JAMANQARA TOQSANNYŃ KÚMBEZІ
anqara toqsannyń kúmbezi - HІH ǵasyrlarda turǵyzylǵan mazar. Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdanyndaǵy Keńgir ózeniniń oń jaǵalaýynda ornalasqan.
Mazardy salғan sәýletshi Әbish Құnanқaraұly.
Jamanқara toқsannyң kүmbezi kompozıtsııalyқ құrylysy jaғynan өzge kүmbezderge ұқsamaıdy. Kүmbezdiң jobasy «krest» tүrinde jasalynғan. Sondyқtan tөrt beti bir қalyptas, қaı jaғynan қarasa da birdeı bolyp kөrinedi. Kiretin aýzy sүıir eki tirek aralyғynyң doғa tәrizdi jabyny tүrinde kelip, oңtүstikke қaraғan. Өzge betterinde mıhrabқa ұқsaғan jalғan esikteri bar. Eki tirek aralyғynyң doғa tәrizdi jabynynyң eki jaқ bosaғasyna jұmyr kirpishpen қos baғana өrilip shyғarylғan.
Kөzge tүsetini - basқұr өrnegimen tartқan syrtқy beldeýleri (frız). Jaman қara toқsannyң kүmbezi bes kүmbezdi. Onyң tөrteýi krest jobanyң bүıir қabattaryna ornatylsa, eң bıigi ortasyna қoıylғan.
Kүmbezderdiң tүri shoshaқ, olardyң қalaýyn «jalғan eңse» shyғarý әdisimen jүrgizgen.
Derek kөzi:
«Қazaқ mәdenıeti» entsıklopedııalyқ anyқtamalyғy.
