Jańa Konstıtýtsııa, tsıfrlandyrý jáne jalaqy: Erlan Qoshanov Aqmola jurtshylyǵymen kezdesti
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan Halyq Keńesiniń Tóraǵasy Erlan Qoshanov Aqmola oblysyna jumys sapary barysynda qoǵam ókilderimen kezdesip, Prezıdent Joldaýyndaǵy ekonomıkalyq, áleýmettik jáne tsıfrlyq damý basymdyqtaryn talqylady. Bul týraly Halyq Keńesi málimdedi.
Memleket basshysynyń Joldaýy — Qazaqstannyń jańa tarıhı kezeńdegi damý baǵytyn aıqyndaıtyn strategııalyq mańyzy bar qujat. Onda eldiń ekonomıkalyq áleýetin nyǵaıtý, tereń tehnologııalyq jańǵyrý jáne azamattardyń ál-aýqatyn arttyrý jónindegi aýqymdy mindetter belgilengen. Olardy iske asyrý Qazaqstannyń bolashaǵy úshin aıryqsha mańyzǵa ıe jáne memleket pen qoǵam kúsh-jigeriniń birigýin, sondaı-aq óńirlerdiń belsendi qatysýyn talap etedi.
Kezdesýge qatysýshylarǵa arnaǵan sózinde Erlan Qoshanov atalǵan mindetterdi júzege asyrýǵa berik negiz sońǵy jeti jylda júrgizilgen aýqymdy ózgeristerdiń nátıjesinde qalyptasqanyn atap ótti. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen elimizde saıası jáne ekonomıkalyq reformalar birizdi júzege asyrylyp, áleýmettik ınfraqurylym jańartylyp jatyr. Osy kezeńde myńdaǵan mektep, balabaqsha jáne medıtsınalyq mekeme salyndy. Jalpy, áleýmettik salaǵa 88 trln teńge baǵyttaldy. 3,6 mln jumys orny qurylyp, shaǵyn jáne orta bızneste jumyspen qamtylǵandar sany 3,3 mln-nan 4,5 mln adamǵa deıin ósti.
Halyq Keńesiniń Tóraǵasy reformalardyń nátıjeleri qatarynda jeti jyl ishinde jan basyna shaqqandaǵy jalpy ishki ónimniń 9,8 myń dollardan 15 myń dollarǵa deıin, ıaǵnı 50 paıyzdan astam óskenin atap ótti. Bul kórsetkish boıynsha Qazaqstan Ortalyq Azııada jetekshi oryndarǵa ıe. Onyń baǵalaýynsha, saıası jáne ekonomıkalyq jańǵyrý elimizge qysqa merzim ishinde eleýli nátıjelerge qol jetkizýge múmkindik berdi.
Sonymen qatar, bul ózgerister pandemııa, álemdik ekonomıkanyń turaqsyzdyǵy jáne geosaıası shıelenistiń kúsheıýi sııaqty kúrdeli syrtqy syn-qaterler jaǵdaıynda júzege asyryldy. Soǵan qaramastan, Qazaqstan qoǵamnyń qoldaýyna jáne halyqaralyq deńgeıde moıyndaýǵa ıe bolǵan reformalardy jalǵastyrdy. Atap aıtqanda, álemdegi eń yqpaldy elder reıtınginde Qazaqstan 100 memlekettiń ishinde 34-orynǵa ıe boldy.
Jalpyulttyq reformalardyń nátıjeleri Aqmola oblysynyń damýynan da kórinis tabýda. Óńir elimizdiń jetekshi ónerkásip ortalyqtarynyń biri retindegi pozıtsııasyn nyǵaıtyp, «jasyl» energetıkany damytyp, jeke ınvestıtsııalardy tartýda jáne azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge eleýli úles qosyp otyr.
Oń ózgeristerdiń naqty mysaldarynyń biri — engizilýi qylmys deńgeıiniń eki esege jýyq tómendeýine yqpal etken Digital Aqmola tsıfrlyq qaýipsizdik júıesi. Sondaı-aq Zerendi aýylyndaǵy sport mektebi men Kókshetaý qalasyndaǵy «Kokshe Arena» kesheni sııaqty jańa áleýmettik nysandarǵa erekshe nazar aýdaryldy. Olar memleket qaıtarǵan zańsyz shyǵarylǵan qarajat esebinen salynǵan. Bul — Ádiletti Qazaqstan qaǵıdattarynyń naqty ister arqyly júzege asyrylýynyń aıqyn kórinisi.
El damýynyń aldaǵy basymdyqtary týraly aıta kele, Erlan Qoshanov turaqty ekonomıkalyq ósim saıası jańǵyrýmen jáne qoǵamdyq qatynastardy jańartýmen tyǵyz baılanysty ekenin atap ótti. Bul baǵyttaǵy mańyzdy kezeńderdiń biri — Jańa Konstıtýtsııanyń qabyldanýy. Ol birizdi júrgizilgen ózgeristerdiń zańdy nátıjesi boldy.
Onyń aıtýynsha, ozyq elderdiń tájirıbesi bilim, eńbek, adaldyq pen tártip turaqty damýdyń negizi ekenin kórsetedi. Prezıdent ilgeriletip otyrǵan Zań men tártip, Adal azamat jáne Taza Qazaqstan qundylyqtary da osy baǵdarlarmen tyǵyz baılanysty. Olardy qoǵamdyq sana men kúndelikti ómirge ornyqtyrý Qazaqstannyń álemniń jetekshi elderi qatarynan laıyqty oryn alýyna múmkindik beredi.
Kezdesý barysynda Memleket basshysynyń Joldaýynda qoıylǵan strategııalyq mindetterge erekshe nazar aýdaryldy. Olar el damýynyń negizgi salalaryn qamtıdy jáne uzaq merzimdi perspektıvaǵa baǵyttalǵan. Áńgime Qazaqstannyń aldaǵy ondaǵan jyldardaǵy ekonomıkalyq jáne ınfraqurylymdyq kelbetin aıqyndaıtyn iri ulttyq jobalardy iske asyrý týraly bolyp otyr.
Olardyń qatarynda — «Halyqtyq qurylys» jobasy, eldiń kólik-logıstıkalyq áleýetin damytý jáne memlekettiń energetıkalyq táýelsizdigin nyǵaıtý bar. Bul bastamalardy iske asyrý ekonomıkalyq ósimniń qosymsha kózine aınalyp, aıtarlyqtaı mýltıplıkatıvtik áser beredi. Olar sabaqtas salalardyń damýyna serpin berip, materıaldarǵa, jabdyqtarǵa, kólik jáne basqa da qyzmetterge degen qosymsha suranysty qalyptastyrady. Bul búkil el boıynsha iri kompanııalar úshin ǵana emes, myńdaǵan shaǵyn jáne orta kásiporyndar úshin de jańa múmkindikter ashady.
— Joldaýda aıqyndalǵan taǵy bir strategııalyq baǵyt — halyqtyq tsıfrlyq ekonomıkany qalyptastyrý. Halyq Keńesiniń Tóraǵasy atap ótkendeı, basty mindet — jańa tehnologııalardy engizýmen ǵana shektelmeı, olardyń árbir azamat úshin qoljetimdi bolýyn qamtamasyz etý. Tsıfrlyq platformalar adamdardyń ekonomıkalyq múmkindikterin keńeıtetin quralǵa aınalýy tıis. Olar aýyl turǵyndaryna jańa naryqtar men ózge qalalardaǵy klıentterge qol jetkizýge, al jastarǵa týǵan jerinen ketpeı-aq qashyqtan bilim alyp, jumys istep, tabys tabýǵa múmkindik beredi. Osylaısha, tsıfrlandyrý azamattardyń turǵylyqty jerine qaramastan, ózin-ózi júzege asyrýy úshin teń múmkindikter qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan, — delingen habarlamada.
Erlan Qoshanov Joldaýdyń áleýmettik basymdyqtaryna da jeke toqtaldy. Ol barlyq reformalardyń basty nazarynda adam, onyń ál-aýqaty men ómir súrý sapasy turǵanyn atap ótti. Sondyqtan aýqymdy ekonomıkalyq jáne tehnologııalyq mindetterdi sheshý azamattardyń kúndelikti ómirinde seziletin naqty nátıjelerge baǵyttalýy tıis.
Atap aıtqanda, 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap alǵashqy medıtsınalyq-sanıtarlyq kómek kórsetý salasy mamandarynyń jalaqysyn 40 paıyzǵa deıin arttyrý kózdelgen. Eń tómengi jalaqyny 85 myń teńgeden 110 myń teńgege deıin kóterý josparlanyp otyr. Bul 1,8 mıllıonǵa jýyq azamattyń tabysyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq ınklıýzıvti bilim berýdi damytýǵa erekshe kóńil bólindi. Óıtkeni bul sheshimderdiń artynda erekshe jaǵdaılar men qoldaýdy qajet etetin myńdaǵan bala men otbasynyń múddesi tur.
Sonymen qatar, kezdesýlerde atap ótilgendeı, prezıdenttik bastamalardy tabysty iske asyrý halyqpen turaqty keri baılanyssyz múmkin emes. Sondyqtan bar bolǵany bir aı buryn jumysyn bastaǵan Qazaqstan Halyq Keńesi óz qyzmetin óńirlerde halyqpen tikeleı dıalog ornatýdan bastady. Mundaı kezdesýler júrgizilip jatqan reformalardy túsindirýge ǵana emes, azamattardyń naqty suranystaryn tyńdaýǵa, sheshimder qabyldaý barysynda qoǵam ókilderiniń usynystaryn eskerýge de múmkindik beredi.
Sapar aıasynda Erlan Qoshanov pen Halyq Keńesiniń músheleri, onyń ishinde Vera Kım, Nurtóre Júsip jáne Alena Malkova-Solopova orman sharýashylyǵy qyzmetkerlerimen, Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý ýnıversıtetiniń stýdentterimen, professor-oqytýshylar quramymen, sondaı-aq oblystyń etnomádenı birlestikteriniń ókilderimen kezdesýler ótkizdi. Sharaǵa qatysýshylar Joldaýda belgilengen mindetterge qatysty óz kózqarastaryn bildirip, ózekti máselelerdi kóterdi jáne olardy iske asyrý boıynsha naqty usynystaryn ortaǵa saldy.
Sondaı-aq Halyq Keńesiniń músheleri Digital Aqmola ortalyǵynyń, «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda ashylǵan № 20 mektep-gımnazııanyń jáne Belsendi uzaq ómir súrý ortalyǵynyń jumysymen tanysty. Atalǵan nysandarǵa barý óńirde júzege asyrylyp jatqan bastamalardyń nátıjeleri men turǵyndardyń qajettilikterin sol jerde talqylaýǵa múmkindik berdi.
Sapardy qorytyndylaı kele, Erlan Qoshanov kelip túsken barlyq usynystar men ótinishterdiń júıelenip, Aqmola oblysynyń erekshelikteri eskerile otyryp, jumysqa qabyldanatynyn atap ótti. Óńirlermen tikeleı ózara is-qımyl Memleket basshysynyń bastamalaryn is júzinde júzege asyrýǵa járdemdesýdegi Halyq Keńesi qyzmetiniń negizgi tetikteriniń biri bolyp qala beredi.
Aıta keteıik, buǵan deıin Halyq keńesi óńirlerdegi máselelerdi sheshýge usynystar ázirleıtinin jazdyq.
