Jańa Salyq kodeksi boıynsha tirkelý, esep berý jáne tóleý tártibi qalaı ózgeredi
ALMATY. KAZINFORM – Almaty memlekettik kirister departamentiniń basshylyǵy jańa Salyq kodeksiniń ótpeli erejesin túsindirip, ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar, shaǵyn bıznes pen sharýa qojalyqtary úshin qandaı ózgeris bolatynyn jáne olar ótpeli kezeńde neni eskerýi keregin aıtyp berdi.
Jańa Salyq kodeksi engizilgenge deıin Qazaqstanda 7 arnaýly salyq rejımi qoldanyldy, olardyń qatarynda patent, mobıldi qosymsha, ońaılatylǵan deklaratsııa, tirkelgen shegerim, bólshek salyq pen aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge arnalǵan jekelegen rejımder boldy. 2026 jyldan bastap júıe ońtaılandyrylady: ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar úshin, ońaılatylǵan deklaratsııa negizindegi rejım men sharýa qojalyqtaryna arnalǵan úsh arnaýly salyq rejımi ǵana qalady.
Ózgeristerdiń maqsaty – salyq salýdy túsinikti etý, ákimshilik júktemeni azaıtyp, áleýmettik qorǵaýǵa qoljetimdilikti barynsha keńeıtý.
Ózin-ózi jumyspen qamtyǵandarǵa arnalǵan jańa arnaýly salyq rejımin jeke kásipker retinde tirkelmegen, jaldamaly jumys kúshin paıdalanbaıtyn jáne ruqsat etilgen qyzmetpen aınalysatyn, tabysy az Qazaqstan azamattary men qandastar qoldana alady. Aılyq tabys 300 AEK-ten (shamamen 1,3 mln teńge) aspaýǵa tıis. Bul rejım boıynsha jeke kásipker retinde tirkelý talap etilmeıdi, salyqtyq esep tapsyrylmaıdy, jeke tabys salyǵynyń mólsherlemesi 0% deńgeıinde belgilengen.
– Ózin-ózi jumyspen qamtyǵandarǵa arnalǵan jańa rejım barynsha jeńildetilgen jáne tabysy az ári turaqsyz azamattarǵa baǵyttalǵan. Jalǵyz mindetteme – tabystyń 4%-y mólsherinde áleýmettik tólemderdi tóleý. Bul zeınetaqy júıesin, medıtsına men áleýmettik saqtandyrýdy qoljetimdi etedi. Bul ózin-ózi jumyspen qamtýdy zańdastyrý men azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý jolyndaǵy mańyzdy qadam, - dep túsindirdi Almaty memlekettik kirister departamentiniń jeke kásipkerler men jeke tulǵalardy ákimshilendirý basqarmasynyń basshysy Nurlybek Ospanov Óńirlik kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken brıfıng kezinde.
Ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardyń barlyq operatsııasy arnaýly mobıldi qosymsha arqyly júrgiziledi. Onda chekter qalyptastyrylady, tabysy esepke alynyp, áleýmettik tólemder avtomatty túrde esepteledi. Internet-platformalar arqyly jumys isteıtinder úshin jarnalardy platformalar operatorlary aýdarady. Baılanys qoljetimsiz eldi mekenderde mindettemeler aı qorytyndysy boıynsha oryndalady.
Shaǵyn jáne orta bıznes úshin ońaılatylǵan deklaratsııa negizindegi arnaýly salyq rejımi saqtalyp, jańartyldy. Ony jyldyq tabysy 600 myń AEK-ke deıin (shamamen 2,6 mlrd teńge) bolatyn, qyzmet túri tyıym salynǵan tizbege kirmeıtin salyq tóleýshiler qoldana alady. Rejım jeke tabys salyǵy nemese korporatıvtik tabys salyǵy boıynsha 4% biryńǵaı mólsherlemeni, qosylǵan qun salyǵy men áleýmettik salyqtan bosatýdy, sondaı-aq deklaratsııany jylyna eki ret tapsyryp, salyqty eki ret tóleýdi kózdeıdi.
– Biz ońaılatylǵan deklaratsııany saqtap qaldyq, biraq ony bıznes úshin ıkemdirek ári qolaıly ettik. Tabys sheginiń joǵary bolýy kásipkerlerge bıznesti bólshektemeı ósirýge múmkindik beredi, eńbekaqy qoryn eskerý múmkindigi resmı jalaqy tóleýdi jáne jumyspen qamtýdy zańdastyrýdy yntalandyrady, - dedi Almaty memlekettik kirister departamentiniń memlekettik qyzmetter basqarmasynyń basshysy Baqtygúl Seıitova.
Sharýa qojalyqtary úshin arnaýly rejımdi qoldaný tártibi negizinen saqtaldy. Biryńǵaı jer salyǵy joıylǵannan keıin mundaı qojalyqtar burynǵy mólsherleme boıynsha – tabystyń 0,5%-y kóleminde jeke tabys salyǵyn tóleı beredi. Olar múlik salyǵy, kólik salyǵy, QQS jáne áleýmettik salyqty qosa alǵanda biraz salyq túrinen bosatylady, esepti jylyna bir ret tapsyrady. Salyq tóleý aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń maýsymdylyǵyn eskere otyryp, jylyna eki ret júzege asyrylady.
Sondaı-aq jańa rejımderge kóshý tártibi de túsindirildi. Ońaılatylǵan deklaratsııany qoldaný úshin 2026 jylǵy 1 naýryzǵa deıin salyq tóleýshiniń kabıneti, E-Salyq Business qosymshasy, banktiń mobıldi qoldanbasy nemese qaǵaz nysan arqyly habarlama berý qajet. Áıtpese, salyq tóleýshi avtomatty túrde jalpyǵa birdeı belgilengen rejımge aýystyrylady. Buryn patent nemese mobıldi qosymsha arqyly jumys istegen ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar basqa rejımdi tańdamaǵan jaǵdaıda jeke kásipker retinde tirkeýden avtomatty túrde shyǵarylady. Sharýa qojalyqtaryn habarlama bermeı-aq avtomatty túrde kóshiredi.
– Ótpeli kezeń salyq tóleýshiler jańa erejelerge sabyrmen ári artyq qıyndyqsyz beıimdelýi úshin qarastyrylǵan. Salyq salý rejımin ýaqytyly anyqtap, qajet bolǵan jaǵdaıda habarlama berý mańyzdy. Barlyq ózgeris rásimderdi jeńildetýge jáne anaǵurlym túsinikti ári ádil salyq júıesin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan, - dep túsindirdi departament ókilderi.
Eske salaıyq, buǵan deıin Salyq kodeksin engizý jónindegi jobalyq keńse apta saıyn bıznes máselesin qaraıtynyn jazǵanbyz.