Jambyl oblysyndaǵy aýyl sharýashylyǵy máseleleri keshendi túrde sheshilmek
ASTANA. KAZINFORM — Oblystyq bıýdjetten qosymsha qarjyny birinshi kezekte sýdy únemdeýge, mal sharýashylyǵyn qoldaýǵa, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartýǵa baǵyttaý usynyldy.
Keıingi jyldary óńirdiń aýyl sharýashylyǵy salasy birneshe ret kúrdeli qıyndyqtarǵa tap boldy — qurǵaqshylyq pen egistikterge qajet sýdyń tapshylyǵynan bastap, tehnıkanyń tozýy men óndiris shyǵyndarynyń artýyna deıin. Mundaı jaǵdaıda usynylǵan bıýdjettik ózgerister júıelik máselelerdi sheshýge baǵyttalmaq.
Jambyl oblysy Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasynyń basshysy Sandýǵash Abdralıevanyń aıtýynsha, shyǵystardy túzetý byltyrǵy qarjy jylynda kiristerdiń artýyna baılanysty jınaqtalǵan jáne paıdalanylmaǵan qarajatty ıgerý, sondaı-aq bıýdjet shyǵystaryn ońtaılandyrý arqyly múmkin boldy.
Negizgi resýrs — sý
Agroónerkásiptik keshendegi shyǵynnyń eń úlkenbóligi sý únemdeý tehnologııalaryn engizýgeusynyldy — 11,7 mlrd teńge. Sebebi Jambyl oblysy eldegi egistikterdi sýarýǵa táýeldióńirlerdiń biri retinde qala beredi. Al sý tapshylyǵy qurǵaqshylyq jyldary Baızaq, Jýaly jáne Merki aýdandarynda jánetransshekaralyq ózender boıyndaǵy birnesheeldi mekenderde erekshe baıqaldy.
Bul turǵyda fermerler sý shyǵynyn azaıtatyn jáne sýarý tıimdiligin arttyratyn tamshylatyp jáne jańbyrlatyp sýarýjúıelerin qosa alǵanda, zamanaýı sýarýjúıelerin ornatý kezinde olardyń shyǵyndaryn ishinara óteýge eskerilgen. Osysharalar daqyldardyń ónimdiliginturaqtandyryp, sý deńgeıi tómen kezeńdetáýekelderdi azaıtady.
Sonymen qatar, bıýdjetti naqtylaý jobasyndaaýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilergesý jetkizý qyzmetterin sýbsıdııalaýǵa 84,4 mln teńge qarastyrylǵan. Bul qadamdar qazirdińózinde sý tapshylyǵyn erekshe sezinip otyrǵan jáne qosymsha shyǵyndarǵa tap bolǵansharýashylyqtarǵa arnalǵan.
Egin sharýashylyǵyna da qoldaý jasalady. Basymdyq berilgen aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn óndirýdi damytýǵa 1,7 mlrd teńgebólinedi. Mıneraldy tyńaıtqyshtardyń (organıkalyq tyńaıtqyshtardy qospaǵanda) qunyn sýbsıdııalaýǵa qosymsha 1,5 mlrd teńgebólý josparlanǵan. Bul óz kezeginde fermerlerge qarjylyq aýyrtpalyqty azaıtyp, aýyl sharýashylyǵy hımııalyq zattaryna baǵanyń ósýin ishinara óteıdi.
Mal sharýashylyǵyna basa nazar aýdarý
Shyǵystardyń bólek blogy dástúrli túrde Jambyl oblysynyń aýyldyq jerleri úshin mańyzdy sala sanalatyn mal sharýashylyǵyna qatysty. Ónimdilik pen ónim sapasyn arttyrýǵa, sondaı-aq asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn damytýǵa 3,8 mlrd teńge josparlandy.
Bul qarajat mal tuqymyn jaqsartý boıynsha jumys isteıtin sharýashylyqtardy qoldaýǵa arnalǵan, ıaǵnı osy is-sharalar et pen súttiń kólemi men sapasyna áser etýi tıis.
Kóptegen sharýashylyqtar áli de shekteýli resýrstarmen jumys istep jatqandyqtan, mundaı sharalar salanyń turaqtylyǵyn arttyrýdyń bir joly retinde qarastyryldy.
Tehnıka, ınvestıtsııa jáne óńdeý
Taǵy bir mańyzdy baǵyt — aýyl sharýashylyǵynyń materıaldyq- tehnıkalyq bazasyn jańartý. Mal, tehnıka jáne tehnologııalyq jabdyqtardy satyp alýǵa arnalǵan nesıeler men lızıng boıynsha paıyzdyq mólsherlemelerdi sýbsıdııalaýǵa 1,5 mlrd teńge qarastyryldy.
Kóptegen fermer úshin bul qoldaý tozyǵy jetken tehnıka parkin jańartýǵa yqpal etýi múmkin.
Investıtsııalyq jobalardy júzege asyrý kezinde agroónerkásiptik sýbektilershyǵyndarynyń bir bóligin óteý úshin qosymsha 3 mlrd teńge bólý josparlanǵan.
Bul óndiristi keńeıtýge, nysandar salýǵa nemese ınfraqurylymdy jańǵyrtýǵa ınvestıtsııa salatyn sharýa qojalyqtary men kásiporyndarǵa qatysty.
Mal sharýashylyǵynda tereń óńdeý úshin aýylsharýashylyǵy ónimderin satyp alatyn óńdeýkásiporyndarynyń shyǵyndarynsýbsıdııalaýǵa 144 mln teńge qarastyryldy.Bul shara jergilikti jerde óńdeýdi qoldaýǵa jáne ónimniń qosylǵan qunyn arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Balyq sharýashylyǵyn qoldaý
Bıýdjetti naqtylaý jobasynda keıingijyldary óńirde birtindep damyp kele jatqan balyq sharýashylyǵy salasy da qamtylǵan. Balyq sharýashylyǵy sýbektileriniń ınvestıtsııalyq shyǵyndarynyń bir bóligin óteý úshin 350 mln teńge bólinbek. Qarajat Tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy arqyly baǵyttalady.
Qorytyndylaı kele, bıýdjetti naqtylaýǵaqatysty usynystar bir rettik sharalardan uzaq merzimdi sheshimderge, ıaǵnı sýdy únemdeýge, tehnıkany jańartýǵa, ónimdilik pen qaıta óńdeýdi qoldaýǵa baǵyttalǵan.
2026 jylǵa arnalǵan oblystyq bıýdjetke engiziletin túzetýler jobasy máslıhattyń turaqty komıssııasynyń otyrysynda qaralyp, ony depýtattar maquldady. Jalpy, bul sharalardyń qanshalyqty tıimdi bolǵanynjyldyń ortasyna qaraı baǵalaýǵa bolady.
Eske salsaq, buǵan deıin Jambyl oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy qalaı ózgerip jatqanyn jazǵan edik.