Jańa Quryltaıdyń jumys sapasy jańa deńgeıge kóterilýi kerek — qoǵam pikiri

PAVLODAR. KAZINFORM — Otyz jyldan astam ýaqyt halyq ıgiligine qyzmet etip kelgen Konstıtýtsııamyzǵa ózgerister engiziletini — ýaqyt talaby. Al konstıtýtsııalyq ózgeristiń negizgi ózegi — Parlamenttiń bir palataly bolyp qalatyny týraly ıdeıanyń iske asqany, dep esepteıdi pavlodarlyq qoǵam ókilderi.

— Bolashaqta Quryltaıymyzdyń jumys sapasy jańa deńgeıge kóteriledi degen senimdemiz. Sebebi zańdyq reformalarǵa sáıkes zań shyǵarýshy organda jedel túrde kóp másele qaralatyny anyq. El úshin ózekti kóptegen ózgeristi, halyqtyń ıgiligine arnalǵan jańashyldyqtardy Quryltaıda elekten ótkizip shyǵaramyz. Árıne eń bastysy, Prezıdentimiz usynǵan jańashyldyqtardyń barlyǵy referendýmnan keıin, halyq tańdaýy boıynsha qabyldanady. Bul da bizdiń memleketimizdiń qurylysy demokratııalyq qaǵıdalarǵa negizdelgen el ekenin baıqatyp otyr, — deıdi qoǵam qaıratkeri, Pavlodar oblystyq qoǵamdyq keńesiniń tóraǵasy Bákir Demeýov.

Onyń oıynsha, QR Prezıdentinen keıingi vıtse-prezıdent laýazymyn qaıtadan jańǵyrtý týraly ıdeıa quptarlyq. Ár memlekette nebir jaǵdaılar, ózgerister, Prezıdenttiń shetelderge uzaq issaparlary bolmaı turmaıdy. Osy ýaqytta eldegi jaǵdaıdy turaqty baqylap, jumystardy turaqty jalǵastyratyn birinshi bılik ókili bolýy kerek.

— Memleket basshysy byltyr búkil Ortalyq Azııa aımaǵynda Qazaqstannyń rekordtyq kórsetkishke qol jetkizgenin atap ótti. Ekonomıkamyz 6,5%-ǵa ósip, elimizdiń ishki jalpy ónimi 300 mlrd dollardan asypty. Al jan basyna shaqqandaǵy úlesi táýelsizdik tarıhynda tuńǵysh ret 15 myń dollar bolǵan. Bul — dáıekti ekonomıkalyq kórsetkishter. Bir mysal keltireıin, men 2003-2009 jyldary Pavlodar qalasynyń ákimi bolyp turǵanda qala bıýdjetiniń kólemi nebári 20 mlrd teńge bolatyn. Qazir ol 300 mlrd teńgeden asady. Ondaǵan jyl ishinde shahardyń qazyna qarajaty 15 ese ulǵaıǵan. 2000-shy jyldary qalaǵa respýblıkalyq transfertter berilmedi, áleýmettik salaǵa tek qaladan ǵana qarajat qarastyrylatyn. Al qazir qarap otyrsaq, respýblıkadan óńirlerge mıllıardtaǵan qarajat quıylyp jatyr. Halyqtyń ómir sapasyn, turmysyn jaqsartýǵa orasan zor múmkindikter jasalyp jatyr, — dep atap ótti Bákir Demeýov.

Buǵan qosa qoǵam qaıratkeri bolashaqta Quryltaıǵa, «Halyq keńesine» oblysymyzdan múshe bolatyn azamattar eskerýi tıis máselelerdi de atap ótti. Aıtýynsha, ekologııadaǵy túrli aýyrtpalyqtar Ertis-Baıan óńiri halqy úshin asa ózekti. Zaýyt-fabrıkalar ústi-ústine salynyp jatyr. Endeshe qorshaǵan orta men óndiris arasyndaǵy teńgerim ustalýy kerek.

Ekinshiden, kommýnaldyq saladaǵy túıtkilder, sonyń ishinde jylý jelileriniń tozýy, aýyz sý, jylý kásiporyndarynyń zamanǵa saı jańǵyrýy bıik minberlerden jıi aıtylýy kerek. Oblysta kommýnaldyq jelilerdiń tozýy máselesi ótkir tur.

Úshinshiden, oblysymyzdyń kóptegen aımaǵynda jyldar boıy jınalyp qalǵan óndiristik qaldyqtardy qaıta óńdeý máselesin respýblıka deńgeıinde kóterý. Pavlodar oblysy qorshaǵan ortany lastaıtyn zattardyń shyǵaryndylary boıynsha elimizde kósh bastap tur. Óndiris qaldyqtary men túrli kúl-qoqystyń 30 paıyzy, ıaǵnı 700 myń tonnasy osy aımaqqa tıesili. Al otyn-energetıka salasyndaǵy bul kórsetkishtiń úlesi tipti soraqy — 65 paıyzdan asady. Ekologterdiń paıymdaýynsha, aımaqta shamamen 700 mln tonnadan astam óndiristik qaldyq jınalyp qalǵan.

— Anaý Maıqaıyńdaǵy altyn kenishteriniń, Ekibastuzdaǵy kómir kenishteriniń mańynda úıilgen óndiristik, sondaı-aq Pavlodar qalasyndaǵy turmystyq qaldyqtardan paıda bolǵan kúl-qoqys oryndaryn qaıta óńdeıtin ýaqyt jetti. Biraq oǵan jańa tehnologııalar qajet. Álemde kúl-qoqys óńdeıtin qanshama jańa tehnologııa bar, alaıda olar bizge áli jete qoıǵan joq. Solardy ózimizge ákelip, engizsek ekologııalyq qana emes, óndiristik máseleler de sheshimin tabar edi. Al qaıta óńdeýden daıyn buıymdar, ónimder shyǵarylyp, odan bıýdjetke qanshama qarajat túsedi, halyq úshin jańa jumys oryndary paıda bolady, — dep oıyn túıindedi Bákir Demeýov.

Al «Senimen bolashaq» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń qoǵam jáne memlekettik organdarmen jumys jónindegi koordınatory Erkeǵalı Janǵazy Memleket basshysynyń otbasylyq qundylyqtardy damytý jónindegi oı-pikirlerine erekshe toqtaldy.

— Prezıdentimizdiń qoǵam, otbasy qundylyqtaryn odan ári kúsheıtý týraly aıtqandary kókeıde turǵan kóp máseleniń sheshimi bola alatyndaı. Sońǵy jyldary quryltaıda qabyldanǵan sheshimderdiń arqasynda áıelderdiń quqyǵy men balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin naqty qadamdar jasaldy. Lýdomanııaǵa, ıaǵnı oıynqumarlyqqa jáne nashaqorlyqqa qarsy belsendi kúres júrgizile bastady. Ulttyń jańa sapasyn qalyptastyratyn basty qundylyqtarymyzdy aıqyndala tústi. Jas urpaqtyń keleshegine zııanyn tıgizetin keselderge barynsha tosqaýyl jasaýymyz kerek, — deıdi ol.

Halqymyzda «Tektiler tý kóteredi, teksizder shý kóteredi» degen támsil bar. «Senimen bolashaq» uıymy tórt jyldan beri jalǵan patrıottyqqa boı aldyrmaı, jas urpaqtyń baqytty ári senimdi bolashaǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan keshendi jumystardy júrgizip kele jatyr. Eń basty qundylyq — otbasy. Tárbıe de, patrıotızm de otbasynan bastalatynyn eskersek, qazirgi ýaqytta qoǵam ókilderiniń basty muraty — otbasy ınstıtýttaryn ulttyq qundylyq baǵytynda damytý. Al jas býynnyń kúsh-qýaty men ynta-jigeri, jańashyldyǵy men jasampazdyǵy kez-kelgen salaǵa zor serpin beredi.

Eske sala keteıik, Prezıdent neke ınstıtýtyn «er men áıeldiń erikti, resmı odaǵy» dep zańmen bekitýdi usyndy.