Jaqyn dostary joq jas brıtandyqtar sany bes ese ósti — zertteý
ASTANA. KAZINFORM — Sońǵy onjyldyqta Anglııada jaqyn dostary joq jastar sany bes ese ósti, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń Londondaǵy menshikti tilshisi.
Ulybrıtanııanyń Memlekettik saıasatty zertteý ınstıtýtynyń (IPPR) esebine sáıkes, búginde árbir jıyrmasynshy jas brıtandyq birde bir jaqyn dosy joq ekenin aıtady. 2014 jyly muny tek 100-den bireýi ǵana aıtqan.
Zertteýshiler jastar arasynda áleýmettik baılanystyń jalpy nasharlaýyn atap ótti. Osylaısha, kem degende úsh jaqyn dosy bar 16-21 jastaǵy azamattardyń úlesi qysqardy. 14 jáne 15 jastaǵy jasóspirimder arasynda dostyq qarym-qatynastaryna qanaǵattanatyndardyń paıyzy da azaıǵan.
Jastar ózderiniń syrtqy kelbetine de kóbirek alańdaı bastady. Boıjetkenderdiń úshten biri ǵana syrtqy kelbetine qanaǵattanady. Bozbalalar arasynda syrtqy kelbetine qanaǵattanatyndardyń úlesi on jyl burynǵy 50%-dan astamnan búginde 38%-ǵa deıin tómendedi.
Zertteýde jastardyń psıhologııalyq ál-aýqatynyń aıtarlyqtaı nasharlaǵany da tirkelgen. Búginde 16-24 jas aralyǵyndaǵy áıelderdiń 47%-y jáne erlerdiń 36%-y psıhologııalyq kúızelis krıterıılerine sáıkes keledi.
Avtorlardyń baǵalaýynsha, bul jastardyń ózderin qalaı sezinetinine ǵana emes, sonymen qatar oqý jáne jumys isteý qabiletine de áser etedi.
2010-2012 jyldary 16-24 jas aralyǵyndaǵy adamdardyń tek 4,1%-y psıhıkalyq densaýlyq máselelerine baılanysty aldyńǵy aıda ádettegiden az jumys istegenin habarlady. Búginde bul kórsetkish tórt eseden astam artyp, 16,8%-ǵa jetti.
IPPR muny qazirgi urpaqtyń aldyńǵy býyndarmen salystyrǵanda tózimdiliginiń tómendeýimen ǵana túsindirýge bolmaıdy dep sanaıdy. Zertteýshiler bul jaǵdaıdy birneshe faktordyń birigýimen baılanystyrdy: qatań únemdeý saıasatynyń áseri, COVID-19 pandemııasy, áleýmettik jeliniń tez taralýy, ekonomıkalyq turaqsyzdyq jáne ózdiginen ómir súrý qunynyń ósýi.
Bul rette eń kúrdeli kedergilerdiń biri — jaldaý aqysynyń joǵary bolýy jáne turǵyn úı baǵalarynyń qoljetimsizdigi.
IPPR sarapshylary máseleniń jastar saıasatynan áldeqaıda asyp túsetinin eskertti. Olardyń baǵalaýynsha, bul faktorlardyń úılesimi jastardyń oqshaýlanýyn úsh jolmen kúsheıtip otyr: ózderinen, bir-birinen jáne tutastaı alǵanda qoǵamnan.
Osyǵan deıin memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 16 jasqa tolmaǵandardyń áleýmettik jelide tirkelýine tyıym salý týraly zań jobasyn Quryltaıda qaraýdy usynyp, balalarǵa arnalǵan SIM-kartalardy engizýdi tapsyrdy.
