Jańa Konstıtýtsııa ádilettilikke degen qoǵamdyq suranystyń nátıjesi — Sherzod Pýlatov
ASTANA. KAZINFORM — Búgin elordada Prezıdent Іs basqarmasy janyndaǵy Parlamentarızm ınstıtýty «Qazaqstannyń jańa Konstıtýtsııasy: qoǵamdyq dıalog jáne damýdyń quqyqtyq baǵdarlary» taqyrybynda dóńgelek ústel ótkizdi.
Іs-shara barysynda Májilistiń VIII saılanym depýtaty Snejanna Imasheva Konstıtýtsııa memlekettiń Negizgi Zańy ǵana emes, memlekettiliktiń berik irgetasy, qoǵamdyq kelisimniń quqyqtyq negizi, zamanaýı Qazaqstannyń damýy súıenetin qundylyqtar men qaǵıdattardyń qaınar kózi ekenin basa aıtty.
— Táýelsizdik jyldarynda Qazaqstan Konstıtýtsııasy saıası turaqtylyqtyń senimdi kepili, adam quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etýdiń, memlekettik bılik ınstıtýttaryn nyǵaıtýdyń jáne elimizdiń ornyqty damýynyń berik negizi ekenin birneshe márte dáleldedi. Sonymen qatar qazirgi zaman memleketterdiń aldyna memlekettik basqarý tetikterin udaıy jetildirýdi, demokratııalyq ınstıtýttardy nyǵaıtýdy jáne azamattardyń sheshim qabyldaý úderisine qatysý múmkindikterin keńeıtýdi talap etetin jańa syn-qaterler qoıyp otyr, — dedi ol.
Onyń paıymynsha, sońǵy jyldary júzege asyrylǵan konstıtýtsııalyq reformalardyń mańyzy erekshe.
— Konstıtýtsııaǵa engizilgen ózgerister zań ústemdigine, bıliktiń qoǵam aldyndaǵy eseptiligine, adam quqyqtaryn qorǵaýǵa jáne azamattardyń qoǵamdyq-saıası ómirdegi rólin arttyrýǵa negizdelgen Ádiletti Qazaqstandy qurý baǵytyn iske asyrýdaǵy mańyzdy qadam boldy. Konstıtýtsııalyq reforma memlekettiń qoǵammen ashyq dıalog ornatýǵa, azamattar men memlekettik ınstıtýttar arasyndaǵy ózara senimdi nyǵaıtýǵa degen umtylysyn aıqyn kórsetti. Júrgizilgen ózgeristerdiń mańyzdy nátıjeleriniń biri — qoǵamdyq qatysý tetikteriniń damýy, ókildi bılik organdarynyń róliniń artýy, tejemelik ári tepe-teńdik júıesiniń jetildirilýi, sondaı-aq azamattardyń konstıtýtsııalyq quqyqtary men bostandyqtarynyń kepildikteriniń nyǵaıýy, — dedi Snejanna Imasheva.
Májilistiń VIII saılanym depýtaty Natalıa Dementeva kez kelgen konstıtýtsııalyq reforma úsh negizgi kezeńnen ótetinine nazar aýdartty.
— Aldymen Konstıtýtsııanyń mátini ózgeredi. Odan keıin sol ózgeristerge sáıkes zańnama jańarady. Alaıda eń kúrdeli ári eń jaýapty kezeń — quqyqtyq sananyń, quqyqtyq oılaý mádenıetiniń ózgerýi. Kez kelgen konstıtýtsııalyq reformanyń shynaıy tabysy dál osy kezeńmen aıqyndalady. Búgin biz osy jańa kezeńniń bastaýynda turmyz. Konstıtýtsııa qaǵıdattarynyń zańnamada, sot tájirıbesinde, memlekettik organdardyń qyzmetinde jáne qoǵamnyń quqyqtyq sanasynda qanshalyqty dáıekti ári birizdi iske asyrylatynyna qaraı jańa memlekettik-quqyqtyq modeldiń tıimdiligi baǵalanatyn bolady. Óıtkeni bul tek memlekettik basqarý júıesiniń nátıjeliligine ǵana áser etpeıdi. Bul azamattardyń memleketke degen seniminiń deńgeıin, quqyqtyq júıeniń ornyqtylyǵyn jáne árbir adamnyń konstıtýtsııalyq quqyqtary men bostandyqtarynyń naqty qorǵalý sapasyn aıqyndaıdy, — dedi Natalıa Dementeva.
Al Respýblıkalyq medıatsııa keńesiniń jáne Astana qalasy ózbek etnomádenı ortalyǵynyń tóraǵasy Sherzod Pýlatov 15 naýryzda qabyldanǵan jańa Konstıtýtsııasy elimizdiń saıası-quqyqtyq damýyndaǵy jańa kezeńniń bastaýy bolǵanyn aıtty.
— Jańa Ata Zańymyz óziniń máni jaǵynan memleket pen qoǵam arasyndaǵy qatynastardyń jańa úlgisin, ıaǵnı qoǵamdyq kelisimsharttyń jańartylǵan modelin aıqyndaıdy. Qabyldanǵan Konstıtýtsııa qoǵamymyzdyń eń basty suranystarynyń biri sanalatyn ádilettilikke degen qoǵamdyq suranystyń nátıjesi dep bilemiz. Búginde qazaqstandyqtar barshaǵa ortaq ádil erejelerdi, zań aldyndaǵy teńdikti, adal básekelestikti, eńbek adamyna degen qurmetti, bıliktiń halyq aldyndaǵy jáne azamattardyń memleket aldyndaǵy jaýapkershiligin kórgisi keledi. Sondyqtan Jańa Konstıtýtsııa qoǵamnyń suranysyna jáne Ádiletti Qazaqstan qurýǵa degen halyqtyń umtylysyna berilgen zańdy jaýap dep esepteımin, — dedi ol.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstannyń Jańa Konstıtýtsııasynyń kúshine enýine oraı úndeý jasady.