Jańa Konstıtýtsııa: Mádenıet jáne densaýlyq saqtaý salalary boıynsha ne ózgeredi
ASTANA.KAZINFORM – Premer-mınıstrdiń orynbasary — Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva jańa Konstıtýtsııanyń qqabyldanýyna oraı mádenıet jáne densaýlyq saqtaý salalary boıynsha qandaı ózgerister bolatynyn aıtty.
- Ótken jalpyhalyqtyq referendým elimizdiń damýyndaǵy aıryqsha mańyzdy kezeńge aınaldy. Bul tarıhı oqıǵa qoǵamnyń Memleket basshysynyń jańarý men jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan saıası baǵytyn, ádildik pen ashyqtyqty nyǵaıtýǵa, memleket pen azamattar arasyndaǵy ózara jaýapkershilikti arttyrýǵa negizdelgen strategııalyq ustanymyn tolyq qoldaıtynyn aıqyn kórsetti, - dedi mınıstr óziniń Facebook paraqshasynda.
Endigi basty mindetimiz – konstıtýtsııalyq reformany júıeli ári úılesimdi túrde iske asyrý.
Birinshi. Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq damý salalarynda zańnamany keshendi ári aýqymdy jańartý mindeti tur. Bul baǵyttaǵy jumys ulttyq mádenıetti jan-jaqty qoldaýǵa, otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtýǵa, azamattyq qoǵamdy damytýǵa, sondaı-aq sapaly jáne jaýapty medıakeńistik qalyptastyrýǵa negizdeledi.
Atap aıtqanda, buqaralyq aqparat quraldary salasyndaǵy zańnama jetildirilýde. Quqyqtyq bazada sóz bostandyǵy, tsenzýraǵa jol bermeý, azamattardyń aqparat alý jáne taratý quqyǵy sııaqty irgeli qaǵıdattardy jan-jaqty ári naqty bekitý kózdelip otyr. Sonymen qatar azamattardyń ar-namysy men qadir-qasıetin, iskerlik bedelin qorǵaýdyń quqyqtyq tetikteri odan ári kúsheıtiledi.
Memleket pen konfessııa arasyndaǵy qatynastardy damytý da kún tártibindegi mańyzdy baǵyttardyń biri bolyp qala beredi. Osyǵan oraı «Dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly» zańǵa ózgerister engizý josparlanyp otyr. Bul rette ar-ojdan bostandyǵyn qamtamasyz etý men konstıtýtsııalyq qurylysty qorǵaý, azamattardyń quqyqtary men qoǵamdyq qaýipsizdikti saqtaý aıryqsha mańyzdy. Sonymen qatar memlekettiń jáne bilim berý júıesiniń zaıyrly sıpatyn saqtaý basty qundylyq retinde qarastyrylady.
Sondaı-aq, jańa konstıtýtsııalyq ınstıtýt – Qazaqstannyń Halyq Keńesiniń qurylýyna baılanysty qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý jáne etnosaralyq qatynastardy damytý baǵytyndaǵy jumys jańa mazmunmen tolyqtyrylyp, sapalyq turǵydan jańa deńgeıge kóteriledi.
Ekinshi. Áleýmettik saıasat jańa strategııalyq mazmunmen tolyqty. Endi tek áleýmettik kepildikterdi qamtamasyz etýmen shektelmeı, adam kapıtalyn jan-jaqty damytýǵa basymdyq beriledi. Bul sapaly jumys oryndaryn ashý, bilim alý men kásibı ósý múmkindikterin keńeıtý, áleýmettik qorǵaý júıesin jańǵyrtý, sondaı-aq eńbek qatynastaryn zaman talaptaryna saı beıimdeý degen sóz. Osyǵan baılanysty Áleýmettik kodeks pen eńbek zańnamasyn jetildirý jumystary kezeń-kezeńimen jalǵasyn tabady.
Úshinshi. Azamattardyń densaýlyǵyn qorǵaý árqashan basym baǵyt bolyp qala beredi. Jańa Konstıtýtsııaǵa baılanysty «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Kodekske, sondaı-aq medıtsınalyq saqtandyrý men bıologııalyq qaýipsizdik salalaryn retteıtin zańnamalyq aktilerge tıisti ózgerister engiziledi. Tegin medıtsınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi tolyq saqtalady. Sonymen qatar ony qarjylandyrý kózderi keńeıtilip, medıtsınalyq saqtandyrý júıesiniń róli kúsheıtiledi. Bul óz kezeginde medıtsınalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
Jańa Konstıtýtsııa – zańnamalyq ózgerister jıyntyǵy emes, ádiletti, ornyqty ári adamǵa baǵdarlanǵan memleket qalyptastyrýdyń berik irgetasy. Sondyqtan bizdiń basty mindetimiz – osy qaǵıdattardy naqty mazmunmen baıytyp, olardy naqty nátıjelerge ulastyrý.
Aıda Balaeva osyǵan deıin Mádenıet mınıstrligine qatysty salalyq qandaı zańdarǵa túzetýler engiziletinin ataǵan bolatyn.