Jambyl oblysynda JI arqyly ınjenerlik jelilerdegi aqaýlardyń aldyn alý josparlanyp otyr
ASTANA. KAZINFORM – Jambyl oblysynda kommýnaldyq ınfraqurylymdaǵy apattar men ınjenerlik jelilerdegi aqaýlardy aldyn ala boljaý úshin jasandy ıntellektige negizdelgen tehnologııalardy engizý kózdelip otyr.
Óńirdiń tsıfrlyq transformatsııa kartasyna sáıkes, 2028 jylǵa qaraı kommýnaldyq kásiporyndar tolyqtaı avtomattandyrylǵan basqarý júıelerine kóshýi tıis, al ınjenerlik jelilerdiń 80 paıyzy JI negizindegi predıktıvti tsıfrlyq monıtorıngpen qamtylady.
Tsıfrlyq transformatsııa kartasynda kórsetilgendeı, negizgi mindetterdiń biri – turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq salasynda biryńǵaı tsıfrlyq basqarý ortalyǵyn qurý. Bul ortalyq kommýnaldyq kásiporyndardan, dıspetcherlik qyzmetterden jáne azamattardyń ótinishterin qabyldaıtyn tsıfrlyq platformalardan túsetin derekterdi biriktiredi. Nátıjesinde ınfraqurylymdy «oqıǵa bolǵannan keıin» emes, aldyn ala basqarýǵa kóshý kózdelip otyr.
Josparǵa sáıkes, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq kásiporyndary kezeń-kezeńimen SCADA jáne EMS avtomattandyrylǵan dıspetcherleý jáne basqarý júıelerine kóshedi.
SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition) júıesi sý qysymy, jylý tasymaldaǵyshtyń temperatýrasy, elektr jelileriniń júktemesi, sorǵylar men qazandyqtardyń jumysy sııaqty kórsetkishterdi qadaǵalap, derekterdi jınaýǵa múmkindik beredi. Aqaý nemese apat qaýpi týyndaǵan jaǵdaıda júıe aýytqýlardy jedel tirkep, dıspetcherge habar beredi.
EMS (Energy Management System) energııa tutynýdy basqarýǵa arnalǵan. Ol resýrstardyń qaı jerde jáne qandaı kólemde jumsalatynyn taldap, artyq shyǵyndardy anyqtaýǵa, shyǵyndardy azaıtýǵa jáne jabdyqtardyń jumys rejımin ońtaılandyrýǵa kómektesedi. Bul kommýnaldyq ınfraqurylymnyń jalpy energııa tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Eger 2026 jyly mundaı júıeler kommýnaldyq sala nysandarynyń 60 paıyzyn qamtýy tıis bolsa, 2028 jylǵa qaraı bul kórsetkishti 100 paıyzǵa jetkizý josparlanyp otyr.
Sonymen qatar óńirde predıktıvti JI-analıtıkany engizýge erekshe nazar aýdarylmaq. Mundaı sheshimder ınjenerlik jelilerdiń jaǵdaıyn taldap, apattyq ahýaldardy aldyn ala boljaýǵa múmkindik beredi. JI-taldaý qoldanylatyn kommýnaldyq jelilerdiń úlesi 2026 jyly 40 paıyz bolsa, 2028 jylǵa qaraı 80 paıyzǵa deıin ósedi.
Budan bólek, turǵyndardyń ótinishterimen jumys isteý úderisi de tolyq tsıfrlandyrylmaq. Apattyq qyzmetke qatysty barlyq ótinimder tsıfrlyq arnalar arqyly qabyldanyp, óńdeledi dep josparlanǵan. Bul ashyqtyqty qamtamasyz etip, áreket etý merzimin qysqartýǵa jáne qyzmet kórsetý sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
Sondaı-aq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq salasynda jerasty jáne jerústi ınjenerlik kommýnıkatsııalardy aýqymdy túgendeý kózdelgen. Jınalǵan derekter aýmaqtardyń tsıfrlyq josparlaý modelin qalyptastyrýǵa negiz bolyp, qala qurylysy kadastry men ınjenerlik ınfraqurylymdy damytýda paıdalanylmaq.
Buǵan deıin Almatyda sý jáne káriz júıesine «aqyldy» tehnologııalar engizilip jatqany habarlanǵan bolatyn.
