Zaýyt jyl saıyn 60 myń tonna maqta shıkizatyn TMD-ǵa eksporttaıdy - OQO
ShYMKENT. QazAqparat - Búgin Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaev jumys saparymen Maqtaaral aýdanynda bolyp, Elbasy mindettegen tapsyrmalardyń aýdanda júzege asyrylýyn baqylady.
Sonymen birge memlekettik baǵdarlamalar aıasynda isin órge dóńgeletken birqatar kásiporyndardyń jumysymen tanysyp, sharýalarmen kezdesti, dep habarlaıdy OQO ákiminiń baspasóz qyzmeti.
Sapar barysynda aımaq basshysy Asyqata kentindegi «Aq altyn» maqta zaýytynyń maqta shıkizatyn daıyndaıtyn tehnologııalyq protsesimen jáne daıyn ónim túrlerimen tanysty.
Qurylǵanyna jarty ǵasyr tolǵan Ońtústiktegi irgeli kásiporynnyń ujymy bıyl 50 jyldyǵyn atap ótýde. Munda 265 adam jumyspen qamtylǵan. Jylyna 60 myń tonna maqta shıkizatyn daıyndap, ony TMD memleketterine eksporttaıdy. Qazaqstandaǵy tuqymdyq shıttiń 70-80 paıyzyn dál osy kásiporyn daıyndaıdy. Kooperatsııa ıeligindegi 400 gektar jerge maqta, júgeri, jońyshqa, taǵy da basqa daqyldar egilgen, sondaı-aq, kásiporynǵa qarasty taýarly-sút fermasynda 200 asyl tuqymdy iri qara mal ósiriledi.
«Maqtaral aýdanynyń oblys aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa qosyp otyrǵan úlesi orasan. Osy rette dıqandar men sharýalarǵa memleket tarapynan tıisti deńgeıde qoldaý bildirilip otyrǵanyn aıta ketýge tıispiz. Oblysymyzdaǵy sharýa qojalyqtary kooperatıv bop birigip, «Ońtústik» aımaqtyq ınvestıtsııalyq ortalyǵy men «Yrys» shaǵyn qarjy uıymynyń qarjylaı qoldaýyna ıe bolyp, tabystaryn eseleýge múmkindik aldy», - dedi Janseıit Qanseıituly.
Aıta keteıik, jumysshylardyń áleýmettik-turmystyq jaǵdaıyn jaqsartý, ómir súrýlerine barynsha qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda 50 jyl ishinde 100-ge tarta turǵyn úı, birneshe eki qabatty kottedjder salynǵan. Sonymen qatar, kásiporynnyń demeýshiligimen 140 oryndy balabaqsha boı kóterdi. Qazirgi kezde Asyqata kentindegi «Zaýyt» móltekaýdanynda 220-dan astam otbasy turady. Gaz, aýyz sý, jol máselesi tolyq sheshilgen.
Munan keıin ákim Asyqata kentindegi «Aq altyn bereke» sút ónimderiniń tsehyn aralap kórip, jumysshylardyń ahýalymen tanysty. 2008 jyly qurylǵan kásiporyn jylyna 400 tonna ónim óndiredi. Sút, qaımaq, irimshik, aıran t.b. ónimder oblys aýmaǵyna taralyp, ońtústik turǵyndaryn ekologııalyq taza ónimdermen qamtamasyz etedi. Amangeldi Súttibaevtyń basshylyǵyndaǵy kásiporynda 20 adam jumyspen qamtylǵan.
Munan soń oblys ákimi Maqtaral aýyldyq okrýgindegi "Jarqyn" sharýa qojalyǵynda boldy. 1997 jyly qurylǵan qojalyqta 92,2 gektar jer bar. 2017 jyly 72,2 gektarǵa kúrish, 15 gektarǵa maqta daqylyn ekken. 
Sondaı-aq, J.Túımebaev osy aýyldyq okrýgtegi "Baǵdat" sharýa qojalyǵyndaǵy maqta jınaý naýqanyna kýá boldy. Jer kólemi 287,5 gektardy quraıtyn qojalyq bıyl 187,5 gektarǵa maqta daqylyn ekken. 36 adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan qojalyqtyń ıeliginde 30-ǵa jýyq tehnıka bar.
Jalpy bıyl Maqtaral aýdanynda 94 myń gektarǵa maqta daqyly egilgen. Onyń búginde 63 myńnan astam gektaryndaǵy jıym-terim jumystary aıaqtalýǵa jaqyn. Sharýalar gektaryna ortasha eseppen 20 tsentnerden ónim alýda.
