Jambyl oblysyndaǵy kóne qalashyq ornynan 600 jádiger tabyldy
ASTANA. QazAqparat - Jambyl oblysynyń Jýaly aýdanynan Barkýap qalashyǵynyń sharýashylyq bóligi tabyldy, dep habarlaıdy 24.kz .
Kóne qalashyq barlaý ekspedıtsııasy kezinde anyqtalǵan. Buǵan deıin qalanyń soltústik shyǵys baǵytynda ornalasqan qala qamaly týraly aqparat taratylǵan bolatyn. Onyń aýmaǵynan 600-den astam jádigerler tabyldy. Endi arheologtar tapqan tabystarynyń qaı kezeńge tıesili ekenin anyqtaýǵa kiristi.
Kóne qalashyqtyń resmı ataýy - Býrnooktıabrskoe, alaıda arab jazbalaryna sáıkes, Barkýap dep ózgertilgen. Attas aýyl qazir kóne qalashyq ornynda ornalasqan. Aýyl qarttarynyń aıtýynsha, ótken kezeńdegi órkenıet belgileri aýyldyń ár jerinen baıqalady.
«Turǵyndar óz aýlalarynan kóne ydys bólshekterin jıi kezdestiredi. Bizdiń atalarymyz jer asty joldaryn kórgenin aıtyp otyratyn. Kópshilik kólikteriniń astynda oıyq paıda bolatynyn, ornyn toltyryp qoıǵanymen, az ýaqyttan keıin qaıta paıda bolatynyn da aıtyp júredi. Biz jer astynda kóne qala bar dep oılaımyz», - deıdi aýyl turǵyny Atashbek Ámirqululy.
«Qumǵandar bizdiń eramyzǵa deıingi 1,2 ǵasyrlarǵa tıesili, sol sebepti olar keremet olja. Qalanyń úlken bolǵany anyq. Turǵyndardyń bastamasy bolmasa, 10-15 jyldan keıin qala joǵalyp keter edi. Óıtkeni, aınalada jappaı qurylys júrgizilip jatyr. Al qazir tarıhymyzdy qaıta aqtarýǵa múmkindik bar», - dedi Jýaly aýdanynyń ákimi Baqtııar Kópbosynov.
Arheologtar kóp ǵasyrlyq tarıhy bar qupııany ashýǵa nıettenip otyr. Olar kóne qalanyń sharýashylyq bóligin tapty.
«Bul jerde ashana nemese as úı bolýy múmkin. Bul jerden oshaq pen pesh orny tabyldy. Keramıkalyq ydystardyń da kóp bóligi osy jerden shyqty. Máselen, qumǵandar, tárelkeler», - dedi arheolog Eskendir Torbekov.
Bul oljalar - damyǵan mádenıettiń belgisi. Kóne Barkýap qalashyǵy Uly Jibek jolynyń boıynda ornalasqan. Ol kezderde bul jerde qyzý saýda júrdi, álemniń ár túkpirinen kópester keldi. Qazba jumystary kezinde tarıhshylar 10-12 ǵasyrlardaǵy mádenı kezeńderdi zertteý múmkindigine ıe boldy. Bul kezde qarahanıdter ómir súrgen.
«Bul qalanyń tarıhy 2 myń jyldan asady, demek 7-6 ǵasyrmen shektelmeıdi. Bizdiń eramyzǵa deıingi 1,2 ǵasyr bolýy múmkin degen boljam bar. Eger bul derek rastalatyn bolsa, bul jerde qangóı kósemderiniń jazǵy rezıdentsııasy, astanasy - Bıtıan qalasy boldy dep senimmen aıtýǵa bolady», - dedi arheolog.
Bul boljamdy naqtylaý úshin, ǵalymdar tabylǵan keramıkalardy Almaty qalasyndaǵy geoarheologııalyq zerthanaǵa, al jer qyrtysyn Japonııaǵa jiberdi. Áriptesterdiń zertteýleri jambyldyq arheologtarǵa qalanyń qaı kezeńge tıesili ekenin anyqtýǵa kómektesip, naqty tujyrym shyǵarýǵa múmkindik beredi. Jýaly aýdany basshylyǵy bul jerden ashyq aspan aıasyndaǵy murajaı ashý isin josparlap otyr.
