Jańa Salyq kodeksi: kimderge jeńildik berilip, qandaı ózgeris ákeldi
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstanda jańa Salyq jáne Bıýdjet kodeksteri kúshine enip, salyq saıasatynyń jańa kezeńi bastaldy. Reforma ekonomıkanyń naqty sektoryn qoldaýǵa, salyq júktemesin ádil bólýge jáne kóleńkeli ekonomıkany qysqartýǵa baǵyttalǵan, dep habarlaıdy Úkimet.
Jańa salyq saıasaty alǵashqy nátıjelerin kórsete bastady. Bıylǵy birinshi jartyjyldyqta memlekettik bıýdjet kiristeri ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda shamamen 16%-ǵa ósti. Bul ósimge qosylǵan qun salyǵy (QQS) túsimderiniń shamamen bir jarym esege artýy eleýli úles qosty.
Respýblıkalyq bıýdjettiń birinshi jartyjyldyqtaǵy oryndalý qorytyndysy boıynsha transfertterdi eseptemegendegi kirister 8,5 trln teńgeni qurap, jospar 100,6%-ǵa oryndaldy. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńinen 24,6%-ǵa nemese 1,7 trln teńgege kóp.
– Reforma qazirdiń ózinde eleýli makroekonomıkalyq nátıjeler kórsetip otyr. Bıylǵy birinshi jartyjyldyqta memlekettik bıýdjet kiristeri byltyrǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda shamamen 16%-ǵa ósti. Eldiń kiris bazasyn nyǵaıtýǵa QQS túsimderiniń shamamen bir jarym esege artýy da eleýli úles qosty, – delingen Úkimettiń aqparatynda.
Kóleńkeli ekonomıkany qysqartý baǵytyndaǵy sharalardyń nátıjesinde QQS tóleýshiler sany 22,3 myńǵa artyp, 158,2 myń sýbektige jetti. Osy oń úrdisti saqtap, nátıjesin nyǵaıtý maqsatynda 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan kóleńkeli ekonomıkaǵa qarsy is-qımyldyń keshendi jospary bekitildi.
Korporatıvtik tabys salyǵynyń bazalyq mólsherlemesi 20% deńgeıinde saqtaldy. Bank qyzmeti úshin ol 25%-ǵa deıin kóterilse, agrarlyq sektor úshin jeńildetilgen 3% mólsherleme belgilendi. QQS-tyń bazalyq mólsherlemesi 16% bolyp bekitildi. Sonymen qatar dárilik zattarǵa, oqý ádebıetterine jáne baspasóz ónimderine tómendetilgen QQS mólsherlemeleri engizildi.
Jańa kodeks aıasynda jeke tabys salyǵynyń progressıvti mólsherlemesi engizildi. Jyldyq tabysy 8,5 myń AEK-ten nemese 36,7 mln teńgeden asatyn azamattar osy somadan joǵary kiris bóligine ǵana 15% mólsherlememen salyq tóleıdi. Al qalǵan azamattar úshin salyq mólsherlemesi ózgerissiz saqtaldy.
– Sonymen qatar Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan tólenetin zeınetaqy tólemderi jeke tabys salyǵynan tolyq bosatyldy. Paıdalaný merzimi 10 jyldan asqan jeńil avtokólikter úshin kólik salyǵy 30%-ǵa, al 20 jyldan asqan avtokólikter úshin 50%-ǵa tómendetildi. Budan bólek, І jáne ІІ toptaǵy múgedektigi bar adamdarǵa arnalǵan áleýmettik salyqtyq shegerim mólsheri 5 myń AEK-ke deıin ulǵaıtyldy, – delingen habarlamada.
Salyqtyq ákimshilendirý júıesi servıstik modelge kóshýde. Nátıjesinde salyqtar men alymdardyń jalpy sany 20%-ǵa, al salyqtyq eseptilik nysandarynyń sany 30%-ǵa qysqartyldy. Reformany iske asyrý maqsatynda 239 normatıvtik quqyqtyq akt qabyldanyp, Jobalyq ofıs ınfraqurylymy quryldy.
Aıta keteıik, jańa Salyq kodeksiniń jobasyna túzetýler paketi ázirlendi.
