Jańa Konstıtýtsııa qoǵam men memleket arasyndaǵy dıalogty jańa deńgeıge kóteredi — sarapshy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstannyń jańa Konstıtýtsııasy eldiń quqyqtyq júıesin jańǵyrtyp qana qoımaı, qoǵam men memleket arasyndaǵy ózara baılanystyń jańa tetikterin qalyptastyrýǵa jol ashty. Sonyń biri — Qazaqstan Halyq Keńesiniń qurylýy. Sarapshynyń pikirinshe, jańa konstıtýtsııalyq organ azamattyq qoǵam men memleket arasyndaǵy dıalogtyń jańa modelin qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Negizgi zańnyń mańyzyna toqtalǵan sarapshy Konstıtýtsııanyń eń joǵary zańdyq kúshi bar ekenin jáne qoǵamdyq ári memlekettik-quqyqtyq qatynastardyń negizin aıqyndaıtynyn atap ótti.
— Qazaqstan Konstıtýtsııasy — búkil respýblıka aýmaǵynda eń joǵary zańdyq kúshke jáne tikeleı qoldanysqa ıe negizgi quqyqtyq akt. Konstıtýtsııa asa mańyzdy qoǵamdyq jáne jarııa-quqyqtyq qatynastardy bekitedi, — dedi Dıdar Tabaev.
Sarapshynyń aıtýynsha, Qazaqstannyń konstıtýtsııalyq damýynyń tamyry tereńde jatyr. Qoǵamnyń qurylymyn retteıtin quqyqtyq normalar Qazaq handyǵy tusynda da bolǵan.
— Tarıhymyzda konstıtýtsııalyq sıpattaǵy kóptegen akti bar. Mysaly, Qazaq handyǵy dáýirinde «Qasym hannyń qasqa joly», «Esim hannyń eski joly», «Jeti jarǵy» jáne basqa da zańdar jınaǵy belgili boldy. HH ǵasyrdyń basynda Barlybek Syrtanov qazirgi konstıtýtsııalyq kóp ereje qamtylǵan «Qazaq eliniń Ýstavy» atty eńbek daıyndady. Qazirgi Qazaqstan tarıhynda 1993 jáne 1995 jyldardaǵy Konstıtýtsııalar qoldanysta boldy, — dedi ol.
Dıdar Tabaev sondaı-aq Memleket basshysynyń 2025 jylǵy qyrkúıekte Qazaqstan halqyna Joldaýynan keıin bastalǵan konstıtýtsııalyq úderiske toqtaldy.
— Dástúrge aınalǵandaı, 2025 jylǵy qyrkúıekte Memleket basshysy Qazaqstan halqyna «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: tsıfrlyq transformatsııa arqyly ózekti máseleler jáne olardy sheshý» atty Joldaýyn jarııalady. Joldaý barysynda Prezıdent bir palataly Parlament qurý týraly usynys aıtty. Osy sátten bastap konstıtýtsııalyq úderis bastalyp, ol 2026 jylǵy 15 naýryzda Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýtsııasynyń qabyldandy, — dedi sarapshy.
Onyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta zańnamany jańa Negizgi zańnyń talaptaryna sáıkestendirý jumystary jalǵasyp jatyr.
— Qazir quqyqtyq aktilerdi Qazaqstan Konstıtýtsııasyna sáıkestendirý boıynsha belsendi jumys júrgizilip jatyr. Eń áýeli, árıne, konstıtýtsııalyq zańdar týraly aıtyp otyrmyz, — dep atap ótti Dıdar Tabaev.
Sarapshy Konstıtýtsııadaǵy mańyzdy jańalyqtardyń biri retinde joǵary konsýltatıvtik organ — Qazaqstan Halyq Keńesiniń qurylýyn atady.
— Qazaqstan Halyq Keńesi memlekettiń ishki saıasatynyń negizgi baǵyttary, qoǵamdyq kelisimdi, jalpyulttyq birlik pen yntymaqty nyǵaıtý, Qazaqstan Respýblıkasynyń qyzmetiniń negizgi qaǵıdattary men jalpyulttyq qundylyqtardy ilgeriletý boıynsha usynystar men usynymdar ázirleıtinin bárimiz bilemiz. Sondaı-aq ol Quryltaıǵa zań jobalaryn engizip, búkilhalyqtyq referendým taǵaıyndaý týraly bastama kótere alady, — dedi ol.
Sarapshynyń aıtýynsha, Qazaqstan Halyq Keńesiniń quramy azamattardyń arasynan azamattyq qoǵam jáne jergilikti ózin-ózi basqarý ınstıtýttarynyń usynymdary eskerile otyryp qalyptastyrylady. Onyń quramyna etnomádenı birlestikterden — 42, qoǵamdyq birlestikter men ózge de kommertsııalyq emes uıymdardan — 42, astananyń, oblystardyń jáne respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń máslıhattary men qoǵamdyq keńesterinen — 42 ókil kiredi.
Dıdar Tabaevtyń pikirinshe, jańa konstıtýtsııalyq organnyń qurylýy memleket pen azamattyq qoǵam arasyndaǵy ózara baılanysty damytýǵa yqpal etýge tıis.
— Menińshe, Qazaqstan Halyq Keńesi — qoǵam men memleket arasyndaǵy dıalogqa jańa kózqaras qalyptastyrýǵa múmkindik beretin konstıtýtsııalyq organ, — dep túıindedi sarapshy.
Eske salaıyq, buǵan deıin ózbekstandyq saıasattanýshy, fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty, «Qazaqstan halqy Assambleıasyna HH jyl» medaliniń ıegeri Ravshan Nazarov Quryltaı saılaýyn kezekti saılaý naýqany retinde ǵana emes, Qazaqstannyń jańa saıası arhıtektýrasyn legıtımdeý retinde qarastyrǵan jón ekenin habarlaǵanbyz.
