Jańa Konstıtýtsııada sóz bostandyǵy shektelmegen – Erlan Qarın

ASTANA. KAZINFORM – Memlekettik keńesshi Erlan Qarın jańa Konstıtýtsııa jobasynda sóz bostandyǵyn qorǵaıtyn baptardyń aıasy keńeıtilgenin aıtty.

- Ulttyq múdde halyqaralyq sharttardan qashan da bıik turady. Naqtyraq aıtsaq, 75-baptyń 1- tarmaǵynda Konstıtýtsııaǵa sáıkes kelmeıdi dep tanylǵan zańdar men halyqaralyq sharttarǵa qol qoıylmaıdy ne ratıfıkatsııalanbaıdy, ıaǵnı olar qoldanysqa engizilmeıdi dep jazylǵan. Bul – óte mańyzdy norma, halyqaralyq deńgeıde keńinen kezdesetin praktıka. Bul norma neni bildiredi? Qazaqstan úshin memlekettik múdde bárinen joǵary, - dedi Memlekettik keńesshi.

Onyń sózinshe, jańa Konstıtýtsııada adam quqyqtary men bostandyqtary, sóz bostandyǵy birinshi orynda turady.

- Konstıtýtsııa jobasynyń basty artyqshylyqtarynyń biri – adam quqyqtary men bostandyqtaryna baǵdarlanýy. Jańa Konstıtýtsııanyń negizgi ózegi – adamǵa baǵdarlanǵan memleket. Máselen, 3-baptyń 1-tarmaǵyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy qyzmetiniń negiz quraýshy qaǵıdattarynda adam quqyqtary men bostandyqtaryn saqtaýǵa erekshe basymdyq berilgen. 14-baptyń 1-tarmaǵynda Qazaqstan respýblıkasynda adam quqyqtary men bostandyqtaryna kepildik beriletini naqty jazylǵan. 23-baptyń 5-tarmaǵynda tsenzýraǵa tyıym salynatyny anyq bekitilgen. Sol sekildi osy baptyń 1-tarmaǵynda sóz erkindigine kepildik beriledi dep aıqyndalǵan. ıAǵnı jańa Konstıtýtsııada sóz bostandyǵy da, adam quqyqtary da shektelmegen. Kerisinshe, bul normalar burynǵydan da barynsha keńeıtilgen, - dedi Erlan Qarın.

Aıta ketý kerek, ótken apta aıaǵynda jarııalanǵan jańa Konstıtýtsııanyń jobasynda memlekettik tildiń mártebesi týraly norma 9-bapta ornalasqan. Ol jerde memlekettik til – qazaq tili ekeni, al memlekettik mekemeler men ózin-ózi basqarý uıymdarynda orys tili memlekettik tilmen qatar qoldanylatyny aıtylǵan.