Jańa Konstıtýtsııa – memlekettiń strategııalyq damýynyń irgetasy – Serik Aqylbaı
ASTANA. KAZINFORM — «Qazaqstandyq zańgerler odaǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Serik Aqylbaı Qazaqstannyń Azamattyq alıansy «Ustanym» ulttyq dıskýssııalyq klýbynyń kezekti otyrysynda jańa Konstıtýtsııa jobasynyń tujyrymdamalyq erekshelikterine toqtaldy.
Onyń aıtýynsha, Konstıtýtsııa — quqyqtyq normalardyń jıyntyǵy ǵana emes, qoǵamnyń negizgi qundylyqtaryn bekitetin jáne memleket damýynyń strategııalyq baǵdarlaryn aıqyndaıtyn irgeli qujat. Sondyqtan jańa Konstıtýtsııa jobasyn talqylaýda eń aldymen onyń ıdeıalyq máni men mazmunyna nazar aýdarý asa mańyzdy.
— Usynylyp otyrǵan ózgerister Konstıtýtsııa mátininiń edáýir bóligin qamtıdy: birqatar baptar qaıta qaralyp, bólimder jańartylyp, qurylymdyq túzetýler engizilgen. Alaıda jobanyń basty ereksheligi – túzetýlerdiń kóleminde emes, onyń jańa tujyrymdamalyq mazmunynda. Biz maǵynasy jaǵynan sapaly jańarǵan Ata zańmen betpe-bet kelip otyrmyz, — dedi Serik Aqylbaı.
Sarapshynyń sózinshe, ózgeristerdiń mazmundyq baǵyty ásirese Konstıtýtsııanyń kirispe bóliminde aıqyn kórinedi.
— Jańa Preambýla tarıhı jáne zamanaýı qundylyqtardy biriktirip, el damýynyń strategııalyq baǵyttaryn aıqyndaıtyn baǵdarlamalyq sıpatqa ıe. Onda alǵash ret adam quqyqtary men bostandyqtary memlekettiń basty basymdyǵy retinde jarııalanady. Sonymen birge qoǵamdyq kelisim, ultaralyq jáne konfessııaaralyq tatýlyq memlekettiliktiń irgetasy retinde bekitiledi. Ádildik, zańdylyq, qoǵamdyq tártip jáne tabıǵatqa jaýapkershilik qaǵıdattary konstıtýtsııalyq deńgeıde naqty kórsetilip, qazaq memlekettiliginiń tarıhı bastaýlary belgilenedi, — dedi ol.
Spıker jańa Konstıtýtsııa jobasynyń negizgi baǵyttaryna da toqtaldy.
— Birinshiden, memlekettiń basty basymdyǵy retinde adamı kapıtaldy damytý aıqyndalady. Bilim, ǵylym, mádenıet jáne ınnovatsııalar memlekettik saıasattyń strategııalyq baǵyttary retinde bekitilgen. Bul eldiń turaqty damýy tabıǵı resýrstarǵa emes, azamattardyń bilim men zııatkerlik áleýetine negizdeletinin kórsetedi. Ekinshiden, Konstıtýtsııa tsıfrlyq dáýirdiń talaptaryn eskerip, derbes derekterdiń qaýipsizdigi men tsıfrlyq keńistiktegi adam quqyqtary konstıtýtsııalyq deńgeıde qorǵalady, — dedi Serik Aqylbaı.
Sonymen qatar sarapshy adam quqyqtary men bostandyqtaryna qatysty normalardyń kúsheıtiletinin atap ótti.
— Adam quqyqtary men bostandyqtary jeke bólimge biriktirilip, jańa quqyqtyq kepildiktermen tolyqtyrylady. Azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý tetikteri jetildirilip, memlekettiń zaıyrly sıpaty men bilim berý júıesiniń zaıyrlylyq qaǵıdaty naqty bekitiledi. Neke er men áıeldiń erikti odaǵy retinde aıqyndalyp, dástúrli qundylyqtardy qorǵaýmen qatar, áıelderdiń quqyqtyq kepildikterin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan, — dedi ol.
Onyń aıtýynsha, qujat aıasynda memlekettik qurylym nysany men basqarý formasyna qatysty normalardy naqtylaý, halyqty bıliktiń qaınar kózi ǵana emes, egemendiktiń ıesi retinde kórsetý máseleleri de qarastyrylǵan. Sondaı-aq konstıtýtsııalyq termınologııany jańartý usynylyp otyr.
— Qoldanystaǵy Konstıtýtsııa óz kezeńinde qabyldanǵandyqtan, onda tarıhı turǵydan eskirgen uǵymdar kezdesedi. Jańa joba zamanaýı talaptardy eskere otyryp, 1995 jylǵy Konstıtýtsııanyń quqyqtyq sabaqtastyǵyn saqtaýdy kózdeıdi. Jalpy alǵanda, jańartylǵan Konstıtýtsııa memlekettiń tarıhı tamyrlaryn, halyqaralyq bedelin jáne adamı kapıtaldy damytý basymdyǵyn aıqyn kórsetetin senimdi quqyqtyq negiz bolýǵa tıis, — dep túıindedi ol.
Aıta keteıik, «Aýyl» partııasy jańa Konstıtýtsııa jobasyna tolyq qoldaý bildirgen edi.