Zańdardyń sapasyna talap kúsheıedi
ASTANA. QazAqparat - «Biz barlyq kúsh-jigerimizdi biriktirgen kezde ǵana elimizdi lańkestik qaýpinen qorǵaıtyn zań qabyldaı alamyz»,- dep málimdedi Májilis tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın «Qazirgi kezeńdegi ekstremızm men terrorızmniń aldyn alý jáne terrorızm qateriniń jolyn kesýdiń zańnamalyq jáne ınstıtýtsıonaldyq sharalary» atty dóńgelek ústelde.
Onyń pikirinshe, búkil qoǵam bir ustanymmen birikken kezde ǵana ekstremızm men terrorızmge qarsy kúres nátıjeli bolady.
«Elimizdegi jáne álemdegi lańkestik oqıǵalar terrorızmniń ulty, dini, shekarasy joqtyǵyn kórsetti jáne ol barlyq órkenıetti álemge ortaq qater bolyp tabylady,- dedi Nurlan Nyǵmatýlın.
«Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev birneshe ret asa bıik minbelerden halyqaralyq terrorızmniń qaýpi kún saıyn ulǵaıyp bara jatqanyn eskertip, adamzatqa ortaq jaýmen kúresýde barynsha tabandy jáne júıeli qadamdar jasaýǵa úndedi. Ótken jyldyń qyrkúıek aıynda BUU-nyń Bas Assambleıasynyń 70-inshi quryltaıynda sóılegen sózinde Qazaqstan basshysy terrorızm men ekstremızmge qarsy kúreste birtutas jahandyq jeli qurýdy, sondaı-aq osy saladaǵy halyqaralyq-quqyqtyq bazany jetildirýdi usyndy».
Nurlan Nyǵmatýlın Májiliste talqylanyp jatqan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekstremızmge jáne terrorızmge qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn jan-jaqty jetildirýge memlekettik organdarmen qatar úkimettik emes uıymdar, qoǵamdyq birlestikter, ǵylymı ortalyqtar, kásipkerler qaýymdastyǵy, dinı birlestikterdiń ókilderi tartylǵanyn atap ótti. Ol dóńgelek ústel basyna jınalǵandardy atalǵan zań jobasy boıynsha berilgen usynystardyń barlyǵy muqııat qaralatynyna sendirdi.
Dóńgelek ústelde sóz sóılegen Senat tóraǵasynyń orynbasary Bektas Beknazarov halyqaralyq terrorızm men ekstremızm qateriniń keńeıýi Parlamentte qabyldanatyn zańdardyń sapasyna joǵary talap qoıatynyna nazar aýdardy. «Bul saladaǵy zańnamalyq deńgeıdegi jumystar, eń bastysy dinı ekstremızm men terrorızmdi tazalaýǵa, bul rette bizdiń azamattardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qatań saqtaý arqyly, olardy anyqtaýdyń jáne jolyn kesýdiń tıimdiligin arttyrýǵa, sondaı-aq ekstremıstik jáne terrorıstik qyzmettiń saldaryn azaıtý jáne joıý sharalaryn kúsheıtýge baǵyttalatyn bolady», - dep atap ótti B.Beknazarov.
Ol sondaı-aq, Qazaqstannyń ekstremıstik ıdeologııalar men lańkestikke baılanysty dinder men olarǵa qarsy kúshterdiń arasyndaǵy dıalogtyń nyǵaıýy úshin kúsh-jigerin aıamaı jumsap kele jatqanyn málimdedi. Buǵan 2016 jyldyń mamyr aıynda «Dinder terrorızmge qarsy» taqyrybyndaǵy halyqaralyq konferentsııanyń ótkizilýi dálel bola alady. Bektas Beknazarov óz sózinde memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń VI shaqyrylǵan Qazaqstan Parlamentiniń ekinshi sessııasynyń ashylýynda sóılegen sózinde elimizdiń qaýipsizdiginiń zańnamalyq negizderin nyǵaıtý máselesin basty jumys baǵyttarynyń biri retinde kórsetip berýi kezdeısoq emestigine toqtaldy. Bul rette quryltaıdaǵy Elbasymyzdyń: «Álemde bir de bir el terrorıstik shabýyldardan saqtandyrylmaǵan. Terrorıstik qater Qazaqstan úshin de aqıqatqa aınalyp otyr», - degen sózin mysalǵa keltirdi.
Qazaqstanda terakti jasaý qaýpi saqtalýda
«Qazaqstanda terakti jasaý qaýpi saqtalyp otyr. Lańkestik qylmystar áskerı janjaldar júrip jatqan jerlerden oralǵan, áskerı tájirıbe jınaǵan jáne radıkaldyq kózqarasty ustanýshylardyń qatysýymen jasalýy múmkin»,- dep málimdedi dóńgelek ústelde Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary Nurǵalı Bilisbekov. Elimizdiń ulttyq qaýipsizdigine jaýapty organnyń ókili sońǵy 5 jyl ishinde terrorıstik belsendiligi joǵary aımaqtarǵa barýǵa umtylǵan 559 qazaqstandyqtyń joly kesilgenin habarlady.
«Sırııa-Irak shekarasyndaǵy áskerı janjal Taıaý Shyǵystaǵy barlyq terrorıstik kúshterdiń belsendiligin arttyrdy. Qazirgi kezde álemniń 80-nen astam elinen barǵan jańa erikti sarbazdar sodyrlardyń qataryn tolyqtyrýda. Osy oraıda qazaqstandyqtardyń da áskerı janjaldarǵa qatysýy tikeleı qaýip tóndiredi»,- degen oıymen bólisti N. Bilisbekov.
UQK tóraǵasynyń orynbasary áskerı janjaldardan Otanyna oralǵan sodyrlardyń terakti jasaý qaýpi saqtalatynyn aıtty. Ol bul sózine dálel retinde sońǵy kezderi elimizde zalalsyzdandyrylǵan radıkaldyq toptardyń bir bóligi halyqaralyq terrorıstik uıymdardyń nusqaýymen is-qımyl jasaǵanyn mysalǵa keltirdi. Onyń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy basqa radıkaldanǵan toptar da aqparattyq nasıhattyń yqpalymen belsendi áreketter júrgizýge umtylǵan kórinedi. Bul oraıda radıkaldyq ıdeologııany ǵalamtor jelisinde taratýdyń eń mańyzdy máselege aınalyp otyrǵany anyq. Qazirgi kezde dinı nasıhat pen terrorıstik qyzmettiń tásilderine baýlıtyn ǵalamtor resýrstardyń úlken júıesi paıda bolǵan.
Jastardy ekstremıstik aǵymdardyń arbaýynan qutqarý úshin UQK aqparattyq salada júıeli jumys júrgizýdi bastaǵan. Atap aıtqanda, ekstremıstik baǵyttaǵy materıaldardyń tek qana ǵalamtor arqyly taralýyn anyqtaıtyn, baqylaıtyn jáne jolyn kesetin arnaıy keshendi júıe qurylǵan. Sonymen qatar, reseılik áleýmettik jeliler: V Kontakte, Odnoklassnıkı rý, Mail.ru jáne olardyń batystyq áriptesteri - Facebook, Twitter, YouTube-tiń ákimshiligimen yntymaqtastyq ornatylǵan.
«Mundaı qadam ǵalamtordaǵy terrorıstik jáne ekstremıstik sıpattaǵy materıaldardyń aıtarlyqtaı kóp bóligin joıýǵa múmkindik berdi. Ǵalamtorda aı saıyn terrorıstik mazmundaǵy 70 myńǵa jýyq materıaldar paıda bolady. Sonyń ishinde shamamen 400-deıi qazaqstandyq aýdıtorııaǵa baǵyttalǵan. Jyl saıyn ǵalamtordaǵy ondaǵan myń beıne materıaldar men aýdıo jazbalar anyqtalyp, buǵattalyp, joıylady. Sondaı-aq, júzdegen beıne arnalar, myńdaǵan saıttar, kórýge tyıym salynǵan anonımaızerler joıylady»,- dep habarlady Nurǵalı Bilisbekov.
