ıÝNESKO: Álemde 739 mıllıon saýatsyz adam bar
ASTANA. KAZINFORM — Kóptegen eldiń eleýli jetistikterine qaramastan, ıÝNESKO derekterine sáıkes, álemde 739 mıllıon eresek adam, sonyń ishinde 15 pen 24 jas aralyǵyndaǵy 102 mıllıon jas, jazý men oqýdyń negizgi daǵdylaryn meńgermegen, dep habarlaıdy AZERTADJ.
Qazirgi tańda árbir on balanyń tórteýi oqý jáne sanaý daǵdylarynyń eń tómengi deńgeıine jete almaı otyr. Sondaı-aq 272 mıllıonnan astam bala men jasóspirim mektepke barmaıdy.
ıÝNESKO bul máselede erekshe qoldaýdy qajet etetin toptarǵa — qyzdar men áıelderge, sondaı-aq sapaly bilim alýǵa múmkindigi joq er adamdar men ul balalarǵa baǵyttalǵan saýattylyqty arttyrý baǵdarlamalaryn keńinen engizýdiń mańyzyn atap ótti.
Sonymen qatar, COVID-19 pandemııasy balalar, jastar jáne eresekterdiń bilim alý úderisine kedergi keltirip, burynnan bar teńsizdikti ýshyqtyra tústi. Bilim alýdyń úzdiksizdigin saqtaý úshin balamaly joldar qarastyrylǵanymen (qashyqtan oqý, aralas formattar), saýattylyqqa qoljetimdilik álemde birkelki emes.
Qashyqtan bilim berýge jedel kóshý ınternetke qosylý, tehnologııalardy qoldaný, ınfraqurylym, tipti jaryqqa qol jetkizý sııaqty máselelerdi anyq kórsetti. Bul faktorlar bilim alýǵa múmkindik bermeı otyr.
Saýattylyq — adamzat úshin mańyzdy qundylyq
8 qyrkúıek — Halyqaralyq saýattylyq kúni. Bul kún 1966 jyly ıÝNESKO tarapynan bekitildi. Ol usynys 1965 jyldyń qyrkúıeginde Tegeranda ótken «Saýatsyzdyqty joıý jónindegi bilim mınıstrleriniń dúnıejúzilik konferentsııasynda» berildi.
Halyqaralyq saýattylyq kúniniń basty maqsaty — halyqaralyq qaýymdastyqtyń saýattylyqty keńinen taratý boıynsha kúsh-jigerin jandandyrý. Bul — ıÝNESKO-nyń negizgi baǵyttarynyń biri, óıtkeni saýattylyq jeke tulǵalardyń, qaýymdastyqtardyń jáne tutas qoǵamdardyń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý quraly sanalady.
Saýattylyq degenimiz — adamnyń óz ana tilinde grammatıkalyq normaǵa saı oqý jáne jazý daǵdylaryn meńgerýi. Bul — halyqtyń áleýmettik-mádenı damýynyń negizgi kórsetkishteriniń biri ári barsha adamǵa ortaq negizgi quqyq.
Saýattylyq — adamzat úshin úlken jetistik, biraq búkil álem halqy — balalar, jastar men eresekter — bul jetistikke tolyq jete qoıǵan joq.
Osy kún — saýattylyq deńgeıin arttyrýǵa baǵyttalǵan jańa, tyń sheshimderdi usynýǵa múmkindik beredi.
Budan buryn ıÝNESKO-nyń «Álem jady» baǵdarlamasyna Abaı qoljazbasyndaǵy «Qara sózder» kirýi múmkin ekenin jazǵanbyz.