Jańa Qylmystyq kodeks túrmedegiler sanyn qysqartýǵa septigin tıgizýi múmkin
ASTANA. QazAqparat - Búgin Parlament Májilisiniń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetinde QR Qylmystyq kodeksi men «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qylmystyq zańnamany jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobalary talqylandy.
Toqtala ketetin jaıt, Qylmystyq kodeks jobasy zaman talabyna saı, tájirıbede synnan ótken qylmystyq-quqyqtyq ınstıtýttardy saqtaı, ári tulǵany, qoǵamdy jáne memleketti tıimdi qorǵaý úshin tıisinshe jańalaı otyryp ázirlengen bolatyn. Kodeks jobasy Elbasy N.Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda júktelgen mindetterdi, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jyldan 2020 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan quqyqtyq saıasat tujyrymdamasy erejelerin iske asyrady. Kodeks birinshi ret jasalǵan nemese áleýmettik turǵydan osal adamdar jasaǵan qylmysqa qatysty toleranttyq ustanymdy keńeıtedi. Bunymen qosa, aýyr qylmystarǵa, qylmystyń qaıtalaný kórinisterine, uıymdasqan qylmysqa jáne sot tóreligine qarsylyq bildirýge qatysty sharalardy qatańdatady. Jalpy kodeks jobasynda, qylmystyq quqyq buzýshylyqty birinshi ret jasaǵan kámeletke tolmaǵandarǵa, áleýmettik turǵydan osal adamdardyń basqa da sanattaryna qylmystyq saıasatty yryqtandyrýmen jáne izgilendirýmen qatar, qylmystyń barlyq jańa túrlerine qarsy kúrestiń negizderi qalanǵan, krımınaldyq qyzmettiń belsendiligi baıqalatyn salalarda jazalaý qatańdatyldy, ulttyq kelisim tuǵyryna nuqsan keltirýdiń jáne áleýmettik janjaldardy arandatýdyń kez-kelgen áreketi úshin qatań jazalaý kózdeledi. «Jumys tobynda keńinen talqylanǵan máseleniń biri - bul túrmedegiler sanyn qysqarta túsýge qatysty. Buǵan negiz de joq emes, óıtkeni búgingi tańda Qazaqstan túrmedegiler sany jaǵynan álem elderi arasynda 34-35 orynda tur», - deıdi jumys tobynyń jetekshisi depýtat Nurlan Ábdirov. Onyń aıtýynsha, talqylaý barysynda depýtattar birqatar jaza túrlerin jeńildetip, endi birqatar jazalarǵa bas bostandyǵyn shekteý men aıyrýdan bosatatyn normalar usynyp otyr. Atap aıtqanda, depýtattar 5 qylmystyq áreket boıynsha qamaýǵa alý sanktsııasyn alyp tastaýdy usynady. Bulardyń qatarynda saılaý quqyǵyn júzege asyrýǵa qatysty kedergiler, aqparattyq resýrstarǵa qoljetimdilik quqyǵyn zańsyz shekteý, avtorlyq jáne aralas quqyqtardyń buzylýy sekildi normalar bar.
