Jahandyq jylyný 2050 jylǵa qaraı júzdegen myń qosymsha adam ólimine ákelýi múmkin
ASTANA. KAZINFORM – Jahandyq jylyný saldarynan temperatýranyń kóterilýi adamdardyń fızıkalyq belsendiligin tómendetip, 2050 jylǵa qaraı júzdegen myń qosymsha ólimge ákelýi múmkin. Bul týraly Anadolý agenttigi jazdy.
Ońtústik Amerıkadaǵy túrli ýnıversıtetterdiń ǵalymdary 2000–2022 jyldar aralyǵynda 156 eldiń derekterin taldap, jahandyq jylynýdyń fızıkalyq belsendilikke áserin zerttegen.
Zertteý nátıjesine sáıkes, ortasha temperatýra 27,8°C-tan asatyn aılarda álem boıynsha fızıkalyq enjarlyq deńgeıi orta eseppen 1,44%-ǵa artady. Bul áser tabysy tómen jáne ortasha elderde damyǵan memleketterge qaraǵanda anaǵurlym kúshtirek baıqalady.
Fızıkalyq belsendiliktiń tómendeýine ákeletin shamadan tys ystyq adam densaýlyǵyna keri áser etip, 2050 jylǵa qaraı 470 myńnan 700 myńǵa deıin qosymsha ólim jaǵdaıyna sebep bolýy múmkin.
Sonymen qatar ǵalymdar bul jaǵdaı jyl saıyn eńbek ónimdiliginiń 2,4–3,68 mlrd dollar kóleminde tómendeýine ákelýi yqtımal ekenin boljaıdy.
Zertteý avtorlary densaýlyq pen ekonomıkaǵa túsetin júktemeni azaıtý úshin parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn qysqartý, klımatqa beıimdelgen qalalyq josparlaýdy engizý, klımattyq baqylaýy bar sport nysandaryn sýbsıdııalaý jáne halyqty joǵary temperatýranyń qaýipteri týraly keńinen aqparattandyrý qajet ekenin atap ótti.
Zertteý nátıjeleri The Lancet ǵylymı jýrnalynda jarııalanǵan.
Eske sala ketsek, jahandyq jylyný saldarynan keıingi 100 jylda jer temperatýrasy qalaı ózgeretinin myna jerden oqı alasyz.
Byltyr jahandyq jylyný saldarynan azyq-túlik baǵasy ósip jatqanyn jazdyq.