Jańa Konstıtýtsııanyń ár babyn zańnamada tápsirlep, iske asyrý qajet - Baımenov
ASTANA. KAZINFORM – Jańa Konstıtýtsııanyń árbir babyn zańnamada tápsirlep, iske asyrýymyz qajet. Bul týraly Kazinform agenttiginiń BIZDIÑ ORTA podkastynda Memlekettik qyzmet haby basqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Álıhan Baımenov aıtty.
- Kez kelgen zań, onyń ishinde Konstıtýtsııa óskeleń adamǵa pishilgen kıim sııaqty bolýy kerek. Bir jaǵynan ol onyń osy jetken deńgeıin, kólemin eseptese, ekinshi jaǵynan onyń ary qaraı damýyna jaǵdaı jasaýy tıis. Sonymen qatar saıası reformalar óz betimen ómir súrmeıdi. Saıası reformalar ekonomıkanyń, halyqtyń ál-aýqatynyń damý negizi bolyp qalanady, - dedi komıtet basshysy.
Osy turǵyda ol 1995 jyly qabyldanyp, osy ýaqytqa deıin qoldanysta bolǵan Konstıtýtsııanyń tiline kóńilimiz tolmaǵanyna nazar aýdartty.
- Máselen, «quqyq» degen sóz ben odan týyndylar 122 ret, al «haq» pen odan týyndylar 19 ret paıdalanylǵan jáne keıde bir-birimen qarama-qaıshy bolsa, keıde bir-birin tolyqtyryp turatyn. Sol sekildi kóptegen erekshelik bar. Sonymen qatar 1995 jylǵy Konstıtýtsııa basynda basqa tilde jazylyp, sodan aýdarylǵany kórinip turdy. Al jańa Ata zańymyzda Preambýladan bastap ózimizdiń jańa deńgeıimizdi álemge pash etip jatyrmyz. Burynǵy Konstıtýtsııada ol «ortaq tarıh biriktirgen, áıteýir túrli jolmen kelgen» degen sekildi bolsa, jańa Ata zańda «memleket aıasynda ómir súrip jatqan birtutas halyqpyz» dep aıtyp otyrmyz. Eskisinde «baıyrǵy qazaq jerinde memleketti endi quryp jatyrmyz» dep aıtylsa, jańasynda «osy memlekettiń turǵynymyz, bul jerge qańǵyp kelgenimiz joq, ata-babamyzdyń mura qylyp qaldyrǵan jeri, jermen qosa mádenıetti de, memlekettik dástúrdi de qaldyrdy jáne osynyń bárine muragermiz» dep jarııaladyq, - dedi ol.
Komıtet tóraǵasy Konstıtýtsııadaǵy negizi qundylyqtar kez kelgen júıeniń basqarýynda sheshýshi ról atqaratynyn aıtady.
- Bir ataqty adamnyń «kez kelgen strategııany mádenıet tańǵy asqa jep qoıady» degen sózi bar. Sebebi,strategııany júzege asyratyn kúsh - halyqta. Kez kelgen Konstıtýtsııany, zańdy, jazylǵan strategııany qalaı júzege asyrý árkimge, ár azamatqa baılanysty. Ne nárseni qundylyq dep esepteımiz? Osy turǵydan alǵanda Ata zańǵa bilim, eńbek, óner, ınnovatsııany engizýimiz ol tek dekalartsııa emes. Ol ary qaraı ony zańnamada basshylyqqa alamyz degen sóz. Konstıtýtsııany qabyldadyq, jumys bitti degen bolmaıdy. Konstıtýtsııa qabyldanǵanan keıin onyń árbir babyn zańnamada tarqatyp, tápsirlep júzege asyrýymyz qajet, - dedi Álıhan Baımenov.
Onyń paıymynsha, Táýelsizdik alǵannan keıingi romantıka alǵashqy jyldardaǵy qıyndyqtardy eńserýge kómektesti.
