ister jáne saýda mınıstrligi retinde qaıta jasaqtaýdy usyndy. Investorlardy tartýmen aınalysatyn naqty kompanııany qurý máselesin de qarastyrýdy tapsyrǵan bolatyn. Sodan Úkimet ary oılanyp, beri oılanyp, mınıstrliktiń ataýyn sol qalpynda qaldyrǵandy jón kórdi. Degenmen, syrtqy ister mınıstrligi Prezıdenttiń oıyn qaperge alǵan bolýy kerek, óziniń syrtqy baılanystaryn barynsha paıdalanýǵa kúsh saldy, elshiler arqyly Qazaqstannyń ekonomıkalyq múmkindikterin jan-jaqty nasıhattaýǵa kiristi. Mınıstrlik aldymen barlyq shetel dıplomattaryn jınap, elimizdiń agroónerkásip keshenin damytýǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasyn tanystyrsa, ile-shala Qostanaı oblysynyń tanystyrylymyn jasady. Al osy joly elshilerge Qazaqstannyń jańa ınvestıtsııalyq saıasatyn tanystyrýdy uıymdastyrdy. Sharaǵa QR Premer-mınıstri Baqytjan Saǵyntaevtyń ózi qatysty. Sebebi aýyl sharýashylyǵy bylaı tursyn, dál osy ınvestıtsııalar bolmasa, ekonomıkanyń kez kelgen salasy damymaı qalady.

Úkimet basshysy elshi myrzalarmen ashyq sóılesti. Qazaqstannyń ınvestıtsııalyq saıasaty jaıynda áńgimelep, osy salada qordalanyp qalǵan keıbir máselelerdi de jasyrmady.

«Qazirgi kezde biz ulttyq ınvestıtsııalyq strategııany ázirlep jatyrmyz. Ol da - Prezıdenttiń tapsyrmasy. Osy jumysqa xalyqaralyq sarapshylar tartylyp otyr. Sondaı-aq, biz ózimizdiń aımaqtaǵy áriptesterimizge osy máseleniń mańyzdylyǵyn túsindirdik. Sebebi dál sol aımaqtarda kóptegen máseleler týyndaıdy. Endi, biz, Úkimette otyrǵandar, ınvestıtsııalyq saıasatty ózgertýdiń qajettiligin jaqsy túsinemiz. Sol sebepti osy saladaǵy jumystyń aımaqtarda turalap qalǵanyn qalamaımyz. Sondyqtan oblys ákimderiniń ınvestıtsııalar jónindegi orynbasarlarymen qosymsha keńester ótkizdik. Biz keıbir basshylardyń osy salada jumys isteýge áli de daıyn emes ekenin baıqadyq. Tildi tıisti deńgeıde bilmeıtinderi de kóp nárseni ańǵartady. Iá, olardyń basqa da jumystary da jetip artylady. Ony da bilemiz. Osyǵan baılanysty biz Prezıdent Ákimshiligine tıisti xatty ázirlep jatyrmyz. Investıtsııalardy tartý jumysyn retke keltirý kerek», - dedi Úkimet basshysy.

Shyny kerek, búginde jergilikti sheneýnikterdiń til bilmeýi sııaqty máselelerden bólek bıýrokratııanyń bar ekeni de jasyryn emes. Ondaı mysaldar az emes. Sonyń bireýin Astanada ótken bir jıynda «Nur Otannyń» ortalyq apparaty partııalyq baqylaý departamentiniń basshysy Nurlan Baımyrzaev jarııalady.

«Men sizderge qyzyqty bir oqıǵany aıtyp bereıin. Ol oqıǵa dál qazir órbip jatyr. Qazaqstanǵa bir ınvestor keldi. Úlken bir óndiristi ashatyn oıy bar. Bir aýdanda jer alypty. Onyń jobasy Indýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý baǵdarlamasyna da kirdi. Endi, ınvestor san alýan ruqsat qaǵazdaryn jınap júrgende ana jaq onyń jerin basqa fırmaǵa berip jiberdi. Ákimdik bárin bilgen. Sonda aıdaladaǵy jerdi turǵyn úı qurylysyna bere salypty. Eshqandaı ınfraqurylymy joq, bas jospardy da eskerip jatqan adam tabylmady. Jańaǵy ınvestor ań-tań. Qońyraý shalyp, máseleniń mánisin surasa, «Jaraıdy, biz ol jerdi qaıtip rásimdep beremiz, biraq 100 myń dollar berińiz» degen jaýap alypty. Sonda qarańyz, ınvestor qujat jınaý jáne taǵy basqa sharalarǵa ketken ýaqytyn qımaı, sol fırmaǵa para berip qutyla salady. Oǵan solaı isteı salǵan jeńil. Ondaı jaǵdaı bir oblysta emes, barlyq aımaqtarda bolatyn sııaqty. Investorlarǵa artyq mashaqat qajet emes. Para bere salǵan jeńil»», - deıdi Baımyrzaev. Sol kezde partııa ókili naqty qaı aýdan ekenin ashyq aıtpady. Alaıda barlyq qujattardy jınap bolǵan soń tıisti organdarǵa tapsyratynyn jetkizgen.
Demek, búginde shetel ınvestıtsııalaryn tartý - ol bir jumys, al sony ustap qalyp, naqty bir joba retinde iske asyrý úshin jergilikti bıliktiń ekonomıkalyq saýaty, til bilimi, al eń bastysy, ortaq iske degen janashyrlyǵy qajet-aq. Onsyz ózge eldiń qaltaly kompanııalary Qazaqstanǵa qalaı kelse, solaı keri qaıtyp otyrady. Al tutas bir memlekettik apparat bylaı tursyn, bir sheneýniktiń psıhologııasyn ózgertýge bir jyl emes, birneshe jyldyń ketetini belgili. Sodan bolar, Qazaqstanda shetel ınvestıtsııalardy tartýmen aınalysatyn naqty bir kompanııany qurý týraly sheshim qabyldandy. «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy ınvestıtsııany tartyp qana qoımaı, ony naqty jobaǵa deıin jetkizetin bolady. Tipti, qujat rásimdeýge deıingi jumystarmen de aınalysady. Osylaısha, sybaılas jemqorlyqqa tosqaýyl bolyp kóredi. «Kompanııa Úkimettiń atynan barlyq kelissózderdi júrgizedi. Bylaısha aıtqanda, Kazakh Invest ınvestorlar úshin Qazaqstanǵa kiretin esik sııaqty bolady. Ol ınvestorlardy elimizge kirgizip qana qoımaı, kelissózderden bastap naqty jobany iske qosýǵa deıingi jumyspen aınalysatyn bolady. Al kompanııanyń jergilikti jerdegi ókilderi oblys ákimderiniń keńesshisi qyzmetin qosa atqarady», - deıdi ınvestıtsııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek. Osy oraıda aıta ketken jón, «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasynyń dırektorlar keńesin Premer-mınıstrdiń ózi basqarady. Osynyń ózi jańa kompanııanyń jumysy memleket úshin qanshalyqty mańyzdy ekenin kórsetse kerek.

Al maýsymnyń aıaǵynda ınvestıtsııalardy tartýdyń ulttyq strategııasy daıyn bolady. Atalǵan qujat ınvestıtsııany qaıdan, qalaı jáne qaı salaǵa tartý qajet ekenin aıqyndaıdy. «Búginde bizdiń aldymyzǵa jańa mindetter qoıylyp otyr. Qazir shetel ınvestıtsııalaryn tartyp qana qoımaı, ony ustap qalý qajet. Reınvestıtsııalar (salynǵan aqshadan túsken paıdany qaıtadan sol nysanǵa salý - avt.) úshin barlyq jaǵdaılardy jasaý mańyzdy», - deıdi mınıstr Qasymbek.