Jańa Konstıtýtsııaǵa qatysty ártúrli kózqarastyń bolýy tabıǵı qubylys – Murat Ábenov
ASTANA. KAZINFORM – Qazirgi jahandyq ózgerister dáýirinde, tórtinshi ónerkásiptik revolıýtsııa, tehnologııalyq serpilis pen tsıfrlandyrý jaǵdaıynda memlekettik basqarýǵa jańa talaptar qoıylyp otyr. Osyǵan baılanysty qoǵam damýyna serpin beretin zamanaýı Konstıtýtsııanyń mańyzy aıryqsha. Onsyz ornyqty damý múmkin emes. Bul týraly Konstıtýtsııalyq reformalar jónindegi komıssııanyń onynshy otyrysynda Májilis depýtaty Murat Ábenov málimdedi.
Onyń aıtýynsha, komıssııa jumysyna qatysty qoǵamda ártúrli pikir aıtylyp jatqanymen, qazirgi quramnyń kásibı áleýeti óte joǵary.
– Qoldanystaǵy 1995 jyly qabyldanǵan Ata zań nebári 12 mamannyń qatysýymen ázirlengen edi, onyń úsheýi sheteldik sarapshylar bolatyn. Al bul joly komıssııa quramynda 130 bilikti maman el múddesine saı birlesip, ashyq formatta eńbek etýde. Olardyń qatarynda 25 tájirıbeli zańger bar, basym bóligi zań salasyndaǵy bedeldi ǵalymdar, – dedi depýtat.
Sonymen qatar Murat Ábenov qoǵamda ártúrli kózqarastyń bolýy tabıǵı qubylys ekenin atap ótti. Onyń sózinshe, azamattardyń óz pikirin aıtýy, kúmándanýy, balama usynystar engizýi men ótkir pikirtalastardyń órbýi – aýqymdy tarıhı ózgerister kezeńinde zańdy jaǵdaı.
– Kez kelgen iri reformalar kezinde osyndaı talqylaýlardyń bolǵany mańyzdy. Sonda ǵana qujat sapaly bolady. Ata zań jobasy jarııalanǵan sátten bastap ol 95 baptan, 320 tarmaqtan turady. Sonyń ishinde nebári 3-4 bap boıynsha ǵana qyzý pikirtalas júrip jatyr. Qalǵan normalarǵa azamattar tarapynan qoldaý bar. Naqtyraq aıtqanda, 5-baptyń 6-tarmaǵy – jekelegen óńirleriniń ekonomıkasyn qarqyndy damytýyna qatysty, 9-baptyń 2-tarmaǵy – til máselesi, 23-bap – sóz bostandyǵy, 62-bap – quryltaıdyń taratylýyna baılanysty usynystar túsýde. Bul mańyzdy máseleler. Azamattar pikir bildirgen soń, biz jaýapkershilikti tereń sezinemiz, – dedi ol.
Depýtattyń málimdeýinshe, barlyq usynystardy qosa alǵanda, ózgerister Konstıtýtsııa jobasynyń 1 paıyzyna da jetpeıdi.
– ıAǵnı qoǵam jobadaǵy 320 pýnkttiń 317-sin tolyq qoldap otyr. Bul Konstıtýtsııa jobasynyń 99 paıyzyn halyq qoldaıdy degen sóz, – dep túıindedi Murat Ábenov.
Buǵan deıin saıasattanýshy Marat Shıbutov Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııanyń otyrysynda Qazaqstandaǵy jańa Ata Zań jobasynyń búkilhalyqtyq referendýmǵa shyǵarýǵa tolyq daıyn ekenin atap ótken bolatyn.