Jambyl oblysynda arheologtar kóne qalanyń ornyn tapty
TARAZ. QazAqparat - «Ters» ǵylymı-zertteý arheologııalyq ekspedıtsııasy Jambyl oblysynyń Jýaly aýdanyndaǵy kóne qalashyqtyń ornynda qazba jumystaryn bastady, dep habarlaıdy QazAqparat óńirdiń týrızm basqarmasyna silteme jasap.
Resmı ashylý saltanatyna oblystyq jáne qalalyq ardagerler qoǵamdastyǵynyń ókilderi, tanymal qazaqstandyq arheolog, tarıh ǵylymdarynyń doktory, L.Gýmılev atyndaǵy eýrazııalyq ýnıversıtettiń professory Aıman Dosymbaeva men Jýaly aýdanynyń basshylyǵy qatysty.
Buǵan deıin qazaqstandyq arheologtardyń barlaý ekspedıtsııasy kóne Barqýap qalasynyń sharýashylyq bóligin tapqan bolatyn. Uly Jibek jolynyń boıynda jatqan jáne strategııalyq mańyzdy qala arab jazbalarynda Barqýap dep atalǵan. Búginde kóne qalanyń ornyna Barqýap aýyly qonystanǵan.
Barlaý ekspedıtsııasy barysynda Qarahanıdter dáýiriniń X -XII ǵasyrlardaǵy kezeńderin zerttegen arheologtar qalanyń soltústik shyǵys bóliginen 600-ge jýyq artefaktiler tapqan. Alaıda sol aımaqty uzaq jyldar meken etip kele jatqan turǵyndardyń aıtýynsha, munda tarıhtan málimet beretin jerler kóp. Aýyl turǵyndary kóne krmaıkalar, sý qubyrlary, oshaqtardyń qaldyǵyn sharýashylyqpen aınalysatyn kezde kóp tabady.
«Turǵyndar tipti ózderiniń aýlalarynan da qumyralar men tabaqtar sııaqty buıymdardy taýyp alyp jatady. Aqsaqaldar bolsa munda jerasty joldaryn kórgen. Soǵan qaraı munda jerasty qala ornalasqan degen oıda. Eger turǵyndardyń ózderiniń usynystary bolmasa kóne qalanyń ornynan dym qalmas edi. Qazir jappaı qurylys jumystary júrip jatyr, sondyqtan kóptegen artefaktilerdi endi qaıtyryp alý múmkin emes»,-deıdi Jýaly aýdanynyń ákimi Baqtııar Kópbosynov.
Jambyl oblysyndaǵy eskertkishterdiń málimetteri boıynsha, bul jerdegi nysan VII - XIII ǵasyrlarǵa tıesili. Degenmen 3-4 metr tereńdikte bizdiń eramyzǵa deıingi I - II ǵasyrlarǵa jatatyn mádenıet qundylyqtary jatyr degen boljam bar. Arheologtardyń boljamynsha, bul jerdi qańlylar mekendegen jáne munda olardyń Bıtıan atty qalasy bolǵan. Ǵylymı-zertteý ekspedıtsııasynyń barysynda osy boljamdy rastaý kerek. Bul úlken tarıhı oqıǵa bolǵaly tur. Bolmasa kerisinshe, joqqa shyǵarý kerek.
Qazba jumystary aýyl aqsaqaldarynyń batasymen bastaldy.
«Ters» ǵylymı-zertteý ekspedıtsııasyn Jýaly aýdanynyń ákimdigi uıymdastyrdy. Al zertteý jumystaryn «Qazgeoarheologııa» JShS júrgizýde. Jýaly aýdanynyń basshylyǵy bul jerdi ashyq aspan astyndaǵy mýzeı etpek.
«Jambyl oblysy men Taraz qalasynda neshe túrli arheologııalyq sensatsııalar bolǵan. Búginde óńir týrıstik klasterdi qalyptastyrýdy maqsat etip otyr. Al endi ashylyp jatqan tarıhı jańalyqtar týrısterdiń bizdiń ólkemizge qyzyǵýshylyǵyn arttyra túseri anyq»,-deıdi oblystyq týrızm basqarmasynyń jetekshisi Qarlyǵash Aralbekova.
Mamandardyń pikirinshe, Jambyl oblysynyń aımaǵynda áli ashylmaı jatqan oryndar jeterlik.
