Zeınetaqy annýıteti: qazaqstandyq salymshylar neni eskergeni jón

Zeınetaqy jınaǵynyń eń tómengi jetkilikti shegi kóterilgeli beri zeınetaqy annýıtetine suranys artty. Óıtkeni endi birqatar azamat zeınetaqy jınaǵynyń bir bóligin turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa nemese emdelýge paıdalana almaıdy. Sondyqtan olar úshin zeınetaqy annýıteti anaǵurlym ózekti quralǵa aınaldy. Osy oraıda mamandar áńgime zeınetaqymen qamtýdyń taıaý bolashaqqa arnalǵan úlgisi týraly bolǵandyqtan barlyq shartty muqııat saralaǵannan keıin ǵana sheshim qabyldaýǵa keńes beredi. 

Zeınetaqy annýıtetiniń máni nede ekenin BJZQ túsindirdi. Bul — salymshy men saqtandyrý uıymy arasyndaǵy zeınetaqy jınaǵy esebinen aı saıynǵy ómir boıǵy tólemdi alýǵa múmkindik beretin kelisim. Búginde qazaqstandyqtar zeınetaqy jınaǵyn alýdyń birneshe jolyn tańdaı alady.

Olar:

• jınaq tolyq taýsylǵanǵa deıin tikeleı BJZQ-dan keste boıynsha tólem alý;
• qarjynyń bir bóligin nemese barlyǵyn saqtandyrý kompanııasyna aýdaryp, ómir boıǵy tólemdi alý;
• osy eki tetikti qoldana otyryp, aralas nusqany paıdalanýǵa bolady.

Saqtandyrý uıymy arqyly tólemdi rásimdeý úshin zeınetaqy annýıteti jónindegi kelisimshart jasalady.

Dereý tólenetin jáne keıinge qaldyrylǵan annýıtet: aıyrmashylyǵy nede

BJZQ zeınetaqy annýıtetin ekige bóledi. Dereý tólenetin túri aıasynda shart jasalǵannan keıin birden tólem jasala bastaıdy. Ol úshin salymshynyń zeınetaqy qorynda zeınetaqy annýıtetin satyp alý úshin jetkilikti qarjy bolýy mindetti. Muny 55 jastan asqan er azamattar, 53 jastan asqan áıel adamdar jasaı alady. 2028 jylǵy 1 qańtardan bastap áıelderdiń zeınetaqy annýıtetin rásimdeýge arnalǵan jas shegi birtindep kóterilip, 2031 jyly 55 jasqa deıin jetedi. Zııandy jáne qaýipti óndiriste eńbek etetin jumysshylar úshin ózgeshe shart qarastyrylǵan. Eger mindetti kásiptik zeınetaqy jarnasynyń túsý merzimi 60 aıdan kem bolmasa, jedel annýıtetti 50 jastan bastap rásimdeýge bolady.

Keıinge qaldyrylǵan annýıtet boıynsha kelisim shartty aldyn ala jasaı alasyz. Al tólem belgilengen merzimnen keıin usynylady. Ony zeınetaqy jınaǵy jetkilikti adamdar 45 jastan, al zııandy óndiris jumysshylary ózine mindetti kásiptik jarna kem degende 5 jyl (60 aı) boıy aýdarylyp turǵan jaǵdaıda jasaýǵa quqyly. Al tólem er adamdarǵa 55 jastan, áıel adamdarǵa 53 jastan (jas mólsheriniń kezeń-kezeńimen ulǵaıatyny eskerile otyryp), zııandy ári qaýipti óndiris jumysshylaryna 50 jastan keıin beriledi.

Annýıtetke qyzyǵýshylyq artty

Eger 2024 jyly BJZQ jalpy somasy 394,5 mlrd teńgeden joǵary aýdarym jasaý jónindegi 62 592 ótinishti oryndasa, ótken jyly mundaı ótinish sany 91 238-ge jetip, aýdarym somasy 427 mlrd teńgege jýyqtady.

Qordyń málimetinshe, 2026 jyldyń 1 qańtary men 1 maýsymy aralyǵynda saqtandyrý uıymdaryna 45 843 ótinish negizinde 199,91 mlrd teńge zeınetaqy jınaǵy aýdarylǵan. Bul ósim, ásirese, eń tómengi jetkiliktilik shek kóterilgennen keıin aıtarlyqtaı baıqaldy. Mysaly, jańa jetkilikti shek jarııa bolǵannan keıin arada on kún ótkesin, ıaǵnı 2026 jyldyń 5-15 maýsymy aralyǵynda quny 34,02 mlrd teńge 6 345 aýdarym jasalǵan.

Osydan týra bir aı buryn, ıaǵnı 5-15 mamyr aralyǵynda 2 984 ótinish boıynsha 12,07 mlrd teńge aýdarylǵan. Osylaısha aýdarym sany eki esege jýyq, al saqtandyrý kompanııalaryna baǵyttalǵan qarjy kólemi úsh ese derlik ósken.

Kelisim jasaǵannan keıin zeınetaqy jınaǵyn BJZQ-ǵa qaıtarýǵa bolmaıdy. Degenmen, zańnamada kelisimdegi shartty ózgertý múmkindigi qarastyrylǵan. Salymshy kelisim jasaǵan soń eki jyldan keıin saqtandyrý kompanııasyna saqtandyrý tóleminiń mólsherin tómendetý jáne saqtandyrý syıaqysynyń bir bóligin BJZQ-ǵa qaıtarý týraly ótinishpen júgine alady.

— Qazaqstan Respýblıkasy Áleýmettik kodeksiniń talabyna sáıkes BJZQ-ǵa saqtandyrý kompanııasyndaǵy barlyq jınaǵyńyz ben zań boıynsha onda qalýy tıis eń tómengi somanyń arasyndaǵy aıyrmashylyqqa saı keletin qarjyny qaıtara alasyz, — dep naqtylady BJZQ.

Osylaısha qarjynyń tek bir bóligin qaıtarýǵa bolady. Saqtandyrý kompanııasynda sizge ómir boıy ár aı saıyn tólenetin aqsha qalýy kerek. Onyń mólsheri sol ýaqyttaǵy eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 70%-ynan az bolmaýy qajet. Qajet qujattar men ótinish berý tásilderi týraly kóbirek aqparatty BJZQ saıtynyń «Qyzmetter men zeınetaqy anýıteti» bóliminen tabasyz.

BJZQ sheshim qabyldar aldynda qandaı keńes beredi

Qor atap ótkendeı, barlyq adamǵa birdeı ortaq sheshim joq. BJZQ-dan tólem alý men zeınetaqy annýıteti arasyndaǵy tańdaý adamnyń qarjylyq maqsatyna, ómirlik jaǵdaıy men táýekelge qalaı qaraıtynyna baılanysty.

Kelisim jasamas buryn mynany eskerý kerek:

• birneshe saqtandyrý kompanııasynyń sharttaryn muqııat oqyp shyǵyńyz;
• olardyń tájirıbesi men qarjylyq kórsetkishterine kóz jetkizińiz; 
• zeınetke shyqqannan keıingi tabystyń bolashaq qajettiligin baǵalaý;
• bolashaq tólem mólsherin salystyrý. 

Ol úshin salymshylar BJZQ-nyń zeınetaqy kalkýlıatoryn paıdalana alady. Osylaısha bolashaq zeınetaqyńyzdy esepteısiz. Eger jınaǵyńyz jetkilikti bolsa, zeınetaqy annýıtetiniń boljamdy tólemi týraly bilip, ony BJZQ tólemimen salystyrýǵa bolady.

— Aǵymdaǵy qarjylyq múmkindikti ǵana emes, sonymen qatar aldaǵy ómirińizdegi ózgeristerdi de eskerý mańyzdy, — dep atap ótti BJZQ. 

Buǵan deıin biz jetkilikti shek ósken soń, ıaǵnı 2026 jyldyń 5-10 maýsymy aralyǵynda BJZQ turǵyn úı shartyn jaqsartý maqsatynda birjolǵy zeınetaqy tólemi týraly 52 ótinishti oryndaǵanyn jazǵanbyz. 

Sondaı-aq QR Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrligi 2003 jyldan bastap jumys istegen memlekettik kepildik kúshin joıǵannan keıin zeınetaqy jınaǵyn basqarý júıesiniń qalaı ózgeretinin málimdedi.