Jańa Konstıtýtsııa qoǵam suranysyna saı jańardy – Erlan Qarın
ASTANA. KAZINFORM — Jańa Konstıtýtsııa jobasy – ýaqyt talabyna saı jańarǵan qoǵamnyń qundylyqtary men basymdyqtaryn aıqyndaıtyn qujat. Bul týraly Memlekettik keńesshi «Jańa Konstıtýtsııa: senim men damýdyń jańa arhıtektýrasy» atty sarapshylar alańynda aıtty.
– Konstıtýtsııa – jaı ǵana joǵary zańdyq qujat emes, ol – qoǵamdyq kelisimniń kórinisi. Osy turǵydan alǵanda, jańa joba ulttyq bolmysymyz ben negizgi máseleler boıynsha tabıǵı túrde qalyptasqan qoǵamdyq kelisimdi aıqynyraq beıneleıdi. Qoldanystaǵy Konstıtýtsııa qabyldanǵanyna otyz jyl ótti. Osy ýaqyt ishinde qoǵam da, adamdardyń úmiti men talap-tilegi de jańardy. Búgingi qoǵam ózekti máselelerge ózgeshe, tipti burynǵydan da ótkir qaraıdy, – dedi Erlan Qarın.
Memlekettik keńesshi jańa jobada ekologııa máselesine erekshe nazar aýdarylǵanyn atap ótti.
– Jańa Konstıtýtsııa jobasynda tabıǵatty qorǵaý men ekologııa máseleleri birqatar baptarda naqty bekitilgen. 1990 jyldary mundaı kún tártibi is júzinde bolǵan joq. Áleýmettaný zertteýleriniń nátıjesi ekologııalyq taqyryp azamattar úshin konstıtýtsııalyq jańashyldyqtar arasynda ózekti máselege aınalǵanyn kórsetti. Qoǵamdyq talqylaýlarda da bul másele aldyńǵy qatardan kórinip, jurtshylyq negizgi zańda tabıǵatqa janashyrlyqpen qaraý qaǵıdattaryn jáne ekologııalyq mádenıetti damytý ustanymdaryn bekitýdiń mańyzyn atap ótti.
Demek, ekologııalyq baǵyt qoǵamdyq sanada qundylyq deńgeıine kóterildi, – dedi ol.
Sondaı-aq joba mátininde dástúrli qundylyqtardy qorǵaý máselesi kúsheıtilgen.
– Birshama ýaqyt buryn bul taqyryp qoǵam nazarynda bolmasa, búginde ol aıryqsha mańyzǵa ıe. Nátıjesinde Konstıtýtsııa mátininde naqty bekitildi, – dedi spıker.
Jańa redaktsııada áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaý men erli-zaıyptylardyń teńdigine de basymdyq berilgen.
– Sońǵy jyldary qoǵamda áıelderdiń teń quqyqǵy men onyń saqtalýy máselesi belsendi talqylanyp keledi. Osyǵan baılanysty Konstıtýtsııa jobasynda áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaý jáne nekedegi erli-zaıyptylardyń teńdigin qamtamasyz etý normalary bekitildi, – dedi Erlan Qarın.
Memlekettik keńesshiniń aıtýynsha qoǵam tarapynan memlekettiń zaıyrly sıpatyn naqty ári aıqyn túrde aıqyndaý týraly suranystar da kóptep túsken.
– Bul qaǵıdattyń aıqyn ekenine qaramastan, azamattar memlekettiń zaıyrlylyǵyn Konstıtýtsııada ashyq ári naqty bekitilýin qalady. Jańa jobada bul tek deklaratıvti deńgeıde ǵana emes, mazmundyq turǵydan da naqtylanǵan. ıAǵnı, dinı-rýhanı uıymdardy qospaǵanda, bilim berý júıesiniń zaıyrly sıpatta ekeni arnaıy kórsetilgen. Sonymen qatar, bul qaǵıdalar qujattyń ózge baptarynda da damytylyp, naqtylana tústi, - deıdi Erlan Qarın.
Aıta keteıik, Abaı oblysynyń ákimi Berik Ýálı buǵan deıin elimizde reformalar dál osyndaı keń aýqymda talqylanbaǵanyn aıtty.