Zańger keńesi: júrgizýshi aıyppuldyń kúshin qalaı joıa alady

Aıyppuldy tóleýge asyqpaý kerek

Zańgerdiń aıtýynsha, aıyppulmen kelispegen júrgizýshi aldymen qaýlyny muqııat tekserýi kerek. Qujatta quqyq buzýshylyqtyń kúni, ýaqyty men orny, kóliktiń memlekettik nómiri, júrgizýshi týraly derekter men kórsetilgen bap durys jazylǵanyna kóz jetkizgen jón. Osy málimetterdiń kez kelgenindegi qate nemese sáıkessizdik shaǵymdanýǵa negiz bolýy múmkin.

Kelesi qadam – óz ýájin dáleldeıtin materıaldardy jınaý. Ol úshin beınetirkegish jazbasyn saqtap, oqıǵa bolǵan jerdi, jol belgileri men tańbalaryn fotoǵa túsirgen jón. Al kýágerler bolsa, olardyń baılanys derekterin jazyp alǵan durys.

Qaıda júginýge bolady?

ІІM málimetinshe, qaýlymen kelispegen azamat ony shyǵarǵan organǵa nemese sotqa shaǵymdana alady. Sondaı-aq ótinishti Qamqor.gov.kz saıtyndaǵy Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtettiń qoǵamdyq sektory arqyly nemese «E-Ótinish» júıesimen joldaýǵa bolady.

Arys Danaǵatovtyń aıtýynsha, tájirıbede júrgizýshiler aldymen máseleni joǵary turǵan laýazymdy tulǵa arqyly sheshýge tyrysady. Bul – ýaqyt pen qarjyny únemdeýge múmkindik beretin jol. Eger shaǵym qanaǵattandyrylmasa, sheshimge sot tártibimen daý aıtýǵa bolady. Mundaı is quqyq buzýshylyq jasalǵan jerdegi nemese azamattyń turǵylyqty jeri boıynsha sotta qaralady.

Shaǵymdanýǵa qansha ýaqyt beriledi?

Aıyppulǵa shaǵymdaný merzimi – 10 táýlik. Ol qaýlynyń kóshirmesi tapsyrylǵan kúnnen bastap esepteledi. Eger azamat qaýly shyǵarylǵan kezde bolmaǵan bolsa, merzim qujatty naqty alǵan sátten bastalady.

Merzimdi ótkizip alý shaǵym berý quqyǵynan aıyrmaıdy. Mundaı jaǵdaıda azamat shaǵymynda merzimdi ne sebepti saqtaı almaǵanyn kórsetýi kerek. Naýqastaný, shetelde júrý nemese habarlamany ýaqytynda almaý sııaqty jaǵdaılardyń negizdiligin organ nemese sot jeke baǵalaıdy.

Shaǵymdy qalaı jazý kerek?

Shaǵymnyń arnaıy mindetti úlgisi joq. Ony erkin formada óz betinshe jazýǵa bolady. Qujatta:

• shaǵym kimge joldanatyny;
• ótinish berýshiniń aty-jóni, mekenjaıy jáne baılanys derekteri;
• qaı qaýlyǵa, ony kim jáne qashan shyǵarǵanyna qatysty shaǵym berilip otyrǵany;
• júrgizýshiniń aıyppulmen ne sebepti kelispeıtini;
• onyń ustanymyn rastaıtyn qandaı dálelder bar ekeni;
• ótinish berýshiniń naqty talaby – qaýlyny tolyq joıý nemese ózgertý kórsetilýi kerek.

Shaǵymǵa qaýlynyń kóshirmesin jáne qolda bar dálelderdi qosa tirkegen jón.

Qandaı dálelder kómektesedi?

Arys Danaǵatovtyń aıtýynsha, iske qatysy bar kez kelgen dáleldi paıdalanýǵa bolady. Olardyń qatarynda beınetirkegish pen beınebaqylaý kameralarynyń jazbalary, jol belgileri men tańbalardyń fotosýretteri, telefon nemese navıgatordaǵy geolokatsııa derekteri, sondaı-aq kýágerlerdiń túsiniktemeleri bar.

Eger quqyq buzýshylyq kamera nemese radar arqyly tirkelse, zańger tehnıkalyq quraldyń tekserýden ótkeni týraly qujattarǵa da nazar aýdarýǵa keńes beredi. Quqyq buzýshylyq tirkelgen kezde tehnıkalyq quraldyń tekserý merzimi ótip ketken bolsa, bul shaǵymdaný kezinde mańyzdy dálel bolýy múmkin.

Júrgizýshiler aıyppulǵa ne sebepti jıi shaǵymdanady?

Zańgerdiń aıtýynsha, aıyppulǵa shaǵymdanýǵa birneshe jaǵdaı negiz bola alady. Birinshisi – quqyq buzýshylyqtyń shyn máninde oryn almaýy. Máselen, jol belgisi kórinbegen, tańba óship qalǵan nemese kamera basqa kólikti qatelesip tirkegen bolýy múmkin.

Ekinshisi – materıaldardy rásimdeý kezinde jiberilgen qate men rásimdik talaptardyń saqtalmaýy. Oǵan derekterdiń durys kórsetilmeýi, júrgizýshiniń protsessýaldyq quqyqtarynyń buzylýy nemese jaýapkershilikke tartý merziminiń ótip ketýi jatady.

Úshinshisi – quqyq buzýshylyq jasalǵan sátte kólikti basqa adam aıdaýy. Bul ásirese kamera arqyly tirkelgen aıyppuldarǵa qatysty ózekti. Atap aıtqanda, kólik bir adamnyń atyna tirkelgenimen, rólde basqa adam bolýy múmkin.

Alaıda mundaı shaǵymdardyń qanshasy qanaǵattandyrylatyny týraly naqty statıstıka joq. ІІM málimetinshe, ákimshilik quqyq buzýshylyqtarǵa qatysty shaǵymdar boıynsha jeke esep júrgizilmeıdi. Sondyqtan jyl saıyn qansha aıyppuldyń kúshi joıylǵany nemese ózgertilgeni jóninde resmı derek jarııalanbaıdy.

Shaǵym qaralyp jatqan kezde aıyppuldy tóleý kerek pe?

ІІM málimetine sáıkes, tıisti túrde habardar etilgen sátten bastap 10 táýlik ishinde berilgen shaǵym aıyppuldyń oryndalýyn ony qaraý kezeńinde toqtata turady.

Aıyppuldy 50 paıyzdyq jeńildikpen tóleýge erekshe nazar aýdarǵan jón. Zańgerdiń aıtýynsha, mundaı tólem quqyq buzýshylyqpen kelisýdi bildiredi jáne is máni boıynsha qaraldy dep esepteledi. Sondyqtan júrgizýshi aıyppulǵa daý aıtqysy kelse, shaǵym bermeı turyp ony jeńildikpen tólemegeni durys.

Zańger aıyppuldy joıýdyń negizgi sebepteri retinde hattamada nemese qaýlyda jiberilgen qatelerdi, quqyq buzýshylyqty rastaıtyn jetkilikti dálelderdiń bolmaýyn, kólik, quqyq buzýshylyqtyń orny nemese ýaqyty týraly derekterdiń sáıkes kelmeýin, jaýapkershilikke tartý merziminiń ótip ketýin, júrgizýshiniń protsessýaldyq quqyqtarynyń buzylýyn, kamera nemese radardyń tıisti tekserýden ótpeýin, sondaı-aq zań babyn durys qoldanbaýdy atap ótti.

Shaǵym qanaǵattandyrylmasa ne isteý kerek?

Zań boıynsha shaǵym onyń kelip túsken kúninen bastap 10 táýlik ishinde qaralýy tıis. Jekelegen jaǵdaılarda bul merzim taǵy 10 táýlikke uzartylýy múmkin.

Eger joǵary turǵan laýazymdy tulǵa shaǵymdy qanaǵattandyrýdan bas tartsa, onyń sheshimine sot arqyly shaǵymdanýǵa bolady. Al birinshi satydaǵy sottyń sheshimin, óz kezeginde, joǵary turǵan sotqa shaǵymdanýǵa bolady.

Aıta keteıik, Astanada 306 ret jol erejesin buzǵan júrgizýshi qamaýǵa alyndy.