ıÝNISEF basshysy Qazaqstannyń bala densaýlyǵy salasyndaǵy kóshbasshylyǵyn atap ótti
ASTANA.KAZINFORM - Qazaqstan Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova Qazaqstandaǵy Birikken Ulttar Uıymynyń Balalar qory (ıÝNISEF) ókildiginiń basshysy doktor Rashed Mýstafa Sarvarmen kezdesý ótkizdi.
Kezdesý barysynda taraptar ekijaqty yntymaqtastyqtyń qazirgi jaǵdaıy men perspektıvalaryn, sondaı-aq Qazaqstandaǵy balalar men jasóspirimderdiń densaýlyǵy men ál-aýqatyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan birlesken bastamalardy iske asyrý máselelerin talqylady.
Mınıstr balalar men otbasylarǵa kórsetiletin medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómekti jetildirýde uıymnyń qoldaýynyń mańyzdylyǵyn atap ótip, patronajdyq baqylaýdyń ámbebap-progressıvti modelin damytýǵa ıÝNISEF-tiń qosqan eleýli úlesin erekshe atap ótti.
QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi málimetinshe, Qazaqstan balalar ólimniń negizgi kórsetkishteri boıynsha Ortalyq Azııa óńirinde jetekshi oryndardyń birin ıelenip otyr. Bul rette kórshi eldermen salystyrǵandaǵy aıyrmashylyq 1,5–3 ese. Bul densaýlyq saqtaý júıesiniń damý deńgeıindegi, medıtsınalyq kómektiń qoljetimdiligi men resýrstyq qamtamasyz etýdegi aıyrmashylyqtarǵa baılanysty.
ıÝNISEF, BUU, DDU, IGME jáne Dúnıejúzilik bank tobynyń birlesken baıandamasyna sáıkes 2024 jyly Qazaqstan Respýblıkasynda neonataldyq ólim kórsetkishi 3,9% boldy. Bul Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy eń tómengi kórsetkish bolyp sanalady. Damyǵan eldermen salystyrǵanda, bul kórsetkish is júzinde Amerıka Qurama Shtattarynyń deńgeıimen (3,7) teńesti.
– Qol jetkizgen jetistikterińizben quttyqtaımyn. Balalar múddesi jolyndaǵy jumys tabandylyqty, júıeli tásildi jáne turaqty nazardy talap etedi, sizderde bul úshin qajetti kúsh-jiger bar. Halqy shashyrańqy ornalasqan úlken elde ana ólimin tómendetý – óte kúrdeli mindet. Sizderdiń tájirıbelerińiz biregeı, óıtkeni ol tek qomaqty resýrstardy ǵana emes, medıtsınalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý úshin ınnovatsııalyq sheshimderdi engizýdi talap etedi. Sizderde halyqaralyq deńgeıde bólisýge bolatyn qundy tájirıbe bar, – dep atap ótti ıÝNISEF ókildiginiń basshysy.
Kezdesý sheńberinde ári qaraıǵy ózara is-qımyldyń basym baǵyttary, sonyń ishinde erte shaqtaǵy balalardy damytý, psıhıkalyq densaýlyqty nyǵaıtý, balalardyń quqyqtaryn qorǵaý, sondaı-aq balalar men jastardyń ómir sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan aqparat pen qyzmetterge qoljetimdilikti keńeıtý máseleleri talqylandy.
Sondaı-aq 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan ıÝNISEF-tiń Qazaqstandaǵy jańa Eldik baǵdarlamasy sheńberindegi yntymaqtastyq perspektıvalaryna erekshe nazar aýdaryldy. Bul baǵdarlama balalardyń densaýlyǵy men ál-aýqaty salasynda birlesken jobalardy iske asyrýǵa qosymsha múmkindikter ashady.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha taraptar áriptestikti odan ári nyǵaıtýǵa daıyn ekenin rastady. Yntymaqtastyqtyń basym baǵyttary retinde pedıatrııalyq kómektiń sapasy men qoljetimdiligin arttyrý, erte damý jáne erte aralasý júıesin damytý, balalardyń arasyndaǵy semizdiktiń profılaktıkasy sharalaryn iske asyrý, sondaı-aq balalardyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq ál-aýqatyn qamtamasyz etý aıqyndaldy.
Qazaqstanda patronajdyq qyzmetti damytýdyń arqasynda úıde balalardyń ólimi 22 paıyz tómendegenin jazǵan bolatynbyz.
