Jańa Konstıtýtsııadaǵy adam quqyǵy men azamat quqyǵynyń aıyrmashylyǵy nede
ASTANA. KAZINFORM – Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııanyń H otyrysynda Narhoz ýnıversıtetiniń professory Vıktor Malınovskıı jańa Konstıtýtsııa jobasyndaǵy adam quqyqtary men azamat quqyǵynyń aıyrmashylyqtaryn atady.
- Konstıtýtsııa jobasyndaǵy 14-baptyń tulǵanyń quqyqtyq jaǵdaıymen baılanysty ustanymdaryna baılanysty pikir bildirgim keledi. Birinshiden, baptaǵy 14-baptyń 2-tarmaǵyn adamnyń quqyǵy men erkindigi Qazaqstan Respýblıkasynda qoldanystaǵy quqyqtyń máni men mazmunyn, qoldaný tártibin aıqyndaıtyny týraly erejemen tolyqtyrý asa mańyzdy dep esepteımin. Konstıtýtsııada jarııa etilgen adamnyń, azamattyń quqyqtary men erkindigi zań shyǵarýshy, atqarýshy organdar men sot bıliginiń kez kelgen zańyn, zańǵa baǵynysty, normatıvtik jáne basqa da quqyqtyq aktisin qabyldaýǵa negiz qalaýshy krıterıı jáne maqsat bolýǵa tıis. Bul jerde adamnyń quqyqtary men erkindiginiń memlekettik basqarý, norma shyǵarý, quqyq paıdalaný salalarynda, sondaı-aq, memlekettiń quqyq qorǵaý qyzmetindegi basymdyǵyn aıtý oryndy jáne jol beriledi, - dedi ǵalym.
Zańger, jobadaǵy 14-baptyń 3 tarmaǵyna Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń quqyqtary men mindetterin tikeleı jáne ekiushty etpeı bekitý kerektigin aıtady.
- Qazaqstan Respýblıkasynyń azamatyna quqyqtar men mindetter azamattyq mártebeden týyndaıdy, ıaǵnı, bular adamnyń memleketpen ornyqty saıası-quqyqtyq baılanysynan týyndaıdy dep tikeleı ári ekushty etpeı jazylý kerek. Konstıtýtsııadaǵy mundaı naqtylaýdyń qaǵıdatty máni bar. Óıtkeni adamnyń quqyqtary men azamattyń quqyqtaryn aıqyn ajyratyp tur. Bul – Konstıtýtsııalyq quqyqtyń teorııasy men praktıkasyndaǵy jalpy qabyldanǵan tásil, - dedi Vıktor Malınovskıı.
Sondaı-aq, ol Qazaqstan azamattaryna júkteletin mindetterdiń aıasyna toqtaldy.
- Adam quqyqtary absolıýtti, ajyratylmaıtyn, ámbebap sıpaty bar, týǵannan bastap tıesili bolady jáne azamattyqqa, quqyqtyq mártebege, turǵan mekenine, basqa da jaǵdaıǵa táýeldi emes. Adam quqyqtary joǵary Konstıtýtsııalyq qundylyq bolyp esepteledi jáne búkil qoldanystaǵy quqyqtyń mazmundyq máni men qoldaný tártibin aıqyndap tur.
Azamattyń quqyqtary adamǵa tek onyń azamattyq mártebesine baılanysty ǵana tıesili bolady jáne onyń memlekettiń saıası qaýymdastyǵynyń múshesi retindegi aıryqsha quqyqtyq mártebesin bildiredi. Ondaı quqyqtarǵa bárinen buryn saıası quqyqtar men tek Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyǵy bolǵan jaǵdaıda ǵana iske asyra alatyn ózge de quqyqtar men zańdyq múddeler jatady.
Sáıkesinshe azamattyq tek azamattyq quqyqtardy ǵana berip qoımaıdy, sonymen birge Konstıtýtsııalyq mindetter de júkteıdi. Ol mindetter basqa tulǵalarmen teń kólemde júktelmeıdi. Ondaı mindetterdiń sanatyna Qazaqstan Respýblıkasyn qorǵaý, áskerı borysh óteý, tarıhı-mádenı murany saqtaýda qamqorlyq tanytý, tabıǵatty qorǵaý jáne tabıǵı baılyqtarǵa uqyppen qaraý sııaqty tikeleı Konstıtýtsııa men zańdardan týyndaıtyn mindetter jatady, - dedi professor.
Aıta keteıik, Kazinform agenttiginiń Telegram arnasynda osy otyrystyń mátin translıatsııasy júrip jatyr.
