Jańa Konstıtýtsııada adam, azamat jáne sheteldikterdiń quqyǵy naqty aıqyndalady – Ádilet mınıstrligi
ASTANA. KAZINFORM – Jańa Konstıtýtsııa jobasynda adam quqyqtary, Qazaqstan azamattarynyń jáne sheteldikterdiń quqyqtary arasyndaǵy aıyrmashylyqtar naqtylanyp jatyr. Bul týraly Ádilet mınıstrligine qarasty Zańnama jáne quqyqtyq aqparat ınstıtýtynyń dırektory Indıra Áýbákirova aıtyp berdi.
Onyń aıtýynsha, usynylyp otyrǵan ózgerister 14-baptyń erejelerine qatysty jáne Ata zańda adamǵa baǵdarlaný qaǵıdatyn bekitýge baǵyttalǵan.
− Biz 14-bapqa engizip otyrǵan osy jańashyldyqtardyń basty ıdeıasy men negizgi máni óte qarapaıym: Konstıtýtsııanyń negizi – adam jáne onyń quqyqtary men bostandyqtary bolýy kerek. Mundaǵy másele kúrdeli quqyqtyq tujyrymdarda emes, árbir adamǵa qandaı quqyqtar tıesili jáne el azamattaryna ǵana beriletin qandaı quqyqtar bar ekenin naqtylaıdy, − dep túsindirdi I.Áýbákirova.
Onyń aıtýynsha, 14-baptyń 2-tarmaǵynda adamnyń quqyqtary men bostandyqtary bekitiledi, al odan keıin Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattarynyń, sheteldikterdiń jáne azamattyǵy joq adamdardyń quqyqtary jeke-jeke kórsetiledi.
Sonymen qatar sheteldikter men azamattyǵy joq adamdar keıbir quqyqtardy el azamattarymen teń dárejede paıdalana alady. Áıtse de mundaı quqyqtar avtomatty túrde emes, tek zańda tikeleı kózdelgen jaǵdaılarda ǵana beriledi.
− Al mundaı quqyqtardy sheteldikter nemese azamattyǵy joq adamdar paıdalana ala ma? Konstıtýtsııa bul suraqqa anyq ári túsinikti jaýap beredi: ıá, biraq tikeleı zańmen kózdelgen jaǵdaıda ǵana paıdalana alady. ıAǵnı, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardyń quqyqtary avtomatty túrde týyndamaıdy, tek Quryltaı kópshilik daýyspen tıisti zań qabyldaǵan jaǵdaıda ǵana paıda bolady. Ol zańda bul quqyqtardyń kólemi, olardy paıdalaný sharttary, sondaı-aq osy quqyq ıelerine qatysty ózge tulǵalar men memlekettiń mindetteri naqty aıqyndalýy qajet. Bul − memlekettik múddelerdi de, azamattardy da jáne quqyqtyq júıeniń ózin de qorǵaıtyn adal ári ashyq tásil, − dep atap ótti komıssııa múshesi.
Spıkerdiń aıtýynsha, usynylyp otyrǵan ózgerister quqyqtardy shektemeıdi, kerisinshe olardyń mazmuny men aýqymyn naqtylaıdy. Bul óz kezeginde daýlardyń, asyra paıdalanýdyń jáne negizsiz sheshimderdiń sanyn azaıtýǵa múmkindik beredi.
Buǵan deıin Májilis depýtaty, «Ardagerler uıymy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Baqtyǵoja Іzmuhambetov jańa Konstıtýtsııaǵa egde adamdarǵa qatysty qandaı mańyzdy normalar engenin aıtqan edi.