Jańa Konstıtýtsııa jobasy memleket pen qoǵamnyń damý dınamıkasyn kórsetedi – sarapshy
ASTANA. KAZINFORM – Konstıtýtsııa «qatyp qalǵan» qujat emes, qoǵammen birge ózgerip, memlekettik bılik pen adam quqyqtarynyń arasyndaǵy tepe-teńdikti qamtamasyz etýi tıis. Bul týraly Ádilet mınıstrliginiń Zańnama jáne quqyqtyq aqparat ınstıtýtynyń zańnamanyń tıimdiligin taldaý bóliminiń basshysy Tımýr Avenov málimdedi.
Spıkerdiń aıtýynsha, talqylanyp jatqan konstıtýtsııalyq ózgerister jınaqtalǵan ınstıtýtsıonaldyq jáne qoǵamdyq suranystarǵa der kezinde berilgen jaýap retinde qarastyrylýy kerek.
– Sońǵy jyldary áleýmettik qatynastar, azamattardyń memlekettik basqarý sapasyna degen talaby, quqyq qoldaný tájirıbesi jáne tehnologııalyq orta aıtarlyqtaı ózgerdi. Budan birqatar júıelik máselelerdi ańǵardyq. Birinshiden, konstıtýtsııalyq qaǵıdattar tek qaǵaz júzinde qalmaı, zańnama men tájirıbege baǵdar bolý úshin negiz qajet. Ádildik, zańdylyq jáne tártip sııaqty negizgi qaǵıdattardy bekitý zań turǵysynan aıqyn bolsa, keleshekte memlekettik júıe úshin ortaq standarttardy qalyptastyrady, – dep túsindirdi Tımýr Avenov.
Al ekinshiden, Avenovtyń aıtýynsha, Konstıtýtsııada adamnyń quqytary men bostandyqtary kúsheıtilýi kerek, ıaǵnı jeke taraý ǵana emes, búkil qujattyń ózegi bolýy tıis.
Bul memlekettiń azamattardyń quqyqtaryn iske asyrý men qorǵaý jónindegi jaýapkershiligin kúsheıtedi, sondaı-aq zańdardyń qalaı qoldanylatynyna qoıylatyn talapty arttyrady.
Úshinshiden, tsıfrlyq ortany Konstıtýtsııa deńgeıinde eskerý qajettiligi týyndady. Oǵan azamattardyń tsıfrlyq ortadaǵy quqyqtaryn qorǵaý da kiredi. Eger bul máseleler Konstıtýtsııada bekitilmese, olar júıesiz qaralyp, jańa syn-qaterlerge kesh jaýap beredi, deıdi sarapshy.
Ol konstıtýtsııalyq ózgeristerdiń ózi emes, olardyń quqyq júıesine jáne azamattardyń ómir sapasyna beretin nátıjesi mańyzdy ekenin atap ótti.
– Qundylyqtar men qaǵıdattar aıqynyraq bolǵan saıyn quqyqtyq retteý de túsiniktirek, boljamdy bolady. Al zańdy qoldanatyn organdar tıisinshe baǵdar alady. Adam quqyqtaryn qorǵaý deńgeıi kúsheıip, jekelegen kepildikter naqtylanyp, damytylady. Sonymen qatar, ásirese tsıfrlyq sala sııaqty tez ózgeretin salalarda zańnamany jańǵyrtý úshin quqyqtyq negiz qalyptasady, – dedi Tımýr Avenov.
Biraq eń mańyzdysy – bul ózgeristerdi qarapaıym azamattar túsinýi kerek. Sondyqtan ashyq dıalog pen túsindirý jumystary asa qajet.
– Qoǵamdyq talqylaý reformaǵa degen senimdi arttyrady jáne konstıtýtsııalyq normalardy qaǵaz júzinde qaldyrmaı, shynaıy ómirde iske asyrýǵa kómektesedi, – deıdi sarapshy.
Aıta keteıik, buǵan deıin Zańnama jáne quqyqtyq aqparat ınstıtýtynyń dırektory Indıra Áýbákirova Konstıtýtsııalyq reformanyń mánine toqtalǵan edi.