Zeınetaqy annýıteti: 63 jasty kútpesten aıyna 200 myń teńge alý úshin ne isteý kerek

Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń málimetinshe, 2026 jyldyń basynda Qazaqstanda osy tetik aıasynda rásimdelgen kelisimshart sany 164 294-ke jetken. Al saqtandyrý kompanııalaryna aýdarylǵan qarajattyń jalpy kólemi 1 trln 168 mlrd teńge bolǵan.

Zeınetaqy annýıteti degen...

Bul da ómirdi saqtandyrý quraldarynyń biri. Resmı zeınetke shyǵýdan aıyrmashylyǵy tólemniń ómir boıy beriletininde. Al 1998 jylǵa deıin jumys istep úlgermegen salymshylardyń BJZQ-ǵa jınaǵan aqshasy bitkende tek bazalyq zeınetaqy ǵana ómir boıy tólenedi, yntymaqty zeınetaqy olarǵa múldem qarastyrylmaǵan.

Zeınetaqy annýıteti Qazaqstanda 2003 jyldan beri bar. Keıin onyń talaptary birneshe ret ózgerip, jańa nusqalary paıda boldy. Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń málimetinshe, 2026 jyldyń basynda qoldanystaǵy sharttar sany 2021 jylmen salystyrǵanda 2,5 ese, al saqtandyrý syılyqaqylarynyń kólemi shamamen 3,5 ese ósken. Onyń ishinde aldyna la rásimdelgen 53 826 shart bar, olar boıynsha aýdarylǵan saqtandyrý syılyqaqy kólemi – 429,4 mlrd teńge. Al erli-zaıyptylar nemese jaqyn týystar arasynda jasalatyn birlesken annýıtetter sany 275-ke jetip, jalpy somasy 5,6 mlrd teńge bolǵan.

Bul derekter keıingi bes jylda annýıtet naryǵynyń ulǵaıǵanyn kórsetedi. 2026 jylǵy 1 aqpanda Qazaqstannyń saqtandyrý sektorynda 25 saqtandyrý uıymy bolǵan. Sonyń arasynda zeınetaqy annýıtetin usynatyn resmı segiz kompanııa bar. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetine qarasaq, bul kompanııalar segiz aıda zeınetaqy annýıteti boıynsha 81,5 mlrd teńge saqtandyrý tólemin tólegen.

Zeınetke erte shyǵý ne beredi?

Zeınetaqy jınaǵyn paıdalanýdyń birneshe joly bar. Zeınetaqy annýıteti kezinde azamat jetkilikti jınaǵyn ómirdi saqtandyrý kompanııasyna aýdarady. Kompanııa kelisimshart boıynsha aı saıyn saqtandyrý tólemderin berip otyrady. Mundaǵy basty erekshelik tólemniń adamnyń ómir boıy jalǵasatynynda. Biraq bul annýıtet rásimdeý arqyly búkil somany bir jolda qolǵa alýǵa bolady degen sóz emes. Jınaq ıesi aqshasyn saqtandyrý kompanııasyna saqtandyrý syılyqaqysy retinde beredi. Sondyqtan sheshim qabyldar aldynda tólem mólsherin, ındeksteý paıyzyn, kepildik kezeńin jáne shartty ózgertý tártibin muqııat salystyrý qajet.

Zań boıynsha annýıtetti kimder rásimdeı alady?

Zeınetaqy annýıtetin rásimdeý tártibi Áleýmettik kodekstiń 227-baby arqyly retteledi. Annýıtet shartyn jasaý úshin eki negizgi talap bar: azamat belgilengen jasqa jetýi jáne onyń zeınetaqy jınaǵy qajetti mólsherden kem bolmaýy kerek. 2026 jyly tólemdi birden bastaýǵa múmkindik beretin annýıtettiń jas shekteri mynadaı:

· Erler – 55 jastan bastap.

· Áıelder – 53 jastan bastap.

· Mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary keminde 60 aı tólengen azamattar –

50 jastan bastap, eger qajetti jınaǵy jetkilikti bolsa.

Keıinge qaldyrylǵan annýıtet degen túri jáne bar. Ony azamattar 45 jastan bastap rásimdeı alady. Al keminde 60 aı mindetti kásiptik zeınetaqy jarnasyn aýdarǵan bolsa, bul quqyq 40 jastan bastalady. Annýıtet tólenetin jas birden emes, shartta belgilengen merzimnen bastalady.

Qajetti jınaqtyń mólsheri barlyq adamǵa birdeı emes. Ol azamattyń jasyna, jynysyna jáne bolashaq tólem parametrlerine baılanysty esepteledi.

2026 jyly annýıtet rásimdeýge qajetti eń tómengi jınaq somalary mynandaı: 

Bul somalar 2026 jylǵy talaptarǵa sáıkes annýıtet shartyn jasaýǵa qajetti eń tómengi jınaqty kórsetedi. Olar aı saıyn 35,6 myń teńge tólem alyp bastaıdy. Naqty tólem mólsherine sáıkes keletin jınaqty saqtandyrý kompanııasy jeke esepteıdi.

Áleýmettik kodekstiń 227-baby annýıtet sharty taraptarynyń quqyqtary men mindetterin de belgileıdi. Azamat saqtandyrý kompanııasy júrgizgen tólem mólsheriniń esebimen tanysýǵa quqyly. Sondyqtan shart jasamas buryn birneshe kompanııadan esep alyp, tólem kólemin jáne kelisimsharttyń ózge talaptaryn salystyrýǵa bolady.

Annýıtet tólemderi jyl saıyn ındeksteledi. 2026 jyly qoldanystaǵy talap boıynsha ındeksteý mólsheri keminde 8% bolý kerek. Naqty tólem mólsheri men ony arttyrý tártibi shartta kórsetiledi. Qarapaıym arıfmetıkamen alsaq, bylaı. Bıyl qarasha aıynda 56-ǵa tolatyn er adamnyń BJZQ shotynda 10,8 mln teńge bolsa, annýıtet rásimdep, aı saıyn 36-37 myń teńge kóleminde turaqty tólemin ala bastaýyna bolady. Bul soma jyl saıyn keminde 8 paıyzǵa ındekstele kelip, 2047 jyldyń qańtarynda (20 jyldan keıin) 147 myń teńgege deıin ósedi. Biraq muny ósim retinde emes, ınflıatsııaǵa ilesý talpynysy dep qaraǵan durys. Eger ınflıatsııa Ulttyq banktiń yrqyna kónip, jyldyq ósimi 5 paıyzben shektelse, naqty ósim 2,5-3 paıyz bolady degen sóz. Al qazirgi 9-10 paıyzdyń kóleminde saqtalsa, ındekstelgen aqshanyń ózin ınflıatsııa jep otyrady degen sóz. Basqasha aıtsaq, 20 jyldan keıingi 147 myń teńgege qazirgi 36 myń teńgege alatyn azyq-túlik te tımeýi múmkin.

Sonymen qatar kelisimshartta kepildik kezeńin qarastyrýǵa bolady. Eger saqtandyrylǵan adam kepilde kórsetilgen merzim aıaqtalǵanǵa deıin qaıtys bolsa, tólemder shartta belgilengen tártippen alýshyǵa nemese zańdy muragerlerine berilýi múmkin. Bul BJZQ-daǵy jınaqtyń qalǵan bóligin muraǵa qaldyrý degen sóz. Annýıtet rásimdegen kezde kelisimshartqa kepildik kezeńin kirgizbese, salymshy aıaq astynan qaıtys bolǵan jaǵdaıda aqsha saqtandyrý kompanııasynyń esebine aýdarylyp, zańdy muragerler oǵan talasa almaıdy.

Aıyna 200 myń teńge alý úshin qansha jınaq kerek?

2026 jyly zeınetaqy annýıteti boıynsha aı saıynǵy eń tómengi tólem – 35 596 teńge. Bul soma eń tómen kúnkóris deńgeıiniń 70%-yna teń. Birlesken annýıtet boıynsha eń tómengi tólem talaby ózgeshe esepteledi.

Al eń joǵary aılyq tólemniń barlyǵyna ortaq biryńǵaı shegi joq. Qazaqstanda týǵannan bastap kútiletin ómir súrý uzaqtyǵy 76 jas dep esepteledi. Osyǵan baılanysty annýıtet qyzmetin usynatyn saqtandyrý kompanııalarynyń kóbi kelisimshartqa engizetin kepildik kezeńin de osy 20 jyldyń aınalasynan asyrmaıdy. Óıtkeni annýıtet ıesi qaıtys bolǵan jaǵdaıda zańdy muragerlerine beriletin tólemniń merzimi neǵurlym uzaq bolsa, saqtandyrý kompanııalaryna bul soǵurlym tıimsiz.

Resmı málimet boıynsha, tamyz aıynda Qazaqstandaǵy ortasha zeınetaqy mólsheri 197 446 teńge boldy. Osy somany dóńgelektep alyp, kelesi aıda 56-ǵa tolatyn annýıtet rásimdeýshi aı saıyn 200 myń teńgeden tólem alyp bastaýy úshin jınaǵynda qansha aqsha bolý kerektigin eseptep kórýge bolady. Ol úshin BJZQ resmı saıtyndaǵy jáne annýıtet qyzmetin usynatyn saqtandyrý kompanııalarynyń saıtyndaǵy arnaıy kalkýlıatorlardy paıdalanamyz. Sonymen, 60 aı kóleminde mindetti kásiptik jarnasyn tólegen 56 jastaǵy salymshy annıýtet arqyly 200 myń teńge alyp bastaý úshin BJZQ shotynda nemese qolynda kemin 61 mln teńgeden 70 mln teńgege deıi aqsha bolý kerek. Aı saıynǵy 200 myń teńge jyl saıyn keminde 8 paıyzǵa ındeksteledi. Demek, 2047 jylǵa qaraı aı saıyn alatyn aqshasy saqtandyrý sharttaryna baılanysty 350 myń teńge men 900 myń teńge arlyǵynda ósýi múmkin. Bul somanyń keleshekte kúnkóriske qanshalyqty jetkilikti bolatyny ınflıatsııa qarqynyna baılanysty. Beıresmı esepteýlerge sensek, teńgeniń satyp alý qabileti ár 6-7 jyl saıyn 50 paıyz kemıdi. ıAǵnı, búgingi 1 mln teńgege 6-7 jyldan keıin qazir 500 myń teńgege alatyn taýardy ǵana alasyz degen sóz.

Biraq bul – tek proportsıonaldy esep, saqtandyrý kompanııasynyń resmı usynysy emes. Annýıtet boıynsha tólemdi esepteý qarapaıym arıfmetıkaǵa ǵana súıenbeıdi: adamnyń jasy, jynysy, bolashaq tólemderdiń uzaqtyǵy, ındeksteý jáne kepildik kezeńi eskeriledi. Sondyqtan salymshy ózi kózdegen somany alý úshin naqty qansha jınaq qajet ekenin tek saqtandyrý kompanııasynyń ózine usynatyn jeke esebi arqyly anyqtaý kerek.

Bul mysaldy keltirýdegi aıtpaǵymyz, annýıtetke shyǵýdy kózdegen azamat birneshe saqtandyrý kompanııasynan usynys surap, olardyń bastapqy tólemderin, jyl saıynǵy ındeksteý tártibin jáne kepildik kezeńin salystyrý kerek. Sondaı-aq annýıtet boıynsha tólemdi BJZQ-dan boljamdy túrde alatyn zeınetaqymen salystyrǵan jón.