Zańdylyqty, quqyqtyq tártipti jáne qylmysqa qarsy kúresti qamtamasyz etý boıynsha Úılestirý keńesiniń kezekti otyrysy boldy

dep habarlaıdy vedomstvonyń baspasóz qyzmeti.

Májilis jumysyna Prezıdent Ákimshiligi basshysynyń orynbasary Talǵat Donaqov, Qaýipsizdik Keńesi Hatshysynyń orynbasary Qozy-Kórpesh Jańbyrshın, quqyq qorǵaý jáne arnaýly organdar basshylary Nurtaı Ábiqaev, Qalmuhanbet Qasymov, Qaırat Qojamjarov, Ádilet mınıstri Rashıd Túsipbekov, sondaı-aq syrtqy ister, densaýlyq saqtaý, eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrlikteriniń jaýapty qyzmetkerleri qatysty.

Otyrysta atap ótilgendeı, memleket tarapynan qabyldanyp otyrǵan sharalarǵa qaramastan, kóshi-qon salasyndaǵy jaǵdaı shıelenisken kúıinde qalyp otyr.

Qazaqstanǵa baǵyttalǵan jyl saıynǵy kóshi-qon tasqyny artyp keledi. Máselen, aǵymdaǵy jyldyń 5 aıynda kóshi-qon polıtsııasy organdaryna 430 myńnan astam şeteldik tirkelgen, al 2010 jyldyń ótken kezeńinde 390 myń adam tirkeldi.

Prokýratýra organdary júrgizgen tekserýlerdiń nátıjeleri boıynsha sheteldikterdiń bolý merzimin saqtamaý, shyǵaryp jiberý týraly sot sheshimin oryndamaý, ózderiniń jeke bastaryn rastaıtyn qujattaryn (tólqujattaryn) kóshi-qon polıtsııasy organdarynda tirkemeý, eńbek qyzmetin zańsyz júzege asyrý, tirkelgen oryn boıynsha bolmaý tárizdi Qazaqstanda zańsyz bolýynyń kóptegen faktileri anyqtaldy.

Mysaly, Almaty qalasynda, Aqtóbe, Almaty, Jambyl, Batys Qazaqstan, Qostanaı, Mańǵystaý jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynda Qazaqstanǵa jeke isteri boıynsha kelgenderine qaramastan eńbek qyzmetimen aınalysyp, kelý erejesin buzyp júrgen shamamen 400 sheteldik azamat anyqtaldy.

Almaty qalasynda, Aqtóbe, Qyzylorda, Mańǵystaý jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynda ishki ister organdarynda tólqujattaryn tirkemesten óńirlerde júrgen 60-tan astam sheteldik azamat, sondaı-aq tirkelgen kezde kórsetilgen meken-jaılarda sheteldikterdiń bolmaýynyń 35-ten astam faktisi anyqtaldy.

Zańsyz kóshi-qonnyń teris saldarlary áleýmettik máselelerden bastap olardyń qylmystyq jaǵdaıǵa eleýli áser etýimen aıaqtala otyryp, is júzinde memleket tynys-tirshiliginiń barlyq salasyn qozǵaıdy. Mysaly, aǵymdaǵy jyldyń 5 aıynda ǵana sheteldikter 726 qylmys jáne shamamen 60 myń ákimshilik quqyq buzýshylyq jasaǵan.

2009 jyldan bastap búgingi kúnge deıin Bas prokýratýra túrli qylmystar jasaǵandary úshin 338 sheteldikti el aýmaǵynan shyǵardy.

Sondaı-aq shyǵaryp jiberý jáne kelýge naqty tyıym salý týraly sot sheshimderi shyǵarylǵan adamdardyń qazaqstandyq shekarany kedergisiz ótýiniń kóptegen faktileri anyqtaldy. Osyǵan baılanysty, Úılestirý keńesi osy sanattaǵy sheteldik azamattarǵa qatysty kóshi-qon baqylaýyn kúsheıtýge ýákiletti organdardyń nazarlaryn aýdardy.

Budan basqa, sheteldikterdiń Qazaqstannan shyǵaryp jiberý týraly sot sheshimin oryndaýdan jaltarýy máseleleri ózekti kúıinde qalyp otyr. Osyǵan baılanysty, Úılestirý keńesiniń otyrysy shyǵaryp jiberilgen sheteldikterdi elektrondy spýtnıktik qadaǵalaý engizý jónindegi pılottyq jobany iske asyrýdy el Úkimeti aldynda bastamashylyq jasaý týraly Bas prokýratýranyń usynysyn maquldady, ol bir mezgilde elimizge kelýge 5 jylǵa deıin tyıym sala otyryp, olardyń Qazaqstannan naqty shyǵarylyp jiberilýin qamtamasyz etýge yqpal etetin bolady.

Úılestirý keńesi sheteldikterdiń el aýmaǵyna kelýin baqylaýdy qataldatý boıynsha birqatar birinshi kezektegi sharalardy usyndy. Atap aıtqanda, syrtqy kóshi-qon aǵymdaryn esepke alýǵa arnalǵan «Búrkit» biryńǵaı aqparattyq júıesiniń múmkindikterin jetildirý jáne barynsha paıdalaný, zańsyz kóshi-qonnyń jolyn kesý boıynsha tıisti ózara áreketti qamtamasyz etý, sheteldik jumys kúshin tartý tártibin ozyq sheteldik tájirıbe negizinde jetildirý, sondaı-aq kóshi-qon zańnamalaryn qoldaný salasyndaǵy qadaǵalaý qyzmetin kúsheıtý qajettigin kórsetti.

Qylmystyq jolmen jınaǵan kapıtaldy jylystatý memlekettiń ekonomıkalyq qaýipsizdigine tónetin eleýli qaterlerdiń biri bolyp tabylady.

Qazirgi tańda Qazaqstanda qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi jylystatýǵa qarsy kúrestiń tıimdi júıesin qurý úshin jetklikti quqyqtyq baza bar.

Sonymen birge, osy sanattaǵy qylmystyń joǵary deńgeıdegi jasyryndyǵy quqyq qorǵaý jáne ýákiletti organdardyń qyzmetterin jandandyrýǵa, olardyń ózara áreketi men atalǵan baǵytta júrgiziletin birlesken aldyn-alý jáne jedel is-sharalardyń sapasyn kúsheıtýge baǵyttalǵan qosymsha sharalar qabyldaýdy talap etedi.

Osyǵan baılanysty, Úılestirý keńesi quqyq qorǵaý organdaryna zańsyz kiristerdi zańdastyrýǵa baılanysty qylmystardy tıimdi anyqtaý jáne aldyn-alý, uıymdasqan qylmystyq top qyzmetiniń jolyn kesýge jáne joıýǵa, zańsyz jolmen tabylǵan aqshalardy jáne ózge de múlikterdi zańdastyrý arnalaryna nazar aýdara otyryp, qylmystyq aktıvterdi der kezinde anyqtaý jáne qaıtarý úshin qajetti keshendi sharalar ázirleýdi jáne iske asyrýdy usyndy.

Zańsyz kiristerdi jylystatý jónindegi qylmystardy anyqtaýdyń jáne tergeýdiń qazirgi zamanǵy tehnologııalaryn meńgergen mamandardy daıarlaý quqyq qorǵaý organdarynyń aldynda turǵan túıindi mindetterdiń biri retinde aıqyndaldy.

Zańdastyrý protsesiniń halyqaralyq sıpatyn eskere otyryp, Qarjylyq monıtorıng komıtetine jáne ózge de múddeli organdarǵa offshorlyq fırmalarmen baılanysty kúmándi aqshalaı operatsııalarǵa erekshe nazar aýdarý usynyldy.

Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi jáne olardyń kózderin zańdastyrý arnalaryn anyqtaý boıynsha shekaralas memleketterdiń quqyq qorǵaý jáne arnaýly organdarymen, sonyń ishinde, halyqaralyq uıymdarmen (ShYU, TMD quqyq qorǵaý organdarynyń úılestirý keńesi jáne Ujymdyq qaýipsizdik jónindegi kelisim uıymy) ózara áreket etý nysandaryn jetildirý usynyldy.

Negizgi kúshti memleket qarajatyn urlaýǵa jáne olardy keıin zańdastyrýǵa baılanysty qylmystardyń jolyn kesýge, anyqtaýǵa jáne ashýǵa shoǵyrlandyrýǵa sheshim qabyldandy.

Sondaı-aq zańsyz jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa), terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy áreket etý salasynda aýmaqtyq organdardyń qyzmetin vedomstvolyq baqylaý men prokýrorlyq qadaǵalaýdy kúsheıtý qajettigi kórsetildi.

Otyrysqa qatysýshylar aǵymdaǵy jyldyń 2-shi jarty jyldyǵyna arnalǵan Keńestiń jumys josparyn talqylady jáne bekitti.

Bas prokýror otyrys jumysyn aıaqtaı otyryp barlyq ýákiletti organdarǵa atalǵan baǵyttar boıynsha kelisilgen jumystardy uıymdastyrýdy jáne qoıylǵan mindetterdi pármendi iske asyrýdy qamtamasyz etý kerektigin eske saldy.