Iemendegi qaqtyǵys: 46 myń adam úıin tastap ketýge májbúr boldy
ASTANA. KAZINFORM — Iemenniń ońtústik-batysynda ótken aptada hýsıtter men úkimet kúshteri arasyndaǵy qaqtyǵystar qaıta órship, keminde 46 myń adam úıin tastap ketýge májbúr boldy. Bul týraly Halyqaralyq kóshi-qon uıymy (HKU) málimdedi, dep habarlaıdy BUU jańalyqtar qyzmeti.
HKU málimetinshe, qonys aýdarǵandar sany saǵat saıyn artyp keledi. Ótken túni kóptegen turǵyn zattaryn alyp, Moha qalasynan ketken. Aptanyń basynda Qyzyl teńiz jaǵalaýyndaǵy strategııalyq mańyzdy port hýsıtterdiń baqylaýyna ótken.
Iemendegi hýsıtter men Saýd Arabııasy bastaǵan koalıtsııa qoldaıtyn úkimet áskerleri arasyndaǵy qaqtyǵys 2014 jyldan beri jalǵasyp keledi. Birneshe jyldan beri ornaǵan tynyshtyqtan keıin bıyl shildede Iemen qaıtadan soǵys jaǵdaıyna tústi. El aqpan aıynyń sońynda AQSh pen Izraıldiń Iranǵa jasaǵan shabýylynan keıin bastalǵan óńirlik qaqtyǵysqa ushyrady.
Ótken aptada Iemenniń ońtústik-batysynda bolǵan qaqtyǵystardan eki taraptan da júzdegen adam qaza tapty. BAQ málimetinshe, qaza tapqandardyń basym bóligi — qarýly kúshterdiń ókilderi.
Hýsıtter men Saýd Arabııasy kúshteri arasyndaǵy qaqtyǵystyń ýshyǵýyna baılanysty úkimet áskerleri juma kúni Bab ál-Mandeb buǵazyndaǵy aralda ornalasqan áskerı bazadan shegindi. Hýsıtter osy aımaqta Saýd Arabııasynyń kemelerine shabýyl jasaýdy jalǵastyratynyn málimdedi.
Halyqqa gýmanıtarlyq kómek jetkizý qıyndady
— Keıbir otbasylar bul qaqtyǵys bastalǵaly beri ekinshi nemese úshinshi ret qashýǵa májbúr bolyp otyr. Olar qolyndaǵy dúnıesiniń barlyǵynan aıyryldy, — dedi HKU bas dırektory Emı Poýp.
Onyń aıtýynsha, qaqtyǵys aýmaǵy keńeıgen saıyn turǵyndarǵa qajetti kómekti jetkizý de qıyndap barady.
Ońtústik-batystan kelgen jańa qonys aýdarýshylar Lahj jáne Aden provıntsııalaryna jetip jatyr. Keıbir turǵyndar soltústikke, Ibb provıntsııasyna qaraı bet alǵan.
HKU málimetinshe, urys qımyldary eldi mekenderge jaqyndaǵan saıyn Taız provıntsııasyndaǵy Makbana, Jabal-Habashı jáne Ál-Maafer aýdandary is júzinde bos qalǵan.
Moha men Taız qalalaryn jalǵaıtyn ári negizgi júk jetkizý joly sanalatyn baǵyt jabylyp qaldy. Sonyń saldarynan óńirdegi qonys aýdarýshylardy qabyldap jatqan qaýymdastyqtarǵa túsetin salmaq artyp otyr.
HKU qaqtyǵys taraptaryn gýmanıtarlyq kómektiń qaýipsiz ári kedergisiz jetkizilýin qamtamasyz etýge shaqyrdy. Uıym sondaı-aq el boıynsha gýmanıtarlyq qyzmetkerler men nysandardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etip, kómek jetkizýge qajetti kólik joldaryn qalpyna keltirý qajet ekenin atap ótti.
Beıbit turǵyndar arasynda qaza tapqandar bar
Qaqtyǵystyń ýshyǵýynan beıbit turǵyndar kóz jumdy. BUU-nyń gýmanıtarlyq máselelerdi úılestirý basqarmasynyń málimetinshe, aı basynan beri 14 turǵyn, onyń ishinde eki bala qaza tapty.
Al Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy 6-24 tamyz aralyǵynda Iemenniń jeti provıntsııasynda 67 adam qaza taýyp, 288 adamnyń jaralanǵanyn habarlady. Zardap shekkender eldiń ártúrli aımaqtarynda tirkelgen.
Densaýlyq saqtaý júıesine salmaq tústi
Qaıta bastalǵan qaqtyǵystar onsyz da álsiregen Iemenniń densaýlyq saqtaý júıesine orasan zor salmaq túsirip otyr.
Marıb, Hadramaýt jáne Taız provıntsııalaryndaǵy aýrýhanalarǵa jaraqat alǵan naýqastar kóp kelip jatyr. Jedel járdem, hırýrgııa jáne jansaqtaý bólimderi jaralanǵandarǵa lyq toly.
DDU málimetinshe, Iemendegi medıtsınalyq mekemelerdiń nebári 60 paıyzy tolyqqandy jumys istep tur. Olarǵa qajetti resýrstar jetispeıdi. Marıb ortalyq aýrýhanasynda jaralanǵandardy emdeýge qajetti resýrstardy bosatý úshin perzenthana men akýsherlik bólimderdi ýaqytsha jabýǵa týra kelgen.
Aıta keteıik, BUU Bas hatshysynyń Iemen jónindegi arnaıy ókili Hans Grýndberg Qaýipsizdik Keńesinde eldegi jaǵdaıdyń kúrt nasharlaǵanyn málimdedi.
