Jahandyq turǵyn úı daǵdarysymen kúres: Bakýde Dúnıejúzilik qalalar forýmy ótedi
ASTANA. KAZINFORM – Ázerbaıjan astanasy Bakýde BUU-nyń Dúnıejúzilik qalalar forýmy ótedi. Bul BUU-nyń Halyqty qonystandyrý baǵdarlamasy aıasyndaǵy jahandyq turǵyn úı daǵdarysy týraly eskertýimen tuspa-tus kelip otyr. Bul týraly Euronews jazdy.
BUU-nyń Halyqty qonystandyrý baǵdarlamasy málimetine súıensek, álemde keminde 3 mlrd adam laıyqty baspanasyz ómir súrip jatyr. Al 1 mlrd-tan astam adam lashyqtar men beıresmı qonystarda turady. Uıym turǵyn úı salasyndaǵy «jahandyq daǵdarys» jaǵdaıynda shuǵyl áreket etýge shaqyryp otyr.
Turǵyn úı máselesinen zardap shegetin adamdardyń basym bóligi Azııa men Afrıkada turady. Agenttik eger tıisti sharalar qabyldanbasa, 2050 jylǵa qaraı lashyq jaǵdaıynda ómir súretinder sany 3 mlrd adamǵa jetýi múmkin ekenin eskertti. Bul qazirgi deńgeıden úsh ese kóp.
Osy másele boıynsha pikirtalastar men talqylaýlar ótkizý úshin Ázerbaıjan astanasy Bakýge 182 elden 40 myńnan astam adam jınalady. Munda 17–22 mamyr aralyǵynda turaqty ýrbanızatsııaǵa arnalǵan BUU-nyń jetekshi jahandyq konferentsııasy – Dúnıejúzilik qalalar forýmynyń 13-sessııasy ótedi.
BUU-nyń Halyqty qonystandyrý baǵdarlamasy eki jylda bir ret ótkizetin bul shara qalalardyń bolashaǵy, turǵyn úı jáne qalalardyń turaqtylyǵy máselelerin talqylaıtyn eń mańyzdy halyqaralyq alańdardyń biri sanalady. Bıylǵy forýmnyń taqyryby – «Barshaǵa arnalǵan turǵyn úı: qaýipsiz ári turaqty qalalar men qaýymdastyqtar».
– Turǵyn úı máselesi qalalardyń bolashaǵynan, klımattyń ózgerýine tózimdilikten, áleýmettik-ekonomıkalyq órkendeýden jáne ómir sapasynan ajyramas másele retinde barǵan saıyn aıqyndala bastady, – deıdi BUU-nyń Halyqty qonystandyrý baǵdarlamasynyń Ázerbaıjandaǵy ókildiginiń basshysy Anna Soave.
Onyń aıtýynsha, WUF13 forýmynyń mańyzy zor. Óıtkeni ol «úkimetter, ákimder, qala josparlaýshylary, ǵylymı orta, bıznes, azamattyq qoǵam jáne qaýymdastyqtar qaýipsiz, turaqty ári ınklıýzıvti qalalardy qalaı qurýǵa bolatyny jónindegi praktıkalyq sheshimderdi talqylap, tájirıbe almasa alatyn alań» usynady.
Bul daǵdarystyń aýqymy gýmanıtarlyq másele ǵana emes, ekonomıkalyq, saıası jáne ekologııalyq problema retinde de jıi qarastyryla bastady.
Soave qabyldaýshy el úshin forýmnyń paıdasy «jaı ǵana halyqaralyq is-sharadan áldeqaıda aýqymdy» ekenin túsindirdi.
– Forým qalalardyń qarqyndy transformatsııasy, ınfraqurylymǵa, turǵyn úıge, baılanysqa, qaqtyǵystan keıingi qalpyna keltirýge jáne aýmaqtyq damýǵa iri ınvestıtsııalar salynyp jatqan kezeńde eldi jahandyq qalalyq kún tártibiniń ortalyǵyna shyǵarady, – dedi Soave.
Aıta keteıik, buǵan deıin Qazaqstan, Ózbekstan jáne Ázerbaıjan 2030 jyly Eýropaǵa «jasyl» energııa eksporttaıtynyn jazdyq.
