Jaqsy psıholog mindetti túrde gıpnozdy qoldanady- maman
PETROPAVL. QazAqparat – «QazAqparat» HAA tilshisi Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy «Tsentr lıchnostı» psıhologııalyq ortalyǵynyń mamany, psıholog Vasılıı Kachalovpen gıpnoz týrasynda áńgimelesti. Erıkson gıpnozynyń sheberi onyń paıdasy men zııany týraly, gıpnozǵa qatysty aqıqat pen ańyz jaıynda aıtyp berdi.
Gıpnoz – kópshilik úshin jumbaq jáne tylsym qubylys bolyp kórinedi. Psıhologtar qoǵamda gıpnozǵa qatysty qalyptasqan osy bir taptaýryn pikirdi seıiltýge tyrysty.
«Gıpnoz degende adamnyń kóz aldyna eń aldymen 90-ynshy jyldary kógildir ekrannyń juldyzyna aınalǵan Kashpırovskıı men Chýmak elesteıdi. Odan keıin kınodan kórgeni: gıpnoz arqyly shyndyqty aıtqyzý nemese sonyń áserimen qylmysty jasatý kórinisi elesteıdi. Biraq gıpnoz – psıhologtyń jumys quraly. Adam ol arqyly ózin tanıdy», - deıdi Vasılıı Kachalov.
Psıhologtarǵa aldyna kelgen adammen jumys isteý úshin birinshi kezekte ony gıpnozdan aryltý mindeti turady. ıAǵnı, buǵan deıingi seniminen aıyrý qajet.
«Psıhologııada gıpnoz adamdy belgili bir kúıge túsirý úshin qajet. Beısana jaǵdaıda ol qandaı da bir áleýeti baryn sezedi, alaıda qorqynysh, qarbalas, nanym-senimi oǵan kedergi jasaıdy. Psıholog osy kedergilerden aryltyp, ózin estýge kómektesedi. Balany kishkentaıynan bilmestikten dıssotsıatsııalaıdy. Mysaly sábı botqany jegisi kelmese de, onyń qalaýyn eskermeı aýzyna tyqpalaımyz. Osylaısha adamda óse kele qarama-qaıshylyq bolyp, ózinen alshaqtap ketedi. Gıpnoz adamdy ózin, qajettiligin túsinýine jaǵdaı jasaıdy», - deıdi V.Kachalov.
Jaqsy psıholog mindetti túrde gıpnozdy qoldanady. Adamdy transqa engizbeıinshe onda ishki ózgerister bolmaıdy.
«Adamnyń trans kúıge túsýi qalypty jaǵdaı. Biz kúnine birneshe ret sekýndqa bolsyn ony bastan keshiremiz. Bul kúıde bizdiń psıhıkamyz dem alatyn, jyldam qalypqa keledi. Ol bizdiń erkimizden bolatyn jaǵdaı. Adam úshin transqa ushyraý paıdaly, óte tıimdi», - dep túsindiredi psıholog.
Mundaı kúıdi ár adam, ıaǵnı shynaıy ómirden bir sátke qol úzgendeı jaǵdaıdy bastan ótkergen shyǵar. Bul – transtyq kúı.
Psıhologııada transtyq kúıdi tek adamǵa paıdasy úshin qoldanady. V.Kachalovtyń aıtýyna qaraǵanda, keıde oǵan «únemi aýyra beremiz» degen shaǵymmen keletinder bar. Bul oıdan olardy ońaılyqpen bas tarttyrý múmkin emes. Adam ózin túsinýi úshin, esh jeri aýyrmaıtynyna ılanýy úshin gıpnozdy qoldanýǵa týra keledi eken.
Gıpnozdaý tásilin biletinderdiń barlyǵy birdeı ony adam ıgiligi úshin qoldanbaıdy. Syrttaı áser etýge baǵyttalǵan gıpnoz arqyly túrli sektalarǵa tartady, marketıngte qoldanady.
«Kim oıynshyqty syndyrsa - ol sonyń ıesi. Túrli sektaǵa gıpnozdap tartatyndar osyndaı prıntsıppen jumys isteıdi. Gıpnozdaýshy nysanaǵa alynǵan adam úshin neniń mańyzdy ekenin bilip alyp, soǵan áser ete bastaıdy. Sodan keıin ony tilegenine qol jetkizýge kómektesemiz dep, bir qoǵamdastyqqa kirýge shaqyrady», - deıdi V.Kachalov.
Mamannyń aıtýynsha, adam ózine kerekke qol jetkizý úshin barady. Jaldanǵandardyń ishinde joǵary bilimi barlar kóp.
V.Kachalovtyń sózine qaraǵanda, psıhologııa men psıhıatrııada qoldanylatyn gıpnozdy estradada qoldanylatyn túrinen aıyra bilý qajet.
«90-ynshy jyldary Kashpırovskııdiń baǵy jandy. Qoǵamda bolyp jatqan ózgeristerden adamdar onsyz da transqa túsken edi. Jurttyń bar oıy «erteńimiz ne bolady». Mine osy kezde ekranǵa Kashpırovskıı shyǵyp, nyq daýyspen, týra qarap nusqaý bere bastady. «Siz maǵan qarap, meniń daýysymdy estigende sizge ıgilik ákeletin belgili bir ózgerister bastalady» - deıtin ol. Onyń tásilderi zaldyń ishinen tańdap alynǵan tez ılanǵyshtarǵa áser etetin. Muny kórgen basqalar senetin», - deıdi V.Kachalov.
Onyń pikirinshe, adamdarǵa únemi týǵan-týystarynyń gıpnozy áser etedi.
«Nege adam eshteńe istemeı kúnin dıvanda ótkizedi? Óıtkeni oǵan únemi «seniń qolyńnan eshteńe kelmeıdi» dep aıta beredi. Onyń energııasy men maqsattaryn alady. Nemese bir adam jaqsy nátıjelerge qol jetkizedi, biraq ózi sodan raqattanbaıdy. Endeshe bul nátıjege qol jetkizýdi oǵan bireý mindettegen», - deıdi maman.
Bireýdiń manıpýlıatsııasynan qutylýdyń jaqsy amaly – onymen baılanysty úzý, barynsha aralaspaý.
V.Kachalovtyń sózine qaraǵanda, basqa adamnyń saǵan áserin sezýge bolady. Bireý-mireýmen sóıleskennen keıin kóńil-kúıiń esh sebepsiz birden ózgerse, ıaǵnı buǵan deıin jabyrańqy bolǵan kóńiliń kóterilse, onda ol sana-sezimge áser etpek bolǵan.
Avtory: Olesıa Jýkoven