Jańa oqý jyly: «Álippeni» engizý men oqytý kezeńderi qalaı júrgiziledi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Sońǵy jyldary qoǵamda «Saýat ashý» oqýlyǵynan bas tartyp, «Álippeni» qaıtarýǵa qatysty ýáj jıi aıtyldy. Parlamentte ótken túrli jıyndarda da osyǵan qatysty usynystar tıisti vedomstvoǵa baǵyttalyp keldi. Osy oraıda laıyqty sheshim jasalyp, endi aldaǵy oqý jylynan bastap birinshi synyp búldirshinderi «Álippemen» qaıta qaýyshatyn boldy. Bıyl jaz aıynda QR Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov 1-synyp oqýshylary 1 jáne 2-toqsanda «Álippeni» oqıtynyn, al 3 jáne 4-toqsanda «Ana tilimen» bilim alatynyn málim etti.
Oqýlyq A. Baıtursynulynyń ádistemesi negizinde daıyndaldy
Abaı atyndaǵy QazUPÝ «Bastaýyshta oqytý pedagogıkasy men ádistemesi» kafedrasynyń meńgerýshisi Azııa Jumabaeva «Álippe» jańa oqý baǵdarlamasyna qatysty túsinik berdi.
«Álippe» jańa oqý baǵdarlamasy Ahmet Baıtursynulynyń ustanymdary negizinde jasaldy. Sol ustanymdardyń biri – dybyspen jattyǵý. ıAǵnı, dybyspen jattyǵý «Álippege deıingi» kezeń mindetterin qoıý men bilim mazmunyn anyqtaýda tikeleı basshylyqqa alyndy. Ahmet Baıtursynuly balalarǵa aldymen árip kórsetpeı turyp, dybyspen jattyqtyrý qajet deıdi. Sebebi oqýǵa kelgen balalar sóıleýdi bilgenimen, olar óz sózderiniń dybystan turatyndyǵyn bilmeıdi. Osy oraıda dybysty bilmeı turyp, sózdiń ishindegi dybystardy tizbeı turyp, oqý men jazýǵa úıretý qıyn. Sondyqtan dybyspen jattyqtyrý qajettigi eskerilip otyr», - dedi A. Jumabaeva Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde.
Óz kezeginde M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Kenjehan Matyjanov «Álippe» uǵymy qazaq halqynyń túsinigi men dúnıetanymynda qasterli pán retinde qalyptasyp qalǵanyn atap ótti.
«Eger árbir azamat alǵashqy muǵalimin qanshalyqty qadirleıtin bolsa, qazaq azamaty «Álippeni» de sondaı qadir tutatyn bolǵan. Sondyqtan «Álippe» kún tártibinen túsip qalǵan kezde búkil halyq bolyp osy oqýlyqty izdedi. Al endi «Álippeni» qaıtarý - qazaqtyń rýhanı álemindegi jańa oqıǵa sııaqty kórinip otyr... Osynyń barlyǵynyń qazirgi kezeńge qaıtyp kelýi – ulttyq rýhymyzdy kóterýge erekshe áser etedi. Alǵash oqýlyqty «a» árpinen bastaǵannan balanyń júreginde ulttyq rýh qalyptasatyn bolsa, ol azamat erteń óz eliniń úlken patrıoty bolatyny aıdan anyq. Sondyqtan áripterdiń, dybystardyń rettiliginiń bári Ahmet Baıtursynuly anyqtaǵan ustanymdarmen sáıkes kelýi – bul jańa «Álippeniń» úlken ulttyq rýhtaǵy jańalyǵy dep aıtýǵa bolady», - dedi K. Matyjanov.
2021 jyly «Álippe» engiziledi
QR Bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri Sholpan Karınovanyń aıtýynsha, «Álippeni» oqytýdyń úsh kezeńi qamtylǵan. Osy oraıda «Álippege deıingi» kezeń, «Álippe» kezeńi, sondaı-aq «Álippede keıingi» kezeń eskerilgen. Osynyń eki kezeńi «Álippe» oqýlyǵy arqyly iske asyrylady. Al keıingi kezeń mektepterde «Ana tili» oqýlyǵy boıynsha júrgiziledi.
Bul turǵyda ol ata-analardyń eskertýleri qaralyp, qazirgi daıyndalyp jatqan oqýlyqta balanyń fızılogııalyq jas ereksheligi eskerilip jazylyp jatqanyn atap ótti.
«Álippe» kezeńi óte mańyzdy, onda árip, dybys pen býyndardy úıretý iske asyrylady. Bul kezeńge basa nazar aýdarylǵan. Odan keıin jeltoqsan aıynda «Álippemen» qoshtasý júrgiziletin, qazirgi prıntsıp te osyǵan oraı jasalady», - dedi vıtse-mınıstr.
Belgili bolǵandaı, «Álippeniń» oqý baǵdarlamasyna qatysty oqýlyqtar ázirleý jumystary bastaldy. Bul jumystyń sońy retinde 2021 jyldyń qańtar aıynan bastap oqýlyqtar aprobatsııaǵa engiziletin bolady. Ol úshin Bilim jáne ǵylym mınıstrligi aprobatsııa ótkizetin pılottyq mektepterdiń tizbesin bekitti. osy bekitken tizbege baılanysty barlyq mektepte «Álippe» baǵdarlamasy zerdelenedi.
«Odan keıin oqýlyq daıarlaýdyń barlyq kezeńderine baılanysty tolyq taldaý jasaý jumysy júrigiziledi. Saraptamadan ótken oqýlyqtar jańa oqý jylynda engiziledi. Jalpy, «Álippeni» engizý 2021-2022 oqý jylyna josparlanǵan», - dedi Sholpan Karınova.
Aıta keteıik, buǵan deıin «Álippe» oqýlyǵyna baılanysty ózgerister memlekettik standartqa engizilgeni habarlanǵan edi.
Vıtse-mınıstrdiń atap ótýinshe, qazirgi kezde «Álippe» oqý baǵdarlamasyn jasaýdyń jumysy aıaqtalyp, bekitildi.
«Álippeni» engizýdiń, qaıtarýdyń mańyzy zor ekenin atap ótkim keledi. Sebebi «Álippe» alǵashqy oqýlyq bolsa, ol mindetti túrde oqýshynyń jas ereksheligine, fızıologııalyq ereksheligine baılanysty saı bolýy kerek. Balalar mektepke 6 jastan qabyldanady. Osy oraıda jumys toby aýqymdy sharalardy atqardy», - dep toqtaldy Sh. Karınova.
Onyń aıtýynsha, 20-dan astam jumys tobynyń otyrysy ótkizildi. Bul turǵyda ǵylymı negizge, tájirıbelik qoldanysqa qatysty birneshe usynys kelip tústi. Sonyń barlyǵy zerdelenip, naqty avtorlardyń qatysýymen jumys toby ózine tıesili sharalardy atqardy.
Óz kezeginde Y. Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim akademııasynyń orta bilim ortalyǵynyń dırektory Manara Adamova jańartylǵan bilim mazmuny 2016 jyldan engizilgennen beri, elimizde birinshi synyptan «Saýat ashý» oqýlyǵy paıdalanylyp kelgenin eske saldy.
«Ata-analar tarapynan «Álippeni» izdegender kóp boldy. «Saýat ashý» men «Álippeniń» aıyrmashylyǵyna toqtalsaq, «Álippe» men «Ana tili» oqýlyqtary «Saýat ashýdyń» ishine kiriktirilgen bolatyn. Endi qazir ázirlenip jatqan oqý baǵdarlamasyna sáıkes shyǵarylatyn «Álippe» oqýlyǵy men «Ana tili» bólek bolady. 2021-2022 oqý jylynan bastap eki oqýlyqpen birinshi synyp balalary bilim alady», - dedi ortalyq dırektory.
Osy oraıda M. Adamova «Álippe» 96-98 saǵat kóleminde birinshi jartjyldyqta oqytylatynyn jetkizdi. «Álippege deıingi» kezeńge 2 apta ýaqyt bólinedi. Odan keıin «Álippe» oqýlyǵy boıynsha oqytý jalǵastyrylady.
«Qańtar aıynan bastap, ıaǵnı úshinshi toqsanǵa kóshken kezeńnen oqý men jazýdy jetildirý úshin «Ana tili» oqýlyǵynyń aıasynda oqytý jalǵastyrylady», - dedi ol.
